Tái sinh cho những "số 10"

(Bongda24h) - Những số 10 trong bóng đá hiện đại ngày càng có xu hướng "thu nhỏ" thành những số 9 điển hình. Vị trí hộ công hay còn được người Ý gọi là những Trequartisti đang mất dần.

Ngay trước kì nghì Giáng sinh năm ngoái, NHM trên toàn thế giới được chứng kiến trận cầu El Clásico kinh điển giữa Barcelona và Real Madrid. Trận đấu ấy HLV Marcello Lippi (thời điểm đó đang "tự do") có theo dõi ngay tại phòng bình luận của kênh Sky Sport Italia. Ông khá im lặng và điềm tĩnh trước những lời ca ngợi của BLV trận đấu đối với ngôi sao trẻ Lionel Messi, trước khi ông đột ngột ngắt lời bằng phán xét "Messi đã mắc sai lầm khi chơi rộng sang cánh."

Totti khởi đầu cho cuộc cách mạng số 10

BLV kia lập tức "phản pháo" bằng lý lẽ đây không phải lần đầu tiên Messi chơi giãn sang hông hàng phòng ngự đối phương. Nhưng Lippi lại cho rằng Messi nên được trao cơ hội chơi ở trung tâm hàng công của Barca. Nếu tiền đạo trẻ người Argentina chơi bám biên, anh sẽ chỉ có thể xâm nhập vòng cấm đối phương từ một phía. Thay vào đó, khi được xếp chơi ở giữa, Messi sẽ có thêm rất nhiều sự lựa chọn vì anh là một cầu thủ sáng tạo.

Lời nhận xét của Lippi thời điểm ấy đã gây lên một cuộc tranh cãi khá lâu trong giới chuyên môn. Nhiều người đồng tình với phán xét đó và đưa ra kết luận rằng vai trò một tiền đạo (Fantasista) đang được các Trequartisti đảm nhận. Những số 10 như Francesco Totti và Messi, hay số 7 như Cristiano Ronaldo giờ đây đã trở thành tiêu điểm trên hàng công của các CLB họ đầu quân.

Trong lịch sử bóng đá thế giới, đã có những con số trở thành đặc trưng thông qua cái cách mà những chủ nhân của chúng thể hiện các đường chuyền và rong bóng mang thương hiệu riêng. Những số 10 và số 7 của bóng đá cổ điển thường được ngưỡng một với lối đá khoa học, "dùng đầu nhiều hơn dùng chân". Họ bẻ gãy hàng phòng ngự đối phương bằng các pha dàn xếp tấn công, cũng có thể là tác nhân gây đột biến trận đấu bằng các pha xử lý xuất thần. Họ thường chế ngự những khoảng không gian rộng và tìm cách thực hiện các trò "ảo thuật" của mình.

Thời gian trôi qua, Trequartista hiện tại đã tham gia nhiều hơn vào công việc săn bàn. Họ có hơi hướng chơi như những tiền đạo thay vì đơn thuần chỉ là những hộ công. Một nguyên nhân chính dẫn đến điều này, theo Alberto Zaccheroni (HLV huyền thoại người Italia, từng dẫn dắt Udinese, Bologna, Milan, lazio, Inter, Torino và được coi là cha đẻ của chiến thuật 3-4-3) nói, các số 7 và số 10 phải chơi giống như một tiền đạo vì CLB mà họ phục vụ thiếu đi những trung phong cắm đích thực. Điều này có thể hoàn toàn hiểu được với MU và Roma.

Ronaldo đã trở thành sát thủ hàng đầu của Quỷ đỏ

Năm 2006, Totti đảm nhiệm vai trò tiên phong trong đội hình 4-2-3-1 của Roma khi mà các tiền đạo chủ lực của họ đều gặp chấn thương. Nhưng sự thành công ngoài sức tưởng tượng của anh đã thuyết phục được HLV Luciano Spalletti cũng như các chiến thuật gia khác của châu Âu thay thế số 9 của họ với những số 10 và 7.

Hồi tháng ba vừa rồi, Sir Alex Ferguson để cho Ronaldo chơi ở trung tâm hàng tấn công của Manchester United khi Quỷ đỏ gặp Roma tại Champions League. Trong khi ấy hai tiền đạo được coi là chính thống của họ là Wayne Rooney và Carlos Tevez lại chơi rộng và đóng vai trò kiến thiết cho cầu thủ người Bồ Đào Nha. Ronaldo, giống như Totti, đã thực sự thăng hoa ở mùa giải 2007-08 và giành được "Chiếc giày vàng châu Âu", phản ánh đúng những gì mà chàng tiền đạo Romanista đạt được ở mùa bóng 2006-07.

Nhưng không giống như HLV Luciano Spalletti, người đã từng phải bắt buộc để Totti chơi trên hàng công do các tiền đạo gặp chấn thương, nói cách khác thành quả năm 2006-07 mà Totti có được gần như là một hệ quả từ "tai nạn" của Roma, thì Ferguson lại rất chủ động trong việc để Ronaldo đóng vai trò chủ đạo trên hàng công MU.  

Sau khi Ruud van Nistelrooy sang đầu quân cho Real Madrid năm 2006, Manchester United thiếu hẳn một tiền đạo cắm điển hình. Đã có đôi lúc Saha làm cho NHM phần nào nguôi đi nỗi nhớ "Van Der Man" nhưng nhìn chung MU thường thi đấu mà khuyết đi vai trò của một số 9. Đã không còn quá nhiều những đường tạt cánh đánh đầu được phối hợp bởi số 7 Beckham hay số 9 Van Nistelrooy ngày nào. Thay vào đó là những pha uy hiếp trực tiếp rồi ghi bàn của chính R7.

Liệu mùa này Messi sẽ thăng hoa như các đàn anh?

Spalletti khởi đầu, Ferguson khai thác triệt để và bây giờ đến lượt hàng loạt các ông lớn giàu truyền thống của châu Âu làm theo. Đã có những trận đấu mà HLV của Barcelona, Pep Guardiola, thử nghiệm Messi chơi cao nhất trên hàng tiền đạo Blaugrana, đó là khi Barca gặp Fiorentina trong một trận cầu giao hữu trước mùa giải. Rất có thể tiếp theo đây, Milan sẽ chọn Ronaldinho ở vai trò tiền đạo số 1 đội bóng thành Milan, nhằm giải quyết bài toán thiếu hụt tiền đạo và tránh cho Ronnie, Kaka và Seedorf giẫm chân lên nhau. (Ronnie mang áo số 80 nhưng anh vẫn là một số 10 "bất tử" trong mắt NHM).

Được chơi ở vị trí cao nhất trên hàng công cũng có thể sẽ giúp cho các số 10 thoải mái hơn trong những pha xử lý bóng. Khi họ đứng trong vòng cấm và trổ tài "ảo thuật", các hậu vệ đối phương sẽ phải rất vất vả chống đỡ. Thông thường những số 10 như Ronnie hay số 7 như Ronaldo rất hay bị phạm lỗi, nhưng đó là khi họ đứng ngoài vòng cấm, mọi lỗi lầm cũng khó có thể khiến cho kẻ truy cản trái phép lĩnh thẻ đỏ hoặc nhận một quả phạt penalty. Mọi việc sẽ khác đi rất nhiều nếu các hậu vệ phải đeo bám một Trequartisti trong vòng cấm. Mới đây Ronaldinho đã thể hiện rõ rệt yếu tố này tại Olympic Bắc Kinh, trong màu áo vàng xanh Brazil

Thay vì thoái trào, số 10 trong bóng đá hiện đại lúc này đang bước vào một cuộc cách mạng. Để tồn tại và thăng hoa, những Trequartisti phải tiến thẳng lên phía trước, hướng về cầu môn đối phương thay vì tìm đến đôi chân của các đồng đội.

• Hải Phong