Có những cuộc đời được viết bằng những đỉnh cao bất tử và cả những vực sâu nghiệt ngã. George Best, huyền thoại vĩ đại bậc nhất của màu áo này, đã sống một cuộc đời như thế. Một thiên tài khiến bóng đá phải thay đổi cách nhìn về chính mình, rồi rời xa đỉnh cao khi tuổi trẻ vẫn chưa qua. Nhưng, dù những vinh quang có rực rỡ đến đâu, những bi kịch có đau đớn đến nhường nào, vẫn có một ánh sáng chẳng bao giờ tắt: với Manchester United và cả nền bóng đá Anh, George Best là vĩnh cửu.
![]() |
“George Best truyền cảm hứng cho tôi từ khi còn nhỏ. Anh ấy hào hoa, đầy cuốn hút và có khả năng truyền cảm hứng cho đồng đội. Tôi thực sự nghĩ chúng tôi là những cầu thủ rất giống nhau: những người rê bóng có thể tạo ra khoảnh khắc ma thuật trên sân cỏ.”- Diego Maradona
CHƯƠNG 1: WEMBLEY, KHI THIÊN TÀI CHẠM TỚI BẦU TRỜI
Ngày 29 tháng 5 năm 1968. Một khoảnh khắc thiên tài đưa Manchester United đến đỉnh châu Âu. Nhưng với người nghệ sĩ vừa tạo nên khoảnh khắc ấy, đó lại là đỉnh cao mà anh sẽ không bao giờ chạm tới lần thứ hai.
Tiếng còi vang lên, khép lại 90 phút thi đấu chính thức. Manchester United và Benfica vẫn bất phân thắng bại với tỷ số 1-1. Chỉ có pha cứu thua xuất thần của Alex Stepney trước Eusebio ở những phút cuối mới ngăn đại diện Bồ Đào Nha tiến gần hơn đến chiếc cúp vô địch.
George Best biết rằng mình chưa thể tạo ra màn trình diễn quyết định trận đấu như đã hình dung trong đầu vào đêm hôm trước.
Trớ trêu thay, người đang tỏa sáng rực rỡ lại là John Aston, một cầu thủ chạy cánh không mấy nổi danh của United. Khi hàng phòng ngự Benfica dồn sự chú ý vào chàng trai đến từ Belfast, Aston được tận hưởng những khoảng trống và phô diễn thứ bóng đá đầy mê hoặc mà Best từng tưởng tượng mình sẽ trình diễn.
Nhưng George biết đã đến lúc phải tạo ra một điều gì đó khác thường.
Anh muốn mang tới khoảnh khắc ma thuật để trao cho Matt Busby danh hiệu mà ông khao khát hơn tất thảy. Đây là cơ hội cuối cùng. Best tin rằng nếu Quỷ Đỏ thất bại, anh sẽ không bao giờ còn đủ can đảm nhìn thẳng vào mắt Busby.
Suốt trận đấu, những hậu vệ Benfica liên tục đeo bám anh quyết liệt, không ngần ngại sử dụng những pha vào bóng rắn. Hai bắp chân Best nhức nhối vì phải hứng chịu hết cú đá này đến cú đá khác. Những pha bứt tốc dọc hành lang, thứ vũ khí đã trở thành thương hiệu của anh, đều bị đối phương phong tỏa.
Nhưng Best cũng nhận ra một điều: Những người đang kèm anh đã bắt đầu thấm mệt, và anh sẽ khiến họ phải trả giá.
![]() |
| Busby cùng học trò trước thời khắc lịch sử. (Ảnh: Mirrorpix) |
Phút thứ hai của hiệp phụ, Alex Stepney phất một đường bóng dài lên phía trước. Brian Kidd đánh đầu nối, đưa bóng đến chân Best. Bất ngờ thay, trước mắt anh lúc này không còn là những lớp phòng ngự ken đặc. Best đã thoát khỏi sự đeo bám, nhận bóng ngay bên ngoài vòng cấm, chỉ còn một hậu vệ cùng thủ môn đối phương chắn đường.
Ở nhịp chạm đầu tiên, anh đẩy trái bóng xuyên qua hai chân Fernando Cruz. Hậu vệ Benfica chỉ còn biết vung chân trong khoảng không, thủ môn José Henrique lập tức nhận thấy hiểm họa và lao ra đối mặt.
Chỉ bằng một động tác khéo léo, Best giả vờ ngoặt sang trái rồi bất ngờ xoay người sang phải, khiến Henrique đổ về hướng ngược lại. Anh chuyển bóng sang chân trái và nhẹ nhàng đưa nó vào khung thành bỏ trống.
Best quay đi ăn mừng, không hề hay biết rằng phía sau lưng mình, Henrique đang nằm mắc trong lưới sau nỗ lực tuyệt vọng cuối cùng nhằm ngăn trái bóng vượt qua vạch vôi.
![]() |
| Khoảnh khắc Best mở lối tới chức vô địch châu Âu. (Ảnh: Getty Images) |
Pha bóng thể hiện sự ngạo nghễ đầy sáng tạo, thứ nghệ thuật táo bạo mà chỉ phù thủy thực thụ mới có thể thi triển nhẹ nhàng đến vậy trong trận cầu có ý nghĩa lớn lao như thế.
Benfica suy sụp, không còn đường trở lại. Còn Manchester United tiếp tục ghi bàn và giành chiến thắng chung cuộc 4-1. Một khoảnh khắc thiên tài của George Best đã xoay chuyển số phận trận chung kết.
Đó là khoảnh khắc vĩ đại nhất trong sự nghiệp Best. Sau này, anh từng hồi tưởng: “Lẽ ra đó phải là khởi đầu của một điều gì đó tuyệt vời và đẹp đẽ.”
Nhưng sự thật lại hoàn toàn khác.
Trận chung kết Cúp C1 ấy hóa ra chính là đỉnh cao của “tiểu bá vương” vừa bước sang tuổi 22. Chưa đầy sáu năm sau, Best sẽ có lần cuối cùng khoác áo Manchester United trong trận gặp Queens Park Rangers, khi đội bóng đang vật lộn với cuộc chiến trụ hạng.
Một cầu thủ đáng lẽ đang bước vào những năm tháng sung mãn nhất lại lặng lẽ rời khỏi sân khấu lớn. Mới 27 tuổi, một trong những tài năng phi thường nhất từng đặt chân lên sân cỏ nước Anh đã kết thúc sự nghiệp ở đỉnh cao.
Và cho đến tận hôm nay, sau khi từng được tận mắt chứng kiến Best thi đấu, tôi vẫn sẵn sàng tranh luận với bất cứ ai rằng Lionel Messi và Cristiano Ronaldo không thể sánh với vẻ đẹp kỳ diệu trong bóng đá của người đàn ông Bắc Ireland ấy. Để bảo đảm công bằng, xin nói rõ rằng tôi vốn là một cổ động viên Everton.
Sự uyển chuyển, cảm giác bóng, kỹ thuật và tài nghệ của Best khiến người ta mê mẩn. Những cú xoay người nhanh như chớp của anh làm các hậu vệ đối phương khổ sở đến mức tưởng như dòng máu trong huyết quản cũng bị xoắn lại.
Vào thời điểm tôi viết những dòng này, khó có ai dưới 55 tuổi từng được chứng kiến George Best thi đấu ở thời kỳ đỉnh cao. Nhưng những người như tôi, những người từng có diễm phúc ấy, sẽ mãi mang theo dấu ấn của một tài năng vĩ đại.
![]() |
| Wembley 1968, một đỉnh cao chẳng thể lặp lại. (Ảnh: Manchester United) |
CHƯƠNG 2: CẬU BÉ QUÁ NHỎ BÉ ĐỂ TRỞ THÀNH THIÊN TÀI
Trước khi cả thế giới biết đến George Best, đã có những người cho rằng cậu không đủ thể chất để trở thành cầu thủ chuyên nghiệp. Và trước khi Old Trafford trở thành ngôi nhà thứ hai, cậu từng chỉ muốn tìm đường trở lại Belfast.
George Best sinh tháng 5/1946 tại thủ đô và thành phố lớn nhất của Bắc Ireland. Cậu là một học sinh năng khiếu, vượt qua kỳ thi Eleven Plus để giành quyền theo học tại một trường danh tiếng. Đáng tiếc, chương trình thể thao tại ngôi trường ấy chỉ có rugby.
Thế là Best thường xuyên trốn học để được chơi môn thể thao mà cậu yêu đến cháy lòng.
Best thi đấu cho Cregagh Boys' Club, đội bóng mang tên khu dân cư ở phía đông Belfast, nơi cậu lớn lên. Không ai nghi ngờ tài năng bóng đá của cậu. Nhiều câu lạc bộ, gồm cả Glentoran, Wolverhampton Wanderers và Manchester City, đều từng cử tuyển trạch viên đến quan sát.
Nhưng rồi tất cả cùng đi đến một kết luận.
Cậu thiếu niên chỉ cao khoảng 1,60m, với thân hình gầy gò như bộ xương di động ấy, quá nhỏ bé để có thể đáp ứng yêu cầu của bóng đá chuyên nghiệp. Ngay cả những người tuyển chọn đội bóng học sinh Bắc Ireland cũng không cho rằng cậu là ứng viên phù hợp.
![]() |
| Best trở về đá bóng cùng trẻ em Belfast. (Ảnh: La Repubblica) |
Người ta kể rằng khi chứng kiến George Best thi đấu, Bob Bishop, tuyển trạch viên của United tại Bắc Ireland, đã phấn khích đến mức lập tức gửi điện tín thẳng cho Matt Busby với nội dung: “Tôi đã tìm thấy cho ông một thiên tài.”
Nhưng những người từng quen biết Bishop khẳng định ông sẽ không bao giờ đưa ra một tuyên bố cường điệu như thế.
Thực tế, Bishop báo cáo phát hiện của mình cho Joe Armstrong, trưởng bộ phận tuyển trạch của United. Ông không có kênh liên lạc trực tiếp với Busby, và cũng chẳng phải mẫu người ưa những lời khoa trương.
Dẫu vậy, Bishop sở hữu một năng lực mà nhiều tuyển trạch viên ở những câu lạc bộ khác đã không sử dụng. Khi nhìn vào cậu bé gầy gò trước mắt, ông có thể hình dung ra người đàn ông mà cậu sẽ trở thành.
Ông không chỉ nhìn thấy cậu bé hiện tại. Ông nhìn thấy cầu thủ ấy trong tương lai, khi cơ thể đã phát triển và tài năng có đủ không gian để trưởng thành.
Bishop kiên trì xây dựng mối quan hệ với Dickie và Anne, cha mẹ của Best. Đó cũng là một phần trong phương pháp tuyển mộ của Busby: tìm hiểu mọi chi tiết có thể về cuộc sống của một tài năng trẻ trước khi đưa ra quyết định. Gia đình Best đồng ý để con trai đến Old Trafford thử việc vào tháng 7/1961. Và họ đương nhiên tin rằng chuyến đi đã được lên kế hoạch cẩn thận và cậu con trai sẽ được chăm sóc chu đáo.
Nhưng, họ đã nhầm.
![]() |
| Cậu trai Belfast trước ngưỡng cửa Old Trafford. (Ảnh: Manchester United) |
Những quy định bảo vệ trẻ em và cầu thủ vị thành niên chưa phải là một phần quen thuộc của bóng đá trong thập niên 1960. Nếu các tiêu chuẩn hiện đại đã tồn tại vào thời điểm ấy, học viện Manchester United hẳn đã bị đặt dưới chế độ giám sát đặc biệt và không được phép tiếp tục tuyển mộ.
Đến bây giờ, nghĩ lại cách United đối xử với Best trong chuyến đi đầu tiên ấy vẫn khiến người ta sửng sốt.
Cậu lên phà từ Belfast sang Liverpool cùng Eric McMordie, một tài năng 15 tuổi khác. Không có bất kỳ đại diện nào của câu lạc bộ đi cùng.
Sau một đêm dài lênh đênh trên biển, gần như chẳng chợp mắt, hai cậu bé đặt chân tới Liverpool trong bộ dạng mệt mỏi, bơ phờ và hoang mang. Họ tự kéo hành lý đến ga Lime Street mà vẫn chẳng thấy bóng dáng một người nào từ Manchester United đến hỗ trợ.
Hai cậu bé đành tự lên tàu hỏa tới Manchester, sau đó tự bắt taxi đến Old Trafford.
Khổ nỗi, vì đang là mùa hè, tài xế mặc nhiên cho rằng hai hành khách muốn tới sân… cricket Old Trafford. Không ai từng giải thích cho Best và McMordie rằng thành phố ấy có đến hai sân vận động cùng tên!
Thật khó hình dung họ đã chán nản và thất vọng đến nhường nào.
Ngay cả khi tới được câu lạc bộ, những nhân viên tại đây cũng chẳng tỏ ra nhiệt tình giúp đỡ hai cậu bé làm quen với môi trường mới. Khi Best và McMordie đến nơi trọ, bà chủ nhà Mary Fullaway cũng không đặt nhiều niềm tin vào cơ hội thành công của họ.
Nhìn hai khuôn mặt non choẹt, gầy gò và sợ sệt đang ngó ra từ cửa kính ô tô, bà đã buông một lời nhận xét về sau sẽ trở nên nổi tiếng: “Chà, hai đứa này chẳng thể nào trở thành cầu thủ bóng đá được đâu.”
Chẳng có gì ngạc nhiên khi chưa đầy 36 giờ sau, cả hai đã lên phà trở về Belfast.
Best mang chất giọng Belfast đặc sệt, khó nghe đối với những người chưa quen. Tại môi trường mới, cậu thậm chí còn chật vật để người khác hiểu mình đang nói gì. Sau này, anh từng nói rằng giá như Bob Bishop có mặt bên cạnh với vai trò một “phiên dịch viên”.
Joe Armstrong, trưởng bộ phận tuyển trạch đáng tin cậy của Busby, chính là người phụ trách những sắp xếp ấy. Nhận ra tình hình cần được cứu vãn, Armstrong tìm cách thuyết phục hai cậu bé bằng cách thu xếp để họ gặp Harry Gregg tại sân tập. Gregg cũng là người Bắc Ireland và là một trong những người hùng sống sót sau thảm họa Munich.
Nhưng tất cả đã quá muộn. Best và McMordie chỉ muốn về nhà.
![]() |
| Tài năng lớn ẩn sau vóc dáng nhỏ bé. (Ảnh: FourFourTwo) |
Người ta thường nói George Best đã gặp may khi Manchester United đồng ý cho cậu cơ hội thứ hai. Thực ra, chính Matt Busby mới là người may mắn vì cha mẹ Best vẫn chấp nhận để con trai quay trở lại.
Hãy thử so sánh câu chuyện ấy với trải nghiệm của Eddie Gray năm 14 tuổi.
Gray luôn nhớ rằng khi mình từ Glasgow đến Leeds, đích thân Don Revie đã xuất hiện ở nhà ga, đón cậu và lái xe đưa cậu tới Elland Road. Có lẽ Busby cũng may mắn vì khi đó George Best chưa nằm trong tầm ngắm của Revie.
Busby bắt đầu lo ngại chuyện này có thể ảnh hưởng tới danh tiếng của một câu lạc bộ vốn nổi tiếng với công tác đào tạo trẻ. United liên hệ với cha mẹ Best, và họ để con trai tự đưa ra quyết định.
George yêu Belfast, nhưng cậu cũng đủ khôn ngoan để hiểu rằng không thể bỏ lỡ cơ hội thứ hai này. Về sau, Best từng nói: “Chỉ có vài con đường để thoát khỏi Belfast. Bạn có thể trở thành võ sĩ quyền Anh, chơi snooker hoặc làm cầu thủ bóng đá.”
Lần này, Manchester United không để bất cứ điều gì cho may rủi quyết định. Một vé máy bay đến Manchester được đặt cho Best. Và khi cậu trở lại nhà bà Fullaway lần thứ hai, đã có người đi cùng để bảo đảm mọi chuyện diễn ra suôn sẻ.
Vai trò của bà Fullaway đối với những năm đầu tiên Best sống tại Manchester là điều không thể đánh giá thấp. Ở bà, cậu tìm thấy một người mẹ thứ hai và bầu không khí gia đình gần gũi với cuộc sống từng có tại Belfast. Sự chăm sóc, tình thương và cảm giác được thuộc về một mái ấm đã giúp Best dần thích nghi với cuộc đời mới.
Cùng với đó, lòng tự tin trong cậu cũng bắt đầu lớn lên.
![]() |
| Old Trafford, miền đất Best bắt đầu trưởng thành. (Ảnh: Getty Images) |
CHƯƠNG 3: KHI MỘT THÀNH PHỐ XÁM BƯỚC VÀO THẾ GIỚI ĐẦY MÀU SẮC
Manchester đầu thập niên 1960 là hình ảnh điển hình của một thành phố công nghiệp miền Bắc nước Anh, phủ đầy bụi bặm và gam màu xám xịt.
Bức tranh nổi tiếng Going to the Match năm 1951 của L. S. Lowry đã tái hiện vô cùng chính xác trải nghiệm của những con người đến sân xem bóng đá trong thời kỳ ấy. Bản thân môn thể thao vua khi đó cũng chưa từng chứng kiến những cầu thủ có sức hấp dẫn như biểu tượng gợi cảm, những người mà chuyện riêng ngoài sân cỏ có thể trở thành đề tài thường trực trên các tờ báo lá cải còn tương đối hiền lành như Tit-Bits hay Reveille.
Bóng đá phản chiếu trung thực xã hội Anh thời hậu chiến. Đó là một thế giới đơn điệu, nơi các cầu thủ tuân theo những chuẩn mực xã hội truyền thống, còn sự kính trọng và phục tùng người lớn tuổi được xem là điều hiển nhiên.
Tất cả chuẩn bị thay đổi với sự xuất hiện của George Best.
Chính anh đã kéo bóng đá bước vào một thế giới rực rỡ sắc màu và tinh tế hơn, đồng thời đưa môn thể thao này lên những trang báo chính theo cách chưa từng có trước đó.
Những cuộc phiêu lưu cả trong lẫn ngoài sân cỏ, đội quân fangirl đông đảo, những mối tình hào nhoáng, vẻ ngoài chẳng khác gì ngôi sao nhạc pop, và trên hết là thứ kỹ thuật bóng đá siêu phàm đã mang đến cho trò chơi một phong thái phóng khoáng, sống động hoàn toàn mới.
George Best là người tiên phong đưa bóng đá và văn hóa đại chúng đến gần nhau.
![]() |
| Từ sân cỏ, Best bước vào thế giới thời trang. (Ảnh: Getty Images) |
Sau khi vượt qua nỗi nhớ nhà, Best dần ổn định với chế độ sinh hoạt tại Manchester United. Anh ngày một tự tin và thể chất cũng trở nên cứng cáp hơn.
Vào thời điểm ấy, các câu lạc bộ Anh không được ký hợp đồng học nghề với những cầu thủ trẻ đến từ Bắc Ireland. Bởi vậy, United chỉ có thể giữ Best theo diện nghiệp dư cho đến khi cậu đủ 17 tuổi.
Để bổ sung thu nhập cho anh, câu lạc bộ thu xếp một công việc tại Manchester Ship Canal Company. Trong những nhiệm vụ được giao có cả việc quét dọn các khán đài Old Trafford sau trận đấu. Và mỗi lần như thế, Best luôn cẩn thận nhặt nhạnh những đồng xu mà khán giả vô tình đánh rơi.
Trong các buổi tập, cậu thường chứng kiến những cầu thủ trẻ từng được đánh giá cao phải nhận lời an ủi sau khi không đáp ứng được yêu cầu của câu lạc bộ. Điều ấy khiến Best thường xuyên lo sợ rằng mình sẽ là người tiếp theo, rằng tài năng của mình sẽ chẳng được ai nhận ra.
![]() |
| Đôi chân Best đã làm nên một cuộc cách mạng. (Ảnh: Manchester United) |
Nhìn Denis Law và Bobby Charlton tập luyện, cậu càng cảm thấy con đường lên đội một gần như không tồn tại. Best từng tự nhủ: “Có lẽ tôi phải đến 20 tuổi mới được trao cơ hội ở đây. Và khi ấy thì đã quá muộn rồi.”
Nhưng, lần này thì anh sai.
Có một điều hiển nhiên: George Best yêu bóng đá và quyết tâm hoàn thiện mọi khía cạnh trong lối chơi của mình. Sau mỗi buổi tập, anh thường ở lại để rèn luyện cái chân trái bị xem là yếu hơn, những đường chuyền và khả năng đánh đầu.
Ngay cả khi trở về nhà bà Fullaway, Best vẫn không ngừng thử nghiệm những trò kỹ thuật nhỏ: Anh có thể đặt một đồng xu trên mép giày rồi tâng nó lên, rồi tìm cách đưa đồng xu… bay thẳng vào góc trên của túi áo khoác.
Ở một khía cạnh nào đó, Best thật may mắn khi gia nhập một câu lạc bộ không cố gắng kìm hãm sự phát triển tự nhiên của anh. Thật khó tưởng tượng những nhà cầm quân thuộc thế hệ mới của thập niên 1960 như Bill Shankly hay Don Revie lại chấp nhận để một cầu thủ trẻ tự do thể hiện cá tính đến mức ấy.
Khi theo dõi Best thi đấu, Matt Busby nhận thấy cậu có một “ác cảm bẩm sinh với chuyện để người khác được chạm vào bóng”. Busby từng định sửa điều mà ông cho là một khiếm khuyết, nhưng trợ lý Jimmy Murphy đã phản đối dứt khoát: “Đừng huấn luyện cậu bé này theo khuôn mẫu.”
![]() |
| Thiên tài Best được nuôi dưỡng bằng sự tự do. (Ảnh: Mirrorpix) |
Dẫu vậy, Best vẫn luôn sẵn sàng học hỏi từ những cầu thủ mình ngưỡng mộ.
Tại Belfast, anh từng ngồi xem trong trạng thái mê mẩn trước những màn trình diễn của Paco Gento và Alfredo Di Stefano cho Real Madrid trong trận chung kết Cúp C1 năm 1960. Sau đó, Best mua một cuộn phim 8mm ghi lại trận đấu và dùng máy chiếu lên bức tường phòng ngủ tại Manchester.
Khi Pele, một thần tượng khác của anh, cùng Santos đến thi đấu với Sheffield Wednesday vào tháng 10/1962, Best cũng tìm tới khán đài Hillsborough để tận mắt theo dõi. Trở về sân tập, anh bắt đầu tái hiện những bàn thắng mà các cầu thủ Brazil đã thực hiện.
Đứng bên đường biên quan sát thần đồng trẻ tuổi, Busby không khỏi mê mẩn trước kỹ thuật khác thường của Best. Ông thích nhìn cậu phô diễn những động tác đầy ngẫu hứng trước các cầu thủ đàn anh trong những trận đấu tập. Ông cũng ấn tượng với cách Best gần như chẳng hề nao núng trước những pha tranh chấp mạnh mẽ nhất.
Nhà cầm quân người Scotland nhanh chóng nhận ra một sự đối lập thú vị: Chàng trai mới đến vốn sống nội tâm, thiếu tự tin trong các tình huống giao tiếp xã hội. Thế nhưng mỗi khi đặt chân lên sân cỏ, Best lại tìm thấy sự tự tin và một khả năng biểu đạt bản thân mà ngoài đời anh không có được.
Busby biết rằng cậu đã sẵn sàng xuất hiện trong đội một ở mùa giải 1963/64. Ông liên tục bàn bạc với Jimmy Murphy về thời điểm thích hợp để trao cơ hội, và rồi Ian Moir dính chấn thương…
Tháng 9/1963, chỉ gần bốn tháng sau sinh nhật thứ 17, George Best bước ra sân Old Trafford trong màu áo đội một Manchester United.
![]() |
| Ngày 14/9/1963, George Best ra mắt United. (Ảnh: Manchester United) |
Đó không phải màn ra mắt dễ dàng.
Đối thủ trực tiếp của anh là Graham Williams, hậu vệ trái dày dạn kinh nghiệm và nổi tiếng với những cú tắc bóng quyết liệt của West Bromwich Albion. Williams là tuyển thủ quốc gia, thuộc mẫu hậu vệ không bao giờ nhượng bộ đối thủ.
Best cũng hiểu rõ điều đang chờ mình. 12 tháng trước, anh từng đối đầu chính Williams trong lần đầu ra sân cho đội dự bị United. Nhà báo thể thao danh tiếng Arthur Hopcraft sau này nhớ lại đó là “một trong hai màn ra mắt đáng nhớ nhất mà tôi từng chứng kiến tại Football League”.
Ngay từ đầu, Best đã chơi đầy hứng khởi. Tốc độ, sự táo bạo và kỹ thuật giúp anh liên tục khiến đối thủ khốn khổ. Còn Williams đáp trả bằng những cú vào bóng mạnh nhằm đe dọa chàng trai trẻ.
Maurice Setters, tiền vệ của United vốn cũng chẳng xa lạ gì với chuyện khiến đối phương khiếp sợ, lập tức chạy đến chỗ Williams và gằn giọng đầy mỉa mai: “Hay thật đấy, anh lại đi tìm cách chơi xỏ một thằng bé.”
Williams bình thản đáp: “Ừ, nhưng nó có đá bóng như một thằng bé đâu.”
Đến giờ nghỉ, nhận thấy Williams vẫn sẵn sàng tiếp tục những pha vào bóng rắn, Busby bảo Best chuyển sang cánh đối diện. Việc cậu đang mang một mắt cá chân bầm tím nặng sau những cú đá của đối phương có lẽ cũng ảnh hưởng đến quyết định ấy, nhất là trong thời kỳ bóng đá chưa cho phép thay cầu thủ như ngày nay.
Nhưng bản thân Best chỉ ước mình được tiếp tục hành hạ đối thủ. Tờ Football Pink giật dòng tít về chàng trai trẻ vừa lóe sáng trong hàng công áo đỏ.
Arthur Hopcraft hiểu rõ những gì mình vừa chứng kiến: “Sự xuất hiện của Best đã đưa động từ ‘rê bóng’ trở lại vốn từ của các nhà báo thể thao.”
Khi Ian Moir bình phục và trở lại ở trận kế tiếp, Best phải quay về đội dự bị. Nhưng điều đó chỉ khiến anh quyết tâm hơn. Lần tiếp theo được lên đội một, anh nhất định phải ở lại.
Best được phép trở về Belfast đón Giáng sinh năm 1963. Nhưng thất bại thảm hại 0-4 trước Everton ngày 21/12, tiếp nối bằng trận thua bẽ mặt 1-6 trước Burnley vào ngày Boxing Day, đã buộc Busby phải thực hiện những thay đổi.
Ngay tối hôm đó, một bức điện tín được gửi tới nhà Best. George cần lập tức bay trở lại Manchester.
Ngày 28/12, United tái đấu Burnley ngay tại Old Trafford. Chính trước đối thủ vừa vùi dập đội bóng, Best đã ghi bàn thắng đầu tiên cho đội một trong chiến thắng 5-1.
Con đường của anh bắt đầu rộng mở. Trong 13 trận tiếp theo, chàng trai trẻ ghi thêm sáu bàn thắng.
![]() |
| Giáng sinh 1963, Best bắt đầu viết tên mình. (Ảnh: Manchester United) |
CHƯƠNG 4 - EL BEATLE, CHÀNG TRAI MANG BÓNG ĐÁ ĐẾN THỜI ĐẠI NHẠC POP
Vấn đề đối với chàng trai trẻ ham vui ấy là dù đã cảm thấy mình thuộc về tập thể trên sân cỏ, Best vẫn khá cô độc bên ngoài đường biên. Những cầu thủ như Charlton, Law và Crerand đều đã lập gia đình, và họ không thường xuyên giao du với lớp cầu thủ trẻ hơn.
Best thì vẫn ở tuổi thiếu niên, thường tìm đến những người bạn trong đội trẻ và dành tối thứ Bảy tại các câu lạc bộ giải trí ở trung tâm Manchester.
Busby, cũng dễ hiểu thôi, tin rằng vấn đề nằm ở việc Best uống rượu quá nhiều. Nhưng Best lại có cách giải thích khác cho những đêm về muộn ấy: “Thực ra, tôi đi tìm phụ nữ nhiều hơn là tìm rượu.”
Sau này, chính anh thừa nhận: “Tôi bước vào sân trong trạng thái mệt mỏi và rời sân khi đã kiệt sức.”
Đó là lần đầu tiên Busby có lý do để khiển trách cậu học trò cưng. Và chắc chắn không phải lần cuối cùng.
Busby tin rằng kiên nhẫn là cách thích hợp để xử lý những trò nghịch ngợm của Best. Nhưng ông đã sai, như chính ông về sau nhận ra: “Tôi nghĩ mình đã mềm mỏng với cậu ấy hơn mức cần thiết.”
![]() |
| Bên ngoài sân cỏ là cả thế giới những cám dỗ. (Ảnh: RPP Noticias) |
Nếu mùa 1964/65 khiến cả nước Anh bắt đầu chú ý đến George Best, thì đến mùa 1965/66, một màn trình diễn phi thường đã đưa tên tuổi anh ra sân khấu thế giới.
Manchester United hành quân đến Lisbon cho trận lượt về tứ kết Cúp C1 gặp Benfica, mang theo lợi thế mong manh 3-2 từ lượt đi.
Một lần nữa, Best chuẩn bị chứng minh rằng mình sinh ra cho những sân khấu lớn. Trận đấu ấy vẫn sống trong ký ức của mọi cổ động viên United từng có may mắn chứng kiến.
Mọi dấu hiệu trước giờ bóng lăn dường như đều hướng tới một chiến thắng thuyết phục cho Benfica. Đội bóng Bồ Đào Nha đã thắng cả 18 trận sân nhà trước đó tại Cúp C1. Họ còn sở hữu Eusebio, tiền đạo có vóc dáng và sức bật như một con báo, được xem là một trong những chân sút xuất sắc nhất thế giới và sẽ tỏa sáng rực rỡ ở World Cup chỉ vài tháng sau.
Lần gần nhất đặt chân đến Lisbon, Quỷ đỏ từng bị Sporting, kình địch cùng thành phố với Benfica, nghiền nát 0-5 tại Cúp C2 châu Âu. Đó quả là thời hoàng kim của bóng đá Bồ Đào Nha.
Trước trận, Busby nhấn mạnh rằng các học trò cần thi đấu thận trọng. Nhưng George Best chẳng mấy bận tâm. Nhìn quanh chảo lửa với 75.000 khán giả đang cuồng nhiệt trên các khán đài, Best nghĩ: “Đây chính là loại sân khấu mà tôi sinh ra để thi đấu.”
Phút thứ sáu, United được hưởng một quả đá phạt. Tony Dunne đưa bóng vào vòng cấm, nơi Best đang đứng không bị kèm giữa hai hậu vệ. Khi trái bóng bay đến, anh bật cao hơn tất cả, đánh đầu đưa United vượt lên dẫn trước. Chính xác là sự khởi đầu anh đã hình dung.
Đến phút 12, David Herd đánh đầu nối một đường phá bóng dài của Harry Gregg, đưa bóng đến chân Best đang tăng tốc hướng về phần sân Benfica. Best bứt qua hai hậu vệ, rồi nhẹ nhàng đẩy bóng vượt qua thêm một người nữa để xâm nhập vòng cấm. Nhận thấy thủ môn đang lao lên khỏi vạch vôi, anh tung cú sút chính xác đưa bóng vào góc lưới.
Chỉ bằng ba lần chạm bóng, với tốc độ và khả năng kiểm soát phi thường, Best đã đưa trái bóng đi hơn 36 mét, trước khi ghi bàn. Cho đến ngày nay, đó vẫn được xem là một trong những bàn thắng đẹp nhất United từng thực hiện tại đấu trường châu Âu.
![]() |
| Lisbon 1966, cả châu Âu phải gọi tên Best. (Ảnh: Manchester United) |
Tổng tỷ số sau hai lượt trận đã là 5-2 cho United. Chỉ trong 12 phút đầu tiên, Best gần như đã bóp nghẹt mọi hy vọng của Benfica. Sau đó, anh tiếp tục góp dấu giày vào bàn nâng tỷ số lên 3-0 của John Connelly.
Manchester United khép lại trận đấu bằng chiến thắng 5-1. Nhưng chỉ có một cầu thủ mà tất cả đều muốn nói đến.
Khán giả Lisbon bày tỏ sự ngưỡng mộ bằng những tiếng reo hò mỗi khi Best chạm bóng. Khi trọng tài thổi còi kết thúc trận đấu, người hâm mộ tràn xuống sân vây quanh anh. Báo chí Bồ Đào Nha lập tức đưa ra một cách ví von đầy ấn tượng về chàng trai đến từ Belfast: một Beatle mang tên Best đã đánh sập Benfica.
Trước khi toàn đội trở về Anh, Best mua một chiếc mũ sombrero rộng vành. Tại sân bay Manchester, các phóng viên đã chờ sẵn. Best đội chiếc mũ lên, vô tình trao cho những biên tập viên báo chí đúng bức ảnh mà họ mong muốn.
Hình ảnh “El Beatle” xuất hiện khắp trang nhất và trang cuối của các tờ báo. Có lẽ lúc ấy Best vẫn chưa nhận ra mình vừa tạo nên một biểu tượng đại chúng sắp vượt xa tầm kiểm soát của chính anh.
![]() |
| Chiếc sombrero biến Best thành El Beatle. (Ảnh: Getty Images) |
Mike Summerbee, người bạn thân nhất của Best và cũng là cầu thủ Manchester City, nhận thấy sự thay đổi gần như lập tức: “Một điều gì đó mang tính căn bản đã thay đổi. Cậu ấy trở về từ Lisbon với tư cách một siêu sao. Ai cũng nói về cậu ấy. Ai cũng muốn gặp cậu ấy.”
Nhưng trên sân cỏ, sau đỉnh cao ở Lisbon, mùa giải lại kết thúc trong thất vọng. United chỉ đứng thứ tư tại giải vô địch quốc gia và bị Everton loại ở bán kết FA Cup. Tệ hơn nữa, Best dính chấn thương sụn đầu gối, vấn đề sẽ tiếp tục đeo bám anh trong suốt phần còn lại của sự nghiệp.
Busby sau đó đưa ra một quyết định sai lầm khi lựa chọn Best, người rõ ràng chưa hồi phục thể lực, thi đấu trận lượt đi bán kết Cúp C1 với Partizan Belgrade, đối thủ vốn không được đánh giá quá cao.
Quyết định ấy phản tác dụng. Best ngã xuống trong đau đớn và phải rời sân. United thất bại 0-2. Anh cũng không thể thi đấu thêm trận nào trong phần còn lại của mùa giải.
Dẫu đầu gối vẫn gây nhiều phiền toái, Best đã sẵn sàng đóng vai trò quan trọng trong cuộc đua vô địch mùa 1966/67. Ngoài sân cỏ, về danh nghĩa, anh vẫn sống tại nhà bà Mary Fullaway. Nhưng trên thực tế, Best và Summerbee đã thuê một căn hộ ở trung tâm Manchester.
Những tối thứ Bảy thường trôi qua trong sự đồng hành của đủ kiểu cô gái hấp dẫn, khoác những chiếc áo lông mềm mại.
Busby biết rõ lối sống hưởng lạc ấy. Nhưng ông nghĩ rằng khi lớn lên, chàng trai 20 tuổi sẽ tự khắc thay đổi. Mỗi buổi tập, ông lại chứng kiến Best làm việc chăm chỉ hơn tất cả. Điều đó khiến Busby tự thuyết phục mình rằng chẳng có gì đáng lo ngại.
Ông thực lòng tin rằng, bất chấp mọi dấu hiệu trái ngược, Best cũng là một chàng trai thuộc mẫu người như Charlton: chẳng bao lâu nữa sẽ ổn định cuộc sống với một người vợ, những đứa con và khoản vay mua nhà.
Nhưng George Best chưa bao giờ hình dung tương lai của mình như thế.
![]() |
| Best và Charlton, hai huyền thoại chung màu áo đỏ. (Ảnh: Getty Images) |
Với nguồn cảm hứng mạnh mẽ từ phong độ chói sáng của người Bắc Ireland, Manchester United cuốn phăng các đối thủ trên hành trình giành lại ngôi vô địch. Họ chính thức đăng quang sau chiến thắng hủy diệt 6-1 trước West Ham tại London. Best ghi bàn và xem đó là một trong những màn trình diễn hay nhất của Manchester United.
Dẫu vậy, ngay cả giữa vô vàn siêu phẩm anh tạo ra, xu hướng giữ bóng cho riêng mình thay vì chuyền cho đồng đội đôi lúc vẫn khiến những người xung quanh phát cáu. Denis Law từng nhận xét: “Cậu ấy bắt đầu ghi nhiều bàn hơn tôi bởi vì cậu ấy chẳng chịu chuyền bóng cho tôi. Đơn giản thế thôi.”
Ngoài sân cỏ, cỗ máy mang tên George Best cũng đang lao đi với tốc độ không gì cản nổi.
Người đại diện Ken Stanley bận rộn thương lượng những hợp đồng với các cửa hàng thời trang, nhà sản xuất giày và doanh nghiệp bán hàng qua catalogue. Best trở thành cầu thủ đầu tiên được tiếp thị và khai thác hình ảnh theo cách mà chưa ngôi sao bóng đá Anh nào trong thời hậu chiến từng được trải nghiệm. Khi những tạp chí bóng đá in màu, giấy bóng theo phong cách mới như Goal và Football Weekly ra đời, họ đều hiểu rằng trang bìa của mình không thể thiếu hình ảnh George Best.
![]() |
| Best đưa bóng đá đến gần văn hóa đại chúng. (Ảnh: Getty Images) |
Stanley thu xếp hàng loạt hợp đồng béo bở cho thần đồng trẻ tuổi. Trong suốt thập niên ấy, Best kiếm được nhiều tiền từ hoạt động quảng cáo và chứng thực sản phẩm hơn bất kỳ nhân vật thể thao Anh nào khác. Đáng tiếc, anh chẳng bao giờ dành đủ sự quan tâm cho chuyện kinh doanh.
Tiền bạc cứ thế đến rồi đi, nhanh chẳng kém gì nhau.
CHƯƠNG 5: CHIẾC CÚP CỦA NHỮNG GIẤC MƠ, ĐỈNH CAO CỦA MỘT ĐỜI NGƯỜI
Mùa 1967/68 có lẽ là thời điểm George Best đạt đến đỉnh cao chuyên môn.
Tháng 10, anh tạo ra một trong những màn trình diễn xuất sắc nhất cho đội tuyển Bắc Ireland, khi họ đánh bại Scotland 1-0 trước những khán đài ngập niềm vui ở Windsor Park. Best khiến hàng phòng ngự Scotland khốn khổ, đồng thời góp công kiến tạo bàn thắng quyết định cho David Clements.
“Thiên tài Best đánh bại Scotland”, nhiều tờ báo đã giật tít như thế.
![]() |
| Bắc Ireland 1967, một thiên tài khiến Scotland khốn khổ. (Ảnh: Mirrorpix) |
Anh tiếp tục phô diễn những phẩm chất siêu việt khi Manchester United tiến sâu tại Cúp C1.
Trong trận bán kết căng thẳng với Real Madrid tại Old Trafford, chính bàn thắng quyết định của Best giúp Quỷ đỏ giành lợi thế 1-0 trước chuyến hành quân tới Tây Ban Nha. Ở lượt về, giữa vòng vây và sức ép của đối phương, anh thực hiện một đường tạt bóng đầy cảm hứng để Bill Foulkes băng vào ghi bàn gỡ hòa 3-3, đưa Manchester United vượt qua vòng bán kết.
Một lần nữa, giữa những trận cầu lớn nhất, trên những sân khấu quan trọng nhất, tài năng của chàng trai Belfast lại tỏa sáng.
![]() |
| Bán kết 1968, Best mở cánh cửa tới Wembley. (Ảnh: Mirrorpix) |
Chiến thắng trước Benfica tại Wembley giúp Best, khi vừa bước sang tuổi 22, có trong tay hai chức vô địch quốc gia cùng danh hiệu cao quý nhất dành cho các câu lạc bộ châu Âu.
Trên phương diện cá nhân, anh nhận danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất năm do các nhà báo bóng đá Anh bình chọn vào tháng 5/1968.
Và bảy tháng sau, anh được trao danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất châu Âu, hay, Quả bóng vàng.
![]() |
| Năm 1968, Best chạm đỉnh vinh quang cá nhân. (Ảnh: El Fútbol de Ayer) |
Cuốn The Paris Drive Book of Football xuất bản năm ấy đã dành những lời ngợi ca đặc biệt cho thiên tài của Best: “Chưa từng có một người nào như George Best. Anh sẽ trở thành huyền thoại. Khả năng bóng đá của anh là một tài năng thiên phú luôn tuôn trào, và chắc chắn sẽ còn phát triển. Hãy tin rằng Best sẽ ngày càng xuất sắc hơn.”
Mọi thứ dường như đều hứa hẹn một tương lai ngày càng tươi đẹp cho người nghệ sĩ ấy, cả trong sự nghiệp lẫn cuộc sống riêng. Nhưng anh đâu biết rằng, ở tuổi 22 quý giá ấy, mình đã chạm đến đỉnh cao.
George Best sẽ không bao giờ giành thêm một danh hiệu lớn nào nữa.
Sau khi giúp United nâng cao chiếc Cúp C1, Best háo hức hướng đến giai đoạn tiếp theo của sự nghiệp. Anh đã quen với cảm giác chiến thắng và tin rằng đội bóng sẽ ngày càng mạnh mẽ hơn.
Trong mùa 1968/69, họ đã có lúc tiến rất gần đến việc thực hiện niềm tin ấy. Manchester United thất bại trong trận tranh Cúp Liên lục địa trước Estudiantes, đội bóng Argentina nổi tiếng với lối chơi thô bạo.
Ở trận lượt về tại Old Trafford, Best liên tục trở thành mục tiêu cho những cú vào bóng quyết liệt của Hugo Medina, ngay cả khi anh không giữ bóng. Khi cầu thủ Argentina thúc cùi chỏ vào mặt mình, Best cuối cùng mất kiểm soát. Anh tung một cú… đấm móc phải hoàn hảo, khiến đối phương ngã sóng soài xuống sân. Best bị truất quyền thi đấu và United thua chung cuộc 1-2 sau hai lượt trận.
![]() |
| Estudiantes 1968, một đêm căng thẳng tại Old Trafford. (Ảnh: Mirrorpix) |
Có lẽ sự thất vọng của anh càng lớn hơn khi Best bắt đầu nhận ra một điều đáng ngại: Manchester United không còn tiến lên.
Họ đang tụt lại phía sau. Đội bóng tiếp tục thất bại ở bán kết Cúp C1 trước AC Milan của Gianni Rivera. Những chuyển dịch âm thầm đã bắt đầu xuất hiện tại Old Trafford. Busby đã hoàn thành giấc mơ lớn nhất đời mình và dường như đang dần mất đi sự nhiệt huyết.
Một số trụ cột như Denis Law và Pat Crerand đã tiến gần tuổi 30, còn Bobby Charlton bước sang tuổi 31. Sau khi chinh phục được chiếc Cúp C1, thứ Chén Thánh mà họ từng khao khát suốt nhiều năm, Manchester United dường như trở thành một câu lạc bộ không còn mục tiêu mới.
Best cũng nhận ra điều đó.
“Với Matt, với Bobby Charlton, với Denis Law, họ đã làm được rồi. Sau đó họ ngả lưng ra và gần như bạn có thể nghe thấy tiếng năng lượng cùng tham vọng thở dài, rồi dần rời khỏi câu lạc bộ.”
Sir Matt Busby, người vừa được phong tước hiệp sĩ, tuyên bố sẽ nghỉ hưu vào tháng 1/1969. Không một nhà cầm quân nào kế nhiệm ông có thể ngăn chặn đà sa sút.
Rõ ràng đội bóng cần được bổ sung những cầu thủ mới. Nhưng những người được đưa về lại không đạt tới đẳng cấp cần thiết.
Các cuộc vui ngoài sân cỏ của Best giờ đây đã trở thành món ăn quen thuộc trên những tờ báo lá cải. Việc uống rượu quá mức cũng bắt đầu để lại hậu quả. Nếu trước đây Best từng hình dung mình là một bánh răng quan trọng trong cỗ máy vận hành trơn tru, thì giờ anh dần nhận ra chính mình đang phải gồng gánh cả hệ thống trên sân cỏ.
Anh tâm sự: “Thay vì mọi thứ xoay quanh tôi, giờ đây cả đội bóng phụ thuộc vào tôi, và tôi không đủ trưởng thành để xử lý điều đó. Tôi bắt đầu uống nhiều hơn.”
Trong những mùa giải còn lại của Best tại Old Trafford, Manchester United không có lần nào kết thúc ở vị trí cao hơn thứ tám.
Bữa tiệc đã tàn. Ít nhất là trên sân bóng.
![]() |
| Ánh hào quang dần nhường chỗ cho những rạn nứt. (Ảnh: PA Images) |
CHƯƠNG 6: KHI NHỮNG ÁNH ĐÈN KHÔNG CÒN CHỈ SOI XUỐNG SÂN CỎ
Dẫu vậy, trong những năm tháng ấy, Best vẫn còn tạo ra không ít màn trình diễn đáng nhớ. Ai có thể quên cú lốp bóng được thực hiện đầy tinh tế của anh trước Tottenham? Hay lần anh né được một pha vào bóng có thể chấm dứt sự nghiệp từ Chopper Harris của Chelsea, rồi đánh lừa thủ môn Peter Bonetti trước khi sút tung lưới?
Còn siêu phẩm trước Sheffield United, khi anh dường như rê bóng vượt qua cả hàng phòng ngự đối phương trước khi sút thẳng vào góc khung thành?
Best cũng từng ghi tới sáu bàn trên sân Northampton trong khuôn khổ FA Cup. Mùa 1971/72, ngay cả khi thường xuyên không có thể trạng tốt nhất, anh vẫn ghi được 26 bàn thắng.
![]() |
| Northampton 1970, sáu bàn thắng của Best. (Ảnh: Manchester United) |
Bên ngoài sân cỏ, những mối tình và cuộc phiêu lưu tình ái liên tiếp với nhiều phụ nữ nổi tiếng, quyến rũ của thời đại trở thành nguồn giải khuây dễ chịu đối với Best.
Vào những năm cuối đời, nhà thơ từng giữ danh hiệu Poet Laureate, Sir John Betjeman, được hỏi liệu ông có điều gì hối tiếc. “Không quan hệ tình dục đủ nhiều”, ông đáp.
Đó chắc chắn không phải điều George Best sẽ nói.
Sự xuất hiện của anh trên chương trình truyền hình Wogan vào tháng 9/1990 lại trở nên đáng nhớ vì những lý do hoàn toàn không mong muốn. Best rõ ràng đang say xỉn sau khi uống quá nhiều đồ uống miễn phí trước lúc ghi hình.
Anh bất ngờ buông một câu thô tục với người dẫn chương trình: “Terry, tôi thích chuyện chăn gối, được chưa?”
Đó là một thảm họa truyền hình trực tiếp, một trong những khoảnh khắc khiến người xem chỉ muốn quay mặt đi.
Với những người yêu mến Best vì niềm vui anh từng mang lại cho hàng triệu khán giả trên sân cỏ, trong đó có cả tôi, chứng kiến hình ảnh ấy thực sự khiến trái tim tan nát.
Những năm cuối tại Old Trafford của Best bị chia cắt bởi các lần bỏ tập, không xuất hiện trong những trận đấu và liên tục tuyên bố giải nghệ.
Có lần, sau khi từ chối đi cùng đội bóng tới Chelsea, anh dành cả cuối tuần tại căn hộ của nữ diễn viên Ireland Sinead Cusack ở London. Bên ngoài, một đám phóng viên lá cải ồn ào tụ tập, rình rập mọi động tĩnh.
Hai người trực tiếp kế nhiệm Busby là Wilf McGuinness và Frank O'Farrell đều tha thiết cần ngôi sao số một của mình xuất hiện trên sân. Nhưng cả hai đều không thể kiểm soát thói quen uống rượu của Best. Manchester United vì thế tiếp tục trượt dài.
Tháng 12/1972, nhà cầm quân người Scotland Tommy Docherty lên nắm quyền. Ông tin mình có thể là người hồi sinh Best. Cuối cùng, ông cũng thất bại.
Ban đầu, mối quan hệ giữa hai người hoạt động khá tốt. Docherty đồng ý linh hoạt với những lần Best bỏ tập, miễn là cầu thủ này vẫn duy trì thể trạng đủ tốt. Nhưng, George Best lúc ấy chỉ còn là cái bóng của chính mình so với hai năm trước.
Dẫu vậy, đôi lúc anh vẫn có thể tạo ra một vài tia sáng của thứ kỹ thuật từng khiến cả Old Trafford bừng cháy.
Ngày 1/1/1974, Best ra sân trong trận Manchester United bị QPR đánh bại 3-0 tại Loftus Road. Không một ai biết rằng đó sẽ là lần cuối cùng George Best khoác áo Manchester United. Ngay cả chính anh cũng không biết.
![]() |
| Best trong những năm cuối cùng ở Old Trafford. (Ảnh: The Guardian) |
Thứ Bảy tiếp theo, Best đến Old Trafford để chuẩn bị cho trận đấu vòng ba FA Cup gặp Plymouth Argyle. Nhưng Docherty, người sau này khẳng định đã ngửi thấy mùi bia từ cầu thủ của mình, thông báo rằng Best bị loại khỏi đội hình vì bỏ tập.
Best cho rằng huấn luyện viên đã nuốt lời, phá vỡ thỏa thuận mà hai người từng thống nhất. Anh không bao giờ tha thứ cho Docherty.
Best rời sân vận động và nói: “Nếu tôi không đủ giỏi để chơi trước Plymouth Argyle, thì tôi sẽ không thi đấu nữa.”
Sau 470 lần ra sân chính thức và 179 bàn thắng cho Manchester United theo hồ sơ thống kê câu lạc bộ, thật không khó hiểu vì sao anh có phản ứng dữ dội đến thế.
Trong những năm đáng lẽ phải là đỉnh cao của sự nghiệp, George Best lại lần lượt khoác áo Dunstable Town, Cork Celtic, Stockport County và Jewish Guild tại Nam Phi. Năm 1976, sự nghiệp của anh có một giai đoạn hồi sinh ngắn ngủi khi Best thi đấu cho Los Angeles Aztecs tại giải NASL ở Bắc Mỹ, rồi trở lại Anh khoác áo Fulham tại giải hạng Nhì.
![]() |
| Best, Bobby Moore và Rodney Marsh tại Fulham. (Ảnh: Getty Images) |
Phong độ ấy thậm chí giúp anh có cơ hội quay lại đội tuyển Bắc Ireland. Nhưng phần còn lại của sự nghiệp lại dần lụi tàn theo một kịch bản quen thuộc.
Những giai đoạn thi đấu cho San Jose Earthquakes hay Hibernian tiếp tục bị phủ bóng bởi các lần bỏ tập và án kỷ luật do vi phạm quy định đội bóng.
![]() |
| George Best trong màu áo San Jose Earthquakes. (Ảnh: VAVEL) |
Những trận cuối cùng của Best trong bóng đá chuyên nghiệp Anh diễn ra với Bournemouth tại giải hạng Ba vào tháng 3/1983.
Sức hút của anh đối với công chúng khi ấy vẫn mạnh đến mức Bournemouth thu hút tới 9000 khán giả, gấp đôi lượng người xem trung bình của họ.
Best ra sân năm lần. Lần cuối cùng là tại Dean Court, trong cuộc đối đầu với Wigan.
![]() |
| Bournemouth 1983, những chương cuối của sự nghiệp. (Ảnh: Manchester United) |
Nhờ sự giúp đỡ của Rodney Marsh, người bạn cũ đồng thời cũng là một cầu thủ nổi loạn của bóng đá Anh, Best trở thành diễn giả được yêu thích trong những buổi tiệc và là một bình luận viên bóng đá thành công.
Nhưng người ta không bao giờ có thể chắc chắn rằng ông sẽ xuất hiện đúng hẹn. Đôi khi Best thích dành thời gian ở quán rượu Phene Arms tại Chelsea hơn là thực hiện những cam kết công việc với Sky.
Rốt cuộc, nhiều năm chìm trong rượu đã khiến cơ thể ông phải trả giá.
Tháng 3/2000, Best nhập viện vì suy gan. Hai năm sau, ông được ghép gan.
Đó là một cơ hội thứ hai mà đáng buồn thay, ông đã không thể tận dụng. Sự lệ thuộc vào rượu khiến tương lai sức khỏe của anh ngày càng trở nên tuyệt vọng.
George Best qua đời ngày 25/11/2005. Khi đó, ông mới 59 tuổi.
Tôi vẫn còn nhớ hình ảnh Denis Law cố gắng kìm những giọt nước mắt khi đến bệnh viện thăm người đồng đội cũ, biết rằng thời khắc cuối cùng đã ở rất gần.
![]() |
| Belfast tiễn biệt người con tài hoa năm 2005. (Ảnh: Getty Images) |
CHƯƠNG 7: CÓ MỘT ÁNH SÁNG CHẲNG BAO GIỜ TẮT
Người ta có thể nhớ George Best vì những gì ông đã đánh mất. Nhưng với những ai từng chứng kiến thiên tài ấy chơi bóng, ký ức đẹp nhất sẽ mãi thuộc về những gì ông đã trao tặng cho trò chơi.
Tôi có đặc ân được tận mắt chứng kiến George Best trong những năm tháng huy hoàng nhất.
Tôi từng ngồi mê mẩn nhìn ông trình diễn thứ bóng đá ma thuật ấy tại Goodison Park và Old Trafford.
Tôi nhớ những lần dán mắt vào màn hình vô tuyến, theo dõi Best trên chương trình Match of the Day, chứng kiến ông hành hạ các hậu vệ bằng những cú ngoặt người và những pha rê bóng không thể nắm bắt.
Đơn giản, ông là cầu thủ tài năng nhất mà tôi từng được xem thi đấu.
Tài năng của Best phi thường đến mức ông chinh phục trái tim người hâm mộ ở khắp nơi, bất kể họ thuộc về câu lạc bộ nào.
Dĩ nhiên, Best cũng có những con quỷ của riêng mình. Không thể phủ nhận rằng lối sống hưởng lạc đã ngăn ông kéo dài sự nghiệp đỉnh cao.
Nhưng mỗi người có thể lựa chọn cách mình nhớ về George Best. Bạn có thể nhớ tới thần đồng với tài năng khiến cả thế giới ngưỡng mộ. Hoặc nhớ tới người đàn ông chìm trong men rượu và những thú vui không điểm dừng.
Tôi luôn chọn hình ảnh đầu tiên.
Từ “thiên tài” thường xuyên bị lạm dụng. Nhưng nếu có một cầu thủ thực sự xứng đáng với danh xưng ấy, thì đó là George Best, người mà tôi tin là tài năng xuất chúng nhất mà bóng đá Anh từng sản sinh qua mọi thế hệ.
Sir Matt Busby từng nhận xét: “George có nhiều cách để vượt qua một cầu thủ hơn bất kỳ ai tôi từng thấy. Cậu ấy là độc nhất.”
Trong màu áo Manchester United yêu dấu, Best tạo ra vô vàn khoảnh khắc đẹp đến mê hoặc, để lại một kho báu ký ức không gì có thể thay thế.
Ông sở hữu khả năng rê bóng khiến hậu vệ đối phương bối rối, cùng cảm giác thăng bằng phi thường giúp ông đứng vững trước những cú vào bóng tàn bạo nhất của các hậu vệ khét tiếng thời đại ấy.
Best nhanh nhẹn, tốc độ, dũng cảm và còn có khả năng đánh đầu đáng kinh ngạc.
Nhưng với nhiều người, những hình ảnh sống lâu nhất trong ký ức vẫn là các cú giả động tác và những pha đảo người.
Một người nghệ sĩ với vạt áo luôn buông ngoài quần, mỉm cười khi bỏ lại đối thủ nằm phía sau.
Thật thích hợp khi hình tượng George Best được lưu giữ vĩnh viễn trong một bức tượng đồng, bên cạnh Denis Law và Bobby Charlton, tại chính câu lạc bộ mà ông từng có sức ảnh hưởng không thể đong đếm.
Với nhiều người, kể cả những thế hệ chỉ được nghe kể về huyền thoại mà chưa bao giờ tận mắt xem ông thi đấu, nơi ấy đã trở thành một đền thờ của ký ức.
![]() |
| Best, Law, Charlton: ba tượng đồng, một di sản. (Ảnh: Wikimedia Commons) |
Và mỗi ngày, những người ngưỡng mộ vẫn tìm đến để bày tỏ lòng tôn kính.
George Best vẫn bất tử.
Ông đứng đó, bên ngoài sân vận động từng được mình làm cho rực sáng, mãi trẻ trung và đẹp đẽ, được lưu giữ trong thời kỳ huy hoàng nhất, trong chiếc áo đỏ năm nào.
Không ai khác có thể sánh với ông.
Và ánh sáng ấy chẳng bao giờ tắt.
Biên dịch từ bài viết của Paul McParlan trong ấn phẩm đặc biệt Manchester United của These Football Times. Minh họa nguyên tác: Jonathan Bruns.

“Chúng tôi đã cố soi và rồi bất lực khi tìm sơ hở trong lối chơi của cậu ấy”, lời Sir Matt Busby.

Vinh Quang và Bi Kịch. Hai ranh giới trớ trêu mà thi hào Rudyard Kipling từng nhắc đến trong bài thơ If , hiện diện đầy ám ảnh trong bản trường ca về Sir Bobby Charlton tại Manchester United.

Manchester United và Real Madrid có thể là những kình địch khổng lồ của bóng đá châu Âu. Nhưng đằng sau những cuộc đối đầu, những thương vụ đổ vỡ và lời qua tiếng lại, hai đội bóng từng chia sẻ một mối ân tình đặc biệt.































