Sau thất bại trước Argentina, một lần nữa người hâm mộ phải tự hỏi rằng liệu ĐT Anh có thật sự là đội bóng mạnh như những gì được đánh giá trước mỗi giải?
Vị thế thật sự của ĐT Anh
Trước mỗi giải đấu lớn, ĐT Anh luôn được đánh giá là ứng cử viên hàng đầu cho chức vô địch. Nước Anh là quê nhà của bóng đá, là đất nước sở hữu giải đấu hấp dẫn và được đánh giá là có chất lượng hàng đầu thế giới là Premier League. Theo lẽ thường, một ĐTQG mạnh sẽ được xây dựng trên nền tảng của một giải quốc nội đầy sức cạnh tranh.
Khi ấy, ĐT Anh - kể cả khi không phải top 1, cũng nằm trong những đội hàng đầu thế giới. Nhưng bóng đá hiện đại được đong đếm bằng thành tích. 60 năm ròng ĐT Anh chưa nếm mùi vô địch. Trong 60 năm ấy là không ít lần người hâm mộ Tam sư thất vọng tới cùng cực, không phải vì đội nhà chơi tệ, mà vì đội nhà đánh mất lợi thế trong bối cảnh thuận lợi.
Quan trọng hơn, cách ĐT Anh để thua ở thời điểm quan trọng đến như một chuỗi hệ quả tất yếu của một lối tư duy có phần bạc nhược, không mang dáng dấp một đội bóng lớn. Chứng kiến thất bại của ĐT Anh trước Argentina ở bán kết World Cup 2026, Zlatan Ibrahimovic đã chất vấn về vị thế thật sự của ĐT Anh.
 |
Ibrahimovic chất vấn lần gần nhất ĐT Anh đánh bại một đội bóng lớn là khi nào |
Cựu tiền đạo Man Utd cho rằng cầu thủ Anh nên nhìn lại mình trong gương và xem xem liệu họ có thật sự ở vị thế mà trước giờ dư luận vẫn gán cho hay không. Cũng theo Ibrahimovic, chất lượng của Premier League không phải là thước đo cho sức mạnh hay năng lực của ĐT Anh.
Ibra nhận xét rằng thành công của EPL không hoàn toàn được xây nên từ các cầu thủ Anh. Nơi đây quy tụ những cầu thủ hàng đầu thế giới về thi đấu và chính những tuyển thủ nước ngoài ấy mới làm nên sức mạnh cho giải đấu này.
Tại World Cup 2026, EPL góp nhiều cầu thủ nhất - với 167 cầu thủ cho 38 quốc gia. 21 trong số đó là cầu thủ của ĐT Anh. Nhưng cho tới bán kết, không có cầu thủ nào đang chơi tại EPL ghi bàn cho Tam sư. Thời điểm Marcus Rashford ghi bàn vào lưới Croatia, tiền đạo này đang thuộc biên chế Barcelona khi còn hợp đồng cho mượn. Gordon cũng chỉ "chịu" ghi bàn cho đội nhà khi đã mang màu áo Barca.
Premier League giống như một nghịch lý ngay trong lòng ĐT Anh. Giải đấu hàng đầu thế giới lại không thể tạo ra những cầu thủ tốt nhất (hoặc ít nhất là đóng góp những cầu thủ biết ghi bàn) cho đội nhà. EPL ngày một bỏ xa các giải đấu khác về sức hút, doanh thu, tính cạnh tranh hay thậm chí cả chất lượng. Nhưng vị thế, thành tích và quan trọng nhất là bộ mặt của ĐT Anh lại không tỉ lệ thuận với vị thế của chính giải quốc nội xứ sương mù.
 |
EPL vẫn là giải đấu hàng đầu thế giới, nhưng ĐT Anh chẳng hưởng lợi gì từ điều đó |
Không quá khi coi EPL giống như một World Cup cấp CLB giữa lòng nước Anh, nơi mà những cái tên tốt nhất ở các đội tuyển đều tranh tài tại đây. Nhưng cũng chính sự toàn cầu hóa này khiến tính bản sắc của bóng đá Anh, của ĐT Anh bị pha loãng. Trước khi tìm ra được công thức để vô địch, có lẽ người Anh cần phải tìm ra lời giải cho câu hỏi bản sắc, xác định cho mình đâu là thứ DNA bóng đá phù hợp để chinh phục vinh quang.
Đâu là bản sắc của bóng đá Anh?
Sau thất bại trước Argentina, Thomas Tuchel đưa ra một nhận xét rất đáng chú ý. Ông nhận định rằng ĐT Anh không quen duy trì quyền kiểm soát dưới áp lực cao, bởi cách đá đó không nằm trong DNA bóng đá của người Anh, như cách mà người Brazil hay Tây Ban Nha thường làm.
Nhận xét của Tuchel thu hút không ít ý kiến trái chiều, nhưng nó cũng đặt ra một câu hỏi trong lòng người hâm mộ. Liệu đâu là “bản sắc” thật sự của bóng đá Anh? Nếu người Đức có tấn công trực diện, Italia nổi tiếng nhờ sự thực dụng còn các nước Nam Mỹ gây mê đắm bằng lối kiểm soát bóng, tấn công đẹp mắt, người Anh có gì?
 |
Thomas Tuchel cũng phải chất vấn về thứ gọi là DNA bóng đá Anh |
Khi một đội bóng không còn định danh được đâu là bản sắc thi đấu, liệu đội bóng đó có xứng đáng với vị thế đội bóng lớn vẫn thường được gắn mác? Và tại sao một nền bóng đá với giải đấu như EPL, lại loay hoay trong việc định hình bản sắc của chính mình?
Thực tế, vấn đề bản sắc bóng đá Anh đã được FA xem xét từ hơn 12 năm trước. Tháng 12/2014, FA triển khai chương trình phát triển tài năng ưu tú cũng như định hình DNA của bóng đá Anh. Kiến trúc sư trưởng của chiến lược này, là Dan Ashworth - người từng có thời gian ngắn ngủi làm việc ở Man Utd.
Thời điểm đó, FA muốn xây dựng ĐT Anh, chơi theo “lối chơi Anh” - thông minh và cởi mở với sự phát triển. Cầu thủ Anh sẽ có đủ tự tin với trái bóng, sắc sảo trong tư duy và có khả năng vượt qua mọi thử thách. Nhưng chắc chắn không phải là sao chép bất kỳ ai. Một trong những HLV được FA chọn mặt gửi vàng đào tạo chuyên biệt thời điểm ấy - là Gareth Southgate.
Cựu HLV ĐT Anh từng chia sẻ rằng bản kế hoạch của FA đòi hỏi sự phối hợp từ cả các CLB, các học viện, rồi lên tuyển trẻ của Anh. Sau đó là bước tiếp nối lên ĐT Anh và tạo ra một DNA mới cho bóng đá xứ sương mù.
 |
Tuyển Anh vẫn đang loay hoay đi tìm bản sắc |
Nhưng rồi, 12 năm sau khi chương trình được triển khai, Tuchel vẫn phải chất vấn về bản sắc mà bóng đá Anh thể hiện. 12 năm, đủ để một lứa cầu thủ trẻ trở thành trụ cột đủ sức gánh vác đội tuyển, hoặc ít nhất là đủ để mang lại bộ mặt mới cho Tam sư. Kết quả thì sao? Vẫn là sự hỗn loạn trong tổ chức và mông lung trong định hướng. Cầu thủ Anh không thiếu kỹ thuật, nhưng vẫn loay hoay trong việc kiểm soát bóng, vẫn dễ sụp đổ mặc dù trải qua những trận đấu đầy áp lực mỗi cuối tuần.
Cũng bởi việc không định hình được một bản sắc cố định, ĐT Anh luôn phải phụ thuộc vào các cá nhân mỗi khi tham dự các giải đấu lớn. Không phải ngẫu nhiên khi giai đoạn đỉnh cao sự nghiệp của Harry Kane cũng ăn khớp với giai đoạn lột xác của bóng đá Anh.
Sau Kane, nước Anh rồi sẽ tiếp tục sản sinh ra những nhân tài khác. Bây giờ họ cũng đang sở hữu một Bellingham xuất sắc chẳng kém. Nhưng chừng nào, ĐT Anh vẫn còn mông lung trong việc định hình chính mình, khi ấy Tam sư vẫn chỉ là hổ giấy và không xứng đáng là đội bóng lớn như những gì được mô tả.
