ĐT Anh và thất bại của việc tìm kết quả mới từ tư duy cũ

Thất bại cay đắng trước Argentina khiến nỗi đau của ĐT Anh thêm dài, khi Tam sư dùng cách thức cũ để đi tìm thành công mới.

Bạc nhược hay tính quá hóa sai?

Một cách công bằng, ĐT Anh đã chơi ấn tượng trong 70 phút đầu tiên trận đấu với Argentina. Lối chơi tốc độ cao và sẵn sàng va chạm của Tam sư đã khiến Argentina chật vật. Bàn mở tỉ số của Anthony Gordon cho thấy ĐT Anh đã nghiên cứu rất kỹ đối thủ. Đó cũng là một bàn thắng điển hình theo phong cách bóng đá Anh.

Từ đầu giải, Argentina thường xuyên để hổng hai đường biên và ĐT Anh tung bài đánh đơn giản, nhưng hiệu quả. Cho tới thời điểm bàn mở tỉ số, Thomas Tuchel vẫn khiến người hâm mộ tin vào một điều kỳ diệu. Không phải vì Tam sư dẫn trước, mà vì ĐT Anh cho thấy những bước tính toán kỹ càng và dàn dự bị của đội bóng này cũng chơi thuyết phục.

Nhưng vấn đề cố hữu ở ĐT Anh không phải việc họ chơi ra sao, mà sẽ bảo toàn lợi thế bằng cách nào. Tam sư có một lịch sử về việc làm người hâm mộ thất vọng khi đang nhận được nhiều kỳ vọng. Thất bại ở chung kết EURO 2020, hay màn trình diễn chật vật trước Mexico, Na Uy không khỏi khiến khán giả lo lắng về cách ĐT Anh kiểm soát trận đấu.

Kể cả khi được dẫn dắt bởi Thomas Tuchel - người được cho là “dũng cảm”, ĐT Anh vẫn không thi đấu với tinh thần như trên ngực áo. Đúng là HLV người Đức đã có không ít quyết định đầy cứng rắn, từ tuyển chọn nhân sự tới cảnh báo cả đội trước truyền thông. Nhưng điều quan trọng nhất, là làm sao truyền tải tinh thần đó cho cầu thủ, ông lại không làm được.

FA bổ nhiệm Tuchel với hy vọng ông sẽ mang tới cho ĐT Anh một lối chơi khác, một tinh thần khác so với người tiền nhiệm Southgate. Nhưng kết cục, Tuchel cũng chỉ như nỗ lực bất thành trong việc đi tìm kết quả mới từ định hướng cũ. Vẫn là sự cầu toàn tới bạc nhược khi bất chấp bảo toàn tỉ số ngay sau khi đội nhà có cơ hội.

Thời điểm Gordon mở tỉ số, hiệp 2 vẫn còn tới hơn 30 phút thời gian chính thức. Thậm chí, trong kịch bản phải đá hiệp phụ, sẽ còn tới 1h thi đấu nữa chờ đợi cầu thủ. Thời gian còn nhiều trước mắt hai đội và Tuchel đã chọn cách tiếp cận tệ nhất có thể: tử thủ từ phút 60 để bảo toàn lợi thế. Đó chắc chắn không phải cách một đội bóng lớn thi đấu ở bán kết World Cup - kể cả khi đối thủ có là Argentina. 

Sau trận, Sky Sports thống kê rằng thời lượng kiểm soát bóng trung bình của ĐT Anh từ sau bàn thắng của Gordon, tới khi bị Lautaro chọc thủng lưới ở phút 90+2 chỉ đạt mức 12%. Ngay trước khi Enzo Fernandez gỡ hòa, 11 chiếc bóng áo trắng lui hết về sân nhà đổ bê tông. Thay vì tiếp tục duy trì một nhịp chơi đủ áp lực, Tuchel chọn kéo hết đội hình về và bất cập của việc này là tạo ra quá nhiều thời gian để cầu thủ Argentina rảnh chân dứt điểm.

Tuchel chọn chơi một canh bạc tất tay. Nếu thắng, ông sẽ được tung hô khi dám chơi xù xì, chấp nhận đá theo kiểu “kèo dưới” để giành chiến thắng. Nhưng dường như Tuchel quên mất rằng Argentina quá quen với việc phải vượt qua nghịch cảnh kiểu như vậy. Thomas đã nghiên cứu kỹ điểm yếu nơi hành lang cánh của Albiceleste, nhưng ông lại quên mất chính tập thể ấy nguy hiểm ra sao khi đối đầu những hàng thủ lùi sâu.

Sau Ai Cập, Anh bất đắc dĩ trở thành “nạn nhân” tiếp theo cho màn ngược dòng không tưởng của Argentina. Nhưng nhìn rộng hơn, ĐT Anh của Tuchel trở thành nạn nhân cho lối tư duy quá cầu toàn, tới mức bạc nhược đã đeo bám đội bóng này suốt những giải đấu lớn gần đây.

Sau trận, tác giả James Olley của ESPN so sánh cách Tam sư đánh mất thế chủ động trước Argentina giống hệt cách họ thất bại trước Croatia năm 2018 hay Italia tại Wembley. Điều đó có nghĩa là ĐT Anh không thiếu bài học. Nhưng thay vì học hỏi từ sai lầm, họ lặp lại lối tư duy cũ và hy vọng vào một kết quả mới. 

Khác biệt của Argentina

Xuyên suốt hành trình từ đầu giải, nhà đương kim vô địch chia sẻ một điểm chung với Tam sư, đó là rất biết cách tự làm khó mình. Nhưng khác biệt nằm ở chỗ, Argentina trong tình thế ngặt nghèo nhất, vẫn mang lại cho người hâm mộ niềm tin vào một điều diệu kỳ. Trong khi đó, ĐT Anh lại khiến khán giả bất an kể cả khi có lợi thế vượt trội đối thủ.

Nói cách khác, Argentina mang dáng dấp của một nhà vô địch thực thụ. Chưa bàn tới chất lượng con người, chỉ nói về cách tiếp cận trận đấu, Albiceleste khác biệt nhờ tinh thần dám chơi, dám mạo hiểm và bản lĩnh vững vàng ở thời điểm khó khăn nhất.

Chính nhờ tinh thần dám nghĩ dám làm ấy, Argentina vẫn giữ cho mình được độ “tĩnh” cần thiết để tổ chức lối chơi và tìm bàn gỡ. Mỉa mai thay, ĐT Anh đã tiếp tay cho Argentina có được độ tĩnh để liên tục bắn phá khung thành Pickford. Dan Burn sau trận thừa nhận rằng đội nhà sai lầm khi chọn cách tiếp cận thụ động và lùi quá sâu sau bàn mở tỉ số.

Cũng theo hậu vệ này, cách làm trên đúng khi Anh chạm trán Na Uy ở vòng trước. Nhưng đối thủ lần này là Argentina, là nhà đương kim vô địch thế giới. Bên kia chiến tuyến có cầu thủ đã 39 tuổi nhưng vẫn chơi thứ bóng đá xuất chúng ở đẳng cấp cao nhất. Thế nên chất lượng của những cơ hội được tạo ra là rất cao và việc thủng lưới chỉ là vấn đề thời gian.

Nếu những lần bị dẫn trước cho tới phút cuối dạy Argentina cách vươn lên trong nghịch cảnh, thì với ĐT Anh, dù đã trải qua biết bao bài học, đội bóng này vẫn đi vào vết xe đổ của chính mình và sụp đổ khi nắm lợi thế trong tay.

Argentina thêm một lần sống sót trong thế trận tưởng như không còn lối thoát. Người hâm mộ vẫn nói vui đó là chân mệnh thiên tử của bậc đế vương. Nhưng để có được tâm thế ấy, bản thân đội bóng phải dám đương đầu với mọi khó khăn. Tiếc thay, đây cũng là điều mà ĐT Anh chưa bao giờ thể hiện, để rồi bóng đá lỡ hẹn với quê nhà của mình suốt 6 thập kỷ.