Màn so tài giữa Brazil vs Nhật Bản ở World Cup 2026 là một nút giao lịch sử giữa hai nền bóng đá với nhiều điểm tương đồng hơn những gì người hâm mộ vẫn nghĩ.
Mối liên kết lịch sử
Sau trận hòa kịch tính trước Hà Lan ở trận mở màn, HLV Hajime Moriyasu đã gửi lời tri ân tới những HLV Hà Lan ông từng làm việc cùng. Bóng đá Hà Lan có dấu ấn đậm nét trong việc phát triển nền móng của bóng đá Nhật Bản. Những HLV như Hans Ooft, hay Wim Jansen đã đào tạo ra một thế hệ HLV mới của bóng đá Nhật Bản, trong đó có chính Hajime Moriyasu.
Bóng đá Hà Lan có thể giúp xây dựng nền tảng cho bóng đá Nhật Bản, giải VĐQG Hà Lan cũng là cầu nối đưa cầu thủ Nhật bước ra thế giới. Nhưng nếu phải chọn ra một quốc gia có ảnh hưởng lớn nhất tới nền bóng đá xứ Phù tang, đó phải là Brazil. Mối liên kết bền chặt này đã vượt ra xa khỏi bóng đá và có lịch sử lâu đời, bao trùm nhiều khía cạnh khác của xã hội hai nước.
Dù cách nhau cả một đại dương nhưng Brazil là nơi có nhiều người Nhật sinh sống nhất ngoài lãnh thổ, với ước tính khoảng 1-2 triệu “Nikkei” đang sinh sống ở các đô thị như Sao Paulo. Tương tự, cộng đồng người Brazil ở Nhật Bản có khoảng 200-300 nghìn người, là quốc gia nhiều người Brazil nhất, cũng là nước với cộng đồng Mỹ-Latin lớn trên thế giới.
 |
Huyền thoại Zico có đóng góp đáng kể cho thành công của bóng đá Nhật Bản |
Để hiểu rõ vì sao hai quốc gia xa xôi lại có mối liên kết đầy bền chặt như vậy, phải ngược dòng thời gian trở về đầu thế kỷ trước. Thời điểm đó, Nhật Bản có nguồn lao động dồi dào nhưng lại thiếu tư liệu sản xuất, thất nghiệp và nghèo đói tràn lan. Trong khi một Brazil sở hữu nguồn tài nguyên rộng lớn lại đang khát việc làm sau khi bãi bỏ chế độ nô lệ.
Hoàn cảnh lịch sử đã tạo nên một giao điểm đầy thú vị giữa hai quốc gia cách nhau nửa vòng trái đất. Kết quả, năm 1908, con tàu Kasato Maru chở 718 người Nhật, cả người lớn trẻ em (chủ yếu từ vùng Kagoshima và Okinawa) cùng nông cụ lao động đã rời cảng Kobe. 52 ngày sau, con tàu cập cảng Sao Paulo ở Brazil và phần còn lại là lịch sử.
80 năm sau chuyến tàu Kasato Maru, tới lượt Nhật Bản đón chào làn sóng người nhập cư Brazil. Đó là thời điểm nền công nghiệp xứ Mặt trời mọc bùng nổ, dẫn tới tình trạng thiếu hụt lao động. Khi ấy, quốc gia này cho phép con cháu của những người Nhật di cư (Nikkei) trở về nước để xin thị thực lao động. Nhiều người Brazil gốc Nhật đã chuyển đến Nhật Bản để làm việc trong các nhà máy và ngành công nghiệp.
Và bóng đá cũng là một trong những ngành công nghiệp có đóng góp đáng kể của làn sóng người Brazil tới Nhật Bản thời điểm ấy. Thực chất, từ cuối thập niên 1960, đã có một số cầu thủ Brazil đặt dấu chân của mình tại bóng đá Nhật Bản, có thể kể đến như Daishiro Yoshimura - một cầu thủ mang hai dòng máu Nhật và Brazil. Ông khoác áo Yanmar Diesel (nay là Cerezo Osaka) trong 13 năm và trở thành một trong những biểu tượng của bóng đá Nhật Bản. Năm 2010, ông được đưa vào Đại sảnh danh vọng của bóng đá Nhật Bản.
 |
Marcus Tulio Tanaka là một trong những cầu thủ gốc Brazil gần đây chơi cho ĐT Nhật Bản |
Sau khi Daishiro Yoshimura đi tiên phong, bóng đá Nhật Bản đón chào hàng loạt cầu thủ Brazil khác. Chính sự phóng khoáng, phong cách tấn công cống hiến của những vũ công Samba bổ khuyết hoàn hảo cho nền tảng kỷ luật đậm chất châu Âu sẵn có. Từ đó tạo nên một tập thể vừa tấn công đẹp mắt nhưng không thiếu phần kỷ luật của ĐT Nhật Bản sau này.
Dấu ấn Brazil tại bóng đá Nhật Bản
Trước trận đấu Brazil, HLV Moriyasu không giấu sự tự tin vào việc đội bóng của mình có thể làm nên bất ngờ. Ông cũng không quên gửi lời tri ân tới Zico đã truyền cảm hứng cho mình theo đuổi nghiệp cầm quân, đồng thời cảm ơn người thầy cũ Paulo Roberto Falcao vì những lời khuyên giá trị về cách chơi bóng dành cho Moriyasu.
Zico chưa từng dẫn dắt hay làm đồng đội với Moriyasu, nhưng dấu ấn của huyền thoại Brazil này ở Nhật Bản lại vô cùng đáng kể. Năm 1991, khi ông gia nhập Sumitomo Metal Industries (nay là Kashima Antlers), người hâm mộ Nhật Bản thật sự dậy sóng. Sự xuất hiện của “Pele trắng” giống như lời khẳng định của bóng đá Nhật Bản về bước tiếp theo trong hành trình chinh phục châu lục và thế giới của mình.
Không chỉ Zico mà Carlos Dunga cũng thi đấu ở Nhật Bản trong thập niên 1990. Những huyền thoại Brazil không chỉ mang tới xứ Phù tang phẩm chất kỹ thuật đơn thuần mà còn cả sự chuyên nghiệp, phương pháp huấn luyện hiện đại cũng như tinh thần thi đấu.
 |
Sau Zico năm 1991, thương vụ Carlos Dunga gia nhập Jubilo Iwata năm 1994 cũng tạo ra cơn sốt lớn |
Dấu ấn Brazil với bóng đá Nhật Bản còn thể hiện qua những cầu thủ gốc Brazil từng chơi cho đội bóng này. Năm 1992, Ruy Ramos ở tuổi 32 lĩnh xướng hàng tiền vệ Nhật Bản lên ngôi ở Asian Cup. 6 năm sau, Wagner Lopes cùng Nhật Bản dự World Cup trên đất Pháp. Cho tới năm 2006 - lần gần nhất Brazil gặp Nhật Bản, hậu vệ Alex đã kiến tạo cho Keji Tamada ghi bàn vào lưới đội bóng quê nhà.
Cho tới thời điểm này, chất Brazil vẫn rất “đậm đặc” trong văn hóa bóng đá Nhật Bản. Zico sau thời gian thành công trên cương vị cầu thủ và HLV của Kashima, đang tiếp tục hành trình của mình trên vai trò cố vấn kỹ thuật ở đội bóng này. Tại J1 League, phần lớn các đội đều sử dụng ngoại binh từ Brazil. Cùng với đó là 17 lần các cầu thủ Brazil đạt danh hiệu vua phá lưới J1 League, nổi bật là Leandro Damiao, Leo Ceara hay Anderson Lopes.
Trước trận đấu giữa Brazil vs Nhật Bản, Zico nói đùa rằng nếu Brazil thắng, ông sẽ vui vì ông là người Brazil. Nhưng nếu Nhật Bản thắng, ông cũng không buồn vì trong chiến thắng ấy, có đóng góp của ông. “Pele trắng” cũng cảnh báo đội bóng quê nhà phải cẩn thận bởi chính ông từng là người giúp Nhật Bản không còn khó khăn khi phải đối đầu các đại diện từ Nam Mỹ.
Có thể thấy, những người Brazil không chỉ góp phần xây dựng nền tảng, mà còn giúp hoàn thiện dần hệ thống bóng đá Nhật Bản. Màn so tài sắp tới giữa hai đội ở Houston không đơn thuần gói gọn trong phạm vi bóng đá, mà còn là một gạch nối đầy thú vị giữa hai nền bóng đá với nhiều mối lương duyên xuyên suốt lịch sử.
Nhận định Brazil vs Nhật Bản nghiêng một chút về phía Selecao, nhưng để đánh bại đại diện của châu Á là không hề dễ dàng.
HLV Hajime Moriyasu tin rằng các học trò đủ khả năng tạo nên bất ngờ trước ứng cử viên vô địch Brazil, qua đó viết nên một chương mới trong lịch sử bóng đá Nhật Bản.
