Chung kết ASEAN Cup: Tuyển Việt Nam hướng đến hơn cả một chiếc cúp

Người Thái luôn tìm cách hạ thấp những thành tựu của Việt Nam và quyết tâm phục thù những thất bại liên tiếp. Chúng ta thì không cần đôi co vì mục tiêu lẫn vị thế đã khác rồi.

Ngay trước thềm chung kết, râm ran tin cực vui rằng adidas sẽ trở lại tài trợ cho các cấp độ tuyển Việt Nam. Hơn cả một hãng đồ thể thao, biểu tượng thời trang này gây thổn thức với các tuyệt phẩm thiết kế những năm gần đây, với tiêu biểu là áo đấu tuyển Đức, Tây Ban Nha ở EURO 2024 và Argentina, Nhật Bản ở World Cup 2026.Hơn cả tiêu chuẩn áo đấu, họ còn mang lại một câu chuyện - phản ánh, đồng cảm và thúc giục ĐT Việt Nam.

‘Đừng mơ mộng, hãy chiến đấu’

Cuối thập niên 80, đầu 90, adidas đứng trước bờ vực phá sản vì cơ cấu trì trệ, đắm chìm trong quá khứ. Họ vẫn gắn liền với biểu tượng Trefoil (cỏ ba lá) nổi tiếng nhưng bị gắn mác thời trang… dạo phố và giải trí, trong khi các đối thủ thành công với định vị quyết liệt, đổi mới trên các đường chạy và sân đấu.

Peter Moore và Rob Strasser, hai cựu giám đốc của Nike chuyển sang cứu adidas, hiểu rằng muốn sống sót, hãng phải trở lại với cốt lõi khốc liệt của thể thao. Họ thiết kế dòng sản phẩm Equipment (EQT) và tung ra logo Performance sẽ trở thành huyền thoại.

Không ngó lơ lịch sử, Peter & Rob giữ lại 3 sọc kinh điển, nhưng thay vì để nó nằm bẹt ở hai bên thân giày hay nở rộ như bông hoa, họ xếp chúng lại. Ba sọc được xếp theo dạng bậc thang từ thấp đến cao rồi vát nghiêng một góc 30 độ.

Hình khối đó tạo thành một ngọn núi. Còn gì đẹp hơn để tượng trưng cho những thách thức, chướng ngại và giới hạn mà mọi VĐV phải đối mặt và vượt qua, để lên trình? Logo mới không hứa hẹn sự êm ái. Nó là vất vả, là mồ hôi, hành trình leo dốc, vượt ngàn chông gai.

Logo ngọn núi đi kèm triết lý của dòng EQT: “Mọi thứ là thiết yếu, không có chỗ cho sự dư thừa”. Nó bắt buộc toàn bộ kỹ sư, nhà thiết kế của adidas phải vứt bỏ những chi tiết màu mè, những mánh lới quảng cáo phù phiếm để tập trung 100% vào chất lượng, độ bám, sức bền và hiệu năng thi đấu. Nó như một lời tuyên thệ: “Từ nay, chúng ta chỉ bán công cụ chiến đấu, không bán đồ trang trí”.

Các VĐV chuyên nghiệp ngay lập tức cảm nhận sự thay đổi. Họ nhận ra adidas đã thực sự quay trở lại phục vụ mình. Dòng EQT với logo Ngọn núi trở thành cú hit toàn cầu trong thập niên 90, mang về dòng tiền cứu công ty.

Câu chuyện năm xưa của đối tác chẳng phải một cách kể khác về tuyển Việt Nam hai năm qua sao?

Chúng ta từng có giai đoạn đánh mất mình, lạc lối trong mơ mộng về triết lý kiểm soát bóng, trước khi tìm lại thành công bằng cốt lõi bản sắc, bằng thực chiến và cả những đổi mới táo bạo.

Tuyển Việt Nam đã đang bị người Thái dè bỉu về chuyện cầu thủ nhập tịch, nhưng chắc chỉ còn mỗi họ là bảo thủ kiểu đó trong làng thể thao giao thoa và thế giới phẳng nói chung này. Nhật Bản đã rèn giũa bằng nguồn lực ngoại nhập từ mấy chục năm trước (với Ruy Ramos, Wagner Lopes), Tây Ban Nha vô địch thế giới với cầu thủ “thuần Pháp” Aymeric Laporte trong đội hình xuất phát.

Chúng ta đã không dự mở cửa, đón kỷ nguyên mới, tạo ĐTQG mạnh mẽ hơn - với đa số nội binh được đào tạo bài bản, Việt kiều chất lượng và ngoại nhập tinh tuyển (với tình yêu Việt Nam là tiêu chí hàng đầu).

Tuyển Việt Nam liên tục dấn thân vì một tương lai tốt đẹp hơn dưới thời Kim Sang-sik, một HLV chưa chạm ngõ 50.

Sao không ổn định? Khó lường để làm gì?

Từ cấp U22, U23 đến tuyển quốc gia, các tập thể của ông Kim có điểm chung là rất khó lường, cả về mặt con người lẫn cách tiếp cận. Khó đoán hơn cả thời HLV Park Hang-seo.

Sự xới xáo này không phải lúc nào cũng mang lại hiệu quả, nhưng phản ánh nỗ lực thử nghiệm liên tục để tìm ra phiên bản tốt hơn, những chiêu bài ngày một cải thiện. Chúng ta từng gọi đội của ông Kim là chuyên gia bóng chết, nhưng giờ lại ghi nhiều bàn nhất giải từ bóng sống. Thế nên dù đã giành nhiều danh hiệu, họ vẫn giống một tập thể đang thành hình, không ngừng tinh chỉnh hơn là nhà vô địch no nê.

Ngay cả FIFA ASEAN Cup sắp tới cũng sẽ là một lò luyện khác, để hướng đến cái đích rất có thể là Asian Cup 2027 và vòng loại World Cup 2030, thời điểm chín muồi của thế hệ giành Huy chương Đồng U23 châu Á.

Trở lại trước thềm chung kết lượt đi ASEAN Cup 2026, chúng ta nhận ra các cuộc đối đầu Thái Lan chính là cao điểm “dấn thân, rèn bản lĩnh” của thầy trò ông Kim.

Chung kết lượt về ASEAN Cup 2024, chúng ta sớm đánh úp với Phạm Tuấn Hải, nhưng rồi phải uất nghẹn trước bàn gỡ không fair-play của Supachok Sarachat. Thay vì ức chế và đổ lỗi, chúng ta đồng lòng chơi tiếp, để rồi được tưởng thưởng với bàn phản lưới của đối phương và nhát kết liễu của Nguyễn Hai Long.

Chung kết SEA Games 2025 được người Thái tổ chức, U22 Việt Nam nhận gáo nước lạnh với hai bàn thực sự đẳng cấp của Yotsakorn Burapha (sút phạt trực tiếp) và Seksan Ratree (sút xa). Cũng như pha nã đạn của Ben Davis ở trận đấu kể trên, chúng ta phải thừa nhận cái hay của đối thủ và những khiếm khuyết của mình.

Đáng nói là, thừa nhận xong, tập thể của ông Kim thường nghị lực vươn lên để tiến bộ ngay trong nghịch cảnh. Giống các đàn anh, U22 Việt Nam vượt khó từ những cú khuấy đảo, quả phạt đền và cú phất tay úy lạo của Đình Bắc, để rồi tạo nên cú ngược dòng quật khởi, cảm xúc nhất lịch sử giải đấu.

Càng bão giông, càng cứng cỏi

Bản lĩnh ấy vốn quý mà thầy Park tạo ra, từng đứt gãy dưới thời người kế nhiệm, nay được hậu bối Kim kế thừa, phát huy.

Nhà báo Phạm An (Thể thao & Văn hóa) từng phân tích thế này sau chức vô địch ASEAN Cup 2025: “Năm ngoái, nhiều người lo ngại rằng ôi sao lại để ông Troussier và triết lý ban bật rời đi, không biết trọng dụng người tài, rồi hết chu kỳ, thế hệ hết động lực. Tôi vẫn bảo, đội tuyển Việt Nam và con người vẫn đang tiến bộ, cái cần là cách tiếp cận phù hợp, và đừng cố chấp bám theo trend kiểm soát bóng”

“Vì sao? Trên BXH FIFA mấy trăm đội cuối cùng cũng chỉ có ba bốn đội chơi kiểu kiểm soát bóng toàn thời gian và bất chấp đối thủ thôi. Với đội tuyển, di sản lớn nhất từ thời ông Park cần kế thừa là tinh thần chiến đấu và bản lĩnh thi đấu, không lo kế thừa cái này lại cứ đi lo đuổi theo trend triết lý đâu đâu”.

“Sang năm 2025 thì đúng như thế: Tuyển Việt Nam chơi cực kỳ ấn tượng đặc biệt về mặt thể lực, HLV đọc trận đấu tốt hơn hẳn và linh hoạt. Tập thể này vẫn còn nhiều tiềm năng để khai phá”, anh khẳng định.

Bản lĩnh ấy đang được củng cố từng chút một, bằng cả những điều chưa từng có (khai phá).

Chúng ta chưa từng thắng Thái Lan cả hai lượt chung kết ASEAN Cup, nhưng đến tháng 1/2025 đã làm được.

Sau đó, HLV Kim dùng chính chiến thắng ấy để làm điểm tựa cho U22. “Các bạn hãy phấn đấu tái hiện chiến tích của đàn anh”, ông nói trước chung kết SEA Games.

Và giờ, chiến lược gia này đứng trước một ngưỡng cửa khác, có thể tạo nên tiền đề mới, vun đắp bản lĩnh và niềm tin cho tương lai: trở thành HLV giàu thành tích nhất ở ASEAN Cup của tuyển Việt Nam với hai chức vô địch, mà lại là 2 chiếc cúp liên tiếp. Đó là điều Henrique Calisto và Park Hang-seo huyền thoại không làm được.

Để về sau, dù thế hệ mới đứng trước thử thách nào, cũng có thể được động viên kiểu: Hãy chơi như tuyển Việt Nam từng lập cú đúp Đông Nam Á!