Didieri Deschamps: “Tội đồ” lớn nhất của nước Pháp

“Đó là một trận đấu chặt chẽ”, HLV Didier Deschamps cho biết sau thất bại 0-1 của Pháp trước Bồ Đào Nha ở chung kết Euro 2016. “Chúng tôi đã có cơ hội, cũng như Bồ Đào Nha, nhưng tiếc rằng họ mới là những người ghi được bàn”. Cụ thể, tiền đạo Eder với cú sút uy lực ngoài vòng cấm đã mang về bàn duy nhất cho Bồ Đào Nha ở phút 109 giúp họ nâng cao cúp bạc Henri Delaunay ngay tại “mái nhà” Stade de France của Pháp.

Cả Eder cũng như người chuyền bóng cho anh ghi bàn là Joao Moutinho đều chỉ được HLV Fernando Santos tung vào sân từ băng ghế dự bị song đã tạo nên sự khác biệt. Nó tương phản hoàn toàn với cách dùng người cũng như những quyết định chiến thuật nghèo nàn của Deschamps. Thất bại của Pháp tới từ một khoảnh khắc nhiều hơn là thua kém về toàn cục song mấu chốt vẫn nằm ở việc thuyền trưởng của họ mắc quá nhiều sai lầm khiến cả con tàu đi chệch hướng.


Hơn bất cứ ai khác, Deschamps phải nhận trách nhiệm lớn nhất sau thất bại Pháp 0-1 Bồ Đào Nha này. Ông thừa nhận rằng Pháp đã “ném đi một cơ hội tuyệt vời để trở thành nhà vô địch châu Âu” và điều này thì hoàn toàn đúng. Les Bleus được chơi trước sự cổ vũ của gần 8 vạn khán giả nhà, có một dàn sao đắt giá hùng hậu bậc nhất châu Âu đã thế lại được hưởng lợi khi ngôi sao số 1 của Bồ Đào Nha chấn thương rời sân chỉ sau 25 phút.

Pháp có trong tay mọi yếu tố để giành chiến thắng trước Bồ Đào Nha và bước lên đỉnh vinh quang tại một giải đấu lớn lần đầu tiên sau 16 năm song đã phung phí. Trường hợp của Deschamps cũng giống như Marc Wilmots của Bỉ vậy, có binh hùng tướng mạnh song tài năng của người lãnh đạo luôn bị đặt dấu hỏi. Không chỉ bởi cựu danh thủ này không biết phát huy hết tiềm năng của các cầu thủ mà đôi khi ông còn góp phần… hạn chế sự hiệu quả của họ.

Pháp bước vào Euro 2016 với sơ đồ 4-3-3 ưa thích của Deschamps và trên lý thuyết đúng là đã giành trọn 6 điểm ở 2 trận đầu. Nhưng cái cách họ nhọc nhằn vượt qua những đội chỉ thuộc hàng “lót đường” tại giải như Romania hay Albania không khiến cho nhiều CĐV cảm thấy hài lòng. Vô tình chính những điều đó tạo nên cho Deschamps một sự ảo tưởng và cái quyền được phép giữ nguyên quan điểm. Để rồi tới vòng 1/8 với CH Ireland, ông lại mắc kẹt trong tính toán sai lầm của mình.


Đá 4-3-3 có thể giúp Pháp duy trì được nhiều sự an toàn ở giữa sân hơn song các tuyến của họ bị chia cắt rõ rệt trong khi người có sở trường công như Paul Pogba lại bị gò ép phải lùi sâu quá mức. Cũng từ một tình huống lúng túng truy cản, ngôi sao được định giá cả trăm triệu Euro này khiến Pháp chịu một quả penalty và sau đó bị Ireland vượt lên dẫn trước. Chính trong tình huống khó khăn đó, người ta nhận thấy Pháp đá 4-2-3-1 với Antoine Griezmann chuyển vào trung tâm phát huy tác dụng nhiều hơn (là mấu chốt giúp họ ngược dòng thắng lại Ireland 2-1).

Ban đầu dư luận dành những lời ngợi ca cho Deschamps khi biết cách biến hóa chiến thuật giúp Pháp tạo ra đột biến. Nhưng hóa ra nó chỉ là vô tình, một sự may mắn của nhà cầm quân 47 tuổi và ông chưa có ý tưởng rõ ràng về việc phát triển nó. Bất cứ ai có một chút am hiểu về bóng đá đều hiểu rằng khi sơ đồ, chiến thuật này không phải huy được hiệu quả, cần đến một sự thay đổi.


Deschamps chỉ làm được một điều vô cùng đơn giản đó là thay sơ đồ, dịch chuyển nhân sự và thật may là đã phát huy tác dụng (trước một đối thủ cũng chẳng có số má gì). Khi gặp Đức, một chiến thuật hợp lý đã giúp Pháp đi tiếp song 2 bàn thắng đều từ sai lầm của đối phương vẫn có phần hơi gờn gợn. Cần biết rằng trước và sau những thời điểm ghi bàn, Les Bleus đều tỏ ra lép vế về thế trận cũng như số cơ hội rõ ràng. Nếu không có may mắn và tài năng của thủ môn Hugo Lloris, chưa biết điều gì đã xảy ra.

Và đúng là thần may mắn đã tiếp tục ra tay trợ giúp cho Deschamps ở trận đấu Pháp vs Bồ Đào Nha khi lấy đi của đối thủ đội trưởng Ronaldo từ sớm. Nhưng ngay cả việc đặt dấu chấm lên đầu chữ i thôi, họ cũng làm không xong. Tại sao những Matuidi hay Pogba chơi hay ở CLB song chỉ là cái bóng của chính mình khi lên ĐTQG? Họ đã bị chỉ trích rộng rãi song đó là một sự oan ức bởi Deschamps, người liên quan không nhỏ tới việc này chưa từng nhận trách nhiệm về mình.

Hãy nhìn Pogba thi đấu ở chung kết Euro 2016 sẽ rõ. Anh vẫn có những pha xử lý đẳng cấp song vẫn bị gò trong một cái khuôn khổ cứng nhắc của chiến thuật mà Deschamps đặt ra. Thật ngạc nhiên khi một tiền vệ giàu sáng tạo tới như vậy lại có cảm giác như bị ép phải xuất hiện càng gần vòng tròn trung tâm càng tốt. Điều đó khiến cho Payet trở nên đơn độc trong khâu tổ chức tấn công và dễ dàng bị hàng thủ số đông của Bồ Đào Nha phong tỏa. 


Deschamps đã có thay đổi song Pháp thì vẫn không thấy mới mẻ hơn là bao. Có điều bất biến ở đội bóng áo lam suốt từ đầu Euro 2016 đó là cầu thủ vào sân từ ghế dự bị luôn chơi đúng vị trí mà người nhường chỗ cho anh để lại. Trận chung kết với Bồ Đào Nha cũng không ngoại lệ. Tại sao Coman, Martial hay Gignac dứt khoát phải đá đúng những vị trí mà Payet, Sissoko hay Giroud đã để lại dù phong cách của họ là tương đồng? Câu trả lời xem ra chỉ có mình Deschamps biết.

Pháp có chiều sâu đội hình tốt hơn nhiều so với Bồ Đào Nha song chính những giải pháp cứng nhắc của Deschamps đã thu hẹp nó lại. Đồng nghiệp Santos của ông không như vậy bởi cách tăng cường hàng công với bộ ba Nani, Eder và Quaresma xuất hiện cùng lúc cộng thêm nhạc trưởng Moutinho phía sau trong bối cảnh hàng thủ Pháp có dấu hiệu xuống sức và thiếu sự hỗ trợ là vô cùng sáng suốt. Chính những giải pháp linh hoạt đó tạo nên sức bật giúp người Bồ kết liễu số phận trận chung kết và giành lấy danh hiệu lớn đầu tiên trong lịch sử. 

“Tôi không thể chê trách bất cứ điều gì về các học trò của mình. Họ đã làm hết sức mình đêm nay”, Deschamps nói sau khi Pháp để mất cúp bạc. Ông lại đúng! Các cầu thủ Pháp đã rất nỗ lực và không đáng bị chỉ trích. Lỗi lớn thuộc về một người khác…


Tổng hợp BĐN 1-0 Pháp (Chung kết Euro 2016)

► Xem thêm thông tin giải Ngoại hạng Anh và bảng xếp hạng bóng đá Anh.

 
Mạnh Hùng