Ngày 4/9/2006, một tượng đài bóng đá Italia thập niên 60, 70 của thế kỷ trước, huyền thoại của tinh thần Fairplay trong bóng đá, Giacinto Facchetti qua đời khi đang đương nhiệm chức Chủ tịch CLB Inter Milan. Ngày 27/10/2008, một tượng đài sống khác của bóng đá Italia, Paolo Maldini sẽ được vinh danh bằng chính giải thưởng mang tên Giacinto Facchetti.
Từ mùa hè Italia 1968... Năm đó là Euro lần thứ 4, người Ý lần đầu tiên tham dự và cũng là chủ nhà của giải đấu này. Năm đó, ngày 8/6, Italia có trận hoà 1 - 1 trước Nam Tư trên sân Olimpico ở thủ đô Rome trong một trận chung kết. Hai ngày sau - tức ngày 10/6 - vẫn tại địa điểm đó, người Ý gặp lại Nam Tư cũng trong một trận chung kết. Lần này, đoàn quân Thiên thanh đã giành chiến thắng 2 – 0. Năm đó, lần đầu tiên và là duy nhất (cho đến thời điểm này) một trận chung kết Euro phải đá tới hai lần. Và thế là năm đó, người Ý lên ngôi. Có gì đáng nói ở đây? Theo gu tình cảm con người của xứ sở mỳ ống thì mùa hè năm 68 rất đáng để hồi tưởng. Trong đoàn quân nâng chiếc cúp bạc có nụ cười chiến thắng của một con người mà sau này là tượng đài nhân cách bóng đá Italia và thế giới. Đó chính là hậu vệ Giacinto Facchetti. 16 ngày sau trận chung kết Euro, đánh dấu thành tích cao nhất trong sự nghiệp quần đùi áo số của Facchetti, ở thành phố miền nam Italia, Milano, có một cậu bé cất tiếng khóc trào đời... Để rồi, cũng như Facchetti, cậu bé ấy sau này cũng được vinh danh là tượng đài bóng đá Italia. Để rồi, khi Facchetti nằm xuống, người đời ghi ân, suy tôn một giải thưởng mang tên ông thì cậu bé ấy là người thứ 4 bước lên nhận giải. Không ai khác, đó chính là Paolo Maldini. ... đến nhân cách hai con người Suốt đời Facchetti chỉ gắn mình với hai đội bóng: Squadra Azzurri (đội tuyển quốc gia Italia) và CLB Inter Milan. Trong tổng cộng 728 trận (634 trận khoác áo Inter và 94 trận khoác áo Italia), ông chỉ một lần duy nhất bị đuổi ra khỏi sân bởi một lần phạt có phần nặng tay của trọng tài. Điều đó cho thấy, ông là một nhân cách vĩ đại trong lịch sử bóng đá thế giới. Có thể khẳng định, suốt cuộc đời cựu đội trưởng đội tuyển Italia là tấm gương về phẩm hạnh và sự trong sáng trong bóng đá nói riêng, thể thao nói chung. Gianni Rivera (ngôi sao cùng thời Facchetti, nhưng là huyền thoại của đội bóng đối địch với Inter Milan là AC Milan) đã nói ở tang lễ Facchetti: "Bóng đá Ý mất một gương mặt sạch, một nhân cách lớn. Facchetti ở khía cạnh con người còn vĩ đại hơn Facchetti ở khía cạnh bóng đá". Tương đồng với Facchetti, suốt đời cũng chỉ gắn bó với hai đội bóng: Đội tuyển quốc gia và CLB AC Milan, Paolo Maldini cũng sẽ hát khúc khải hoàn để giã từ sự nghiệp vào cuối mùa bóng này. Mặc dù là một người trầm tính và có tầm ảnh hưởng song Paolo chưa đạt được một thế ứng xử đến mức hoàn mỹ như Facchetti. Dẫu vậy, không gì phủ nhận được lòng chung thuỷ, sức bền bỉ và bản lĩnh của người đội trưởng AC Milan. Quan trọng hơn cả, nó chính là yếu tố mạnh tạo nên một nét văn hoá ứng xử trên sân cỏ chỉ có ở Paolo. Triết lý phương Tây mách rằng: "Không phải vì chúng ta già nên chúng ta ngừng cuộc chơi mà ngược lại chỉ vì ngừng cuộc chơi nên chúng ta mới già". Trong màu áo thiên thanh Paolo chưa một lần chạm vàng như Facchetti nhưng sự nghiệp của anh cũng đã một lần tiến đến Á quân thế giới năm 1994, đồng thời là cầu thủ xuất sắc nhất thế giới năm đó. Đặc biệt, anh có tới 5 lần cùng AC lên ngôi tại đấu trường C1 danh giá. Ước vọng xanh Năm 2004, FIFA tròn 100 tuổi. Trong đội hình thế kỷ gồm 125 cầu thủ, Vua bóng đá Pele đã xưng danh hai còn người thuộc hai thế hệ của bóng đá Ý với tư cách là những cầu thủ vĩ nhất bóng đá Thế giới: Giacinto Facchetti và Paolo Maldini. Dù lịch sử Serie A, AC Milan và Inter Milan là những đứa con xung khắc dưới mái nhà Milano, nhưng cũng từ chính nơi đây đã sản sinh ra bao cầu thủ tài năng cho bóng đá đất nước hình chiếc ủng. Cũng chính từ 2 CLB này Giacinto Facchetti và Paolo Maldini tuy không cùng thế hệ nhưng trở thành những người đối trọng bánh xe lịch sử để rồi cùng sống trong một niềm mơ ước màu xanh khi khoác áo đoàn quân da trời. Facchetti và Maldini trong hai màu áo của Inter và AC Milan Facchetti cả đời chỉ đá cho Inter Milan Maldini chung thuỷ trọn vẹn cùng AC Milan
Bởi lẽ ấy Paolo đã chiến thắng chính mình bằng những kỷ lục hình thành nên người khổng lồ bóng đá Italia. Tính đến hết mùa giải năm ngoái, Paolo có tổng cộng 860 lần khoác áo cầu thủ trong đó có 126 lần khoác áo đội tuyển quốc gia, 734 lần cho CLB AC Milan.
Không hẳn tự nhiên người đời yêu bóng đá gọi Italia với một từ "Thiên thanh" chỉ vì màu xanh của áo. Lẽ khác nằm ở những giá trị vĩnh cửu, toả ra từ những nhân cách biết biến tình yêu bóng đá thành cấp số nhân của khát vọng hoà bình, của sự cống hiến vì một thế giới Chân - Thiện - Mỹ.
(Theo VTC)