“Cách cậu ấy lướt đi trên sân thật thanh thoát, cảm giác như đang xem một vận động viên trượt băng nghệ thuật chơi bóng. Mọi thứ đều nhẹ nhàng và tự nhiên đến không ngờ.” Đó là ký ức của Michael Richards khi nói về Michael Olise trong những ngày đầu khoác áo đội trẻ Hayes & Yeading.
Khi Olise đang chuẩn bị cho trận lượt về được mong chờ tối nay (thứ Tư) tại Bavaria, The Athletic đã trò chuyện với những người từng huấn luyện và chơi cùng Michael Olise để tìm hiểu về hành trình vươn tới đỉnh cao của tài năng này.
Ngay từ năm 6 tuổi, Olise đã được đánh giá sở hữu tư duy chơi bóng vượt trội so với các bạn cùng trang lứa. “Thằng bé là một cầu thủ nhỏ tuổi đáng kinh ngạc ngay từ khi mới 6 tuổi,” Richards kể lại. “Tư duy chơi bóng của cậu ấy khi đó đã đi trước những đứa trẻ cùng lứa khoảng ba đến năm năm. Cách cậu ấy chơi bóng đến giờ vẫn vậy, giống như đang đá ngoài đường phố.”
Khi theo học tại Trường Tiểu học Dr Triplett’s ở Hayes, phía tây London, Olise tiếp tục bộc lộ tài năng nổi bật trên sân thể thao. “Cậu ấy luôn giữ những pha xử lý quen thuộc, ngoặt bóng sang chân trái rồi cứa lòng vào góc cao khung thành,” Daniel Coker, huấn luyện viên cũ của Olise, nhận xét. “Điều đó gần như không thay đổi.”
Từ những sân cỏ công viên cho đến Allianz Arena, chính pha dứt điểm mang dấu ấn cá nhân ấy đã giúp Bayern Munich đánh bại Real Madrid với tỷ số 4-3 ở tứ kết Champions League, qua đó giành chiến thắng chung cuộc 6-4. Sau đó, tuyển thủ Pháp tiếp tục ghi dấu ấn bằng một pha solo ghi bàn đẳng cấp vào lưới Paris Saint-Germain. Chân sút sinh năm 2001 đã ghi 21 bàn thắng và có 26 pha kiến tạo trong mùa giải thứ hai đầy ấn tượng tại Đức.
Trong vai trò huấn luyện viên của Olise tại Hayes & Yeading, Richards nhớ về một cậu bé trầm lặng, khiêm tốn và lễ phép, nhưng lại bừng sáng khi bước ra sân cỏ. Trước khi vươn tới đỉnh cao, Olise luôn giữ sự điềm tĩnh ngoài đời nhưng bùng nổ khi thi đấu. Richards nhớ lại rằng sau mỗi trận đấu, các tuyển trạch viên thường xếp hàng để xin gặp bố mẹ của anh.
Olise sinh ra tại White City, phía tây London và lớn lên tại Hayes, khu vực gần sân bay Heathrow. Anh bắt đầu chơi bóng cho Hayes & Yeading từ năm 6 tuổi, gắn bó khoảng một năm trước khi chuyển sang Chelsea thông qua quãng thời gian thi đấu cho Old Isleworthians, đội bóng do Sean Conlon dẫn dắt. Anh cũng từng có thời gian tập luyện tại học viện Arsenal sau khi được phát hiện, nhưng cuối cùng lựa chọn đội bóng gần nhà. Ở cấp độ trẻ, Olise từng đối đầu với Bukayo Saka, khi đó khoác áo Greenford Celtic.
“Cả hai đội đều có nhiều cầu thủ giỏi, nhưng hai cậu nhóc đó thực sự vượt trội,” Richards nói. “Gần như họ tự mình quyết định cục diện trận đấu.” Một trong những ký ức đáng nhớ nhất của Richards là cú volley từ giữa sân của Olise trong một giải đấu mùa hè. “Đó là bàn thắng khiến bạn phải kinh ngạc. Tôi đã ngoài 20 tuổi mà còn không thể làm được như vậy.” Ông cũng nhấn mạnh rằng Olise là mẫu cầu thủ vì tập thể, thường xuyên kiến tạo nhiều hơn là ghi bàn.
Không chỉ bóng đá, Olise còn xuất sắc ở nhiều môn thể thao khác. Chân sút sinh ra tại Anh từng vô địch chạy việt dã cấp quận Hillingdon, giành huy chương vàng nội dung 400m, chơi cricket tốt và có niềm đam mê với cờ vua. Tuy nhiên, bóng đá vẫn là lĩnh vực nổi bật nhất. “Ngay từ những năm đầu tiểu học, chúng tôi đã nhận ra đây là một tài năng đặc biệt,” Coker chia sẻ.
Coker cũng từng dẫn dắt Olise khi anh đại diện cho Hillingdon tham dự Đại hội Thể thao Trẻ London vào tháng 7/2013. “Có tới sáu tuyển trạch viên tiếp cận tôi trong giải đấu đó để hỏi về cậu bé này. Tôi phải nói rằng cậu ấy đã thuộc về Chelsea. Nhưng rõ ràng ai cũng nhận ra tài năng của cậu ấy.”
Hiệu trưởng Rachel Anderson bày tỏ niềm tự hào khi chứng kiến hành trình của học trò cũ. Bà cho rằng đó là một vinh dự khi được góp phần trong hành trình trưởng thành của một đứa trẻ. Sau này, Olise theo học tại Trường Trung học Công giáo Douay Martyrs ở Ickenham. Theo Anderson, Olise lớn lên trong một gia đình gắn bó và luôn hỗ trợ lẫn nhau. Bố anh vẫn sử dụng sân bóng của trường cho đội bóng nhà thờ vào mùa hè, trong khi mẹ anh tham gia hỗ trợ các hoạt động văn hóa đa quốc gia.
Trong một buổi phỏng vấn với trang chủ của Bayern hồi tháng 12/2024, Olise cho biết anh có dòng máu của bốn quốc gia gồm Anh và Nigeria (bên nội), Pháp và Algeria (bên ngoại). "Tôi cảm nhận được từng phần riêng biệt trong con người mình, tôi đã hình thành sự gắn bó với cả bốn quốc gia," anh từng thổ lộ. Anh cho rằng bản thân có sự gắn kết với tất cả những nền văn hóa đó. Dù đủ điều kiện khoác áo nhiều đội tuyển, Olise lựa chọn thi đấu cho Pháp và lần đầu được triệu tập ở cấp độ U18 vào năm 2019.
Tại học viện Chelsea, tài năng của Olise là điều không thể phủ nhận, nhưng không phải lúc nào cũng dễ hòa nhập. Có những buổi tập mà Olise xuất hiện nhưng không muốn tham gia, hoặc tỏ ra không hài lòng với cách tổ chức ngay từ đầu buổi và có phản ứng thiếu hợp tác. Cũng có những ngày, anh chỉ ngồi bên ngoài sân để quan sát thay vì trực tiếp tập luyện.
Trong các trận đấu, Olise đặc biệt yêu thích chiếc áo số 10 và thường chủ động mặc nó từ trước khi danh sách ra sân được công bố. Điều này nhiều lần khiến ban huấn luyện rơi vào tình huống khó xử khi phải giải quyết vấn đề số áo với một cầu thủ còn rất trẻ trong phòng thay đồ. Chelsea đã tiến hành nhiều cuộc trao đổi cả trong nội bộ lẫn với các bên liên quan nhằm hiểu rõ hơn về tính cách và hành vi của Olise. Anh không bị đánh giá là vô lễ hay thiếu tôn trọng, nhưng lại không tuân theo những khuôn mẫu thường thấy ở các cầu thủ trẻ trong môi trường học viện chuyên nghiệp. Điều đó khiến một số thành viên cảm thấy khó khăn trong quá trình làm việc.
Ở chiều ngược lại, có những người nhìn nhận đây là một thử thách tích cực. Họ cho rằng một tài năng trẻ xuất sắc đang đặt ra yêu cầu buộc đội ngũ huấn luyện phải tìm ra phương pháp phù hợp nhất để phát huy tối đa khả năng của anh. Điều này đôi khi đòi hỏi phải điều chỉnh giáo án, thiết kế riêng các bài tập để tạo động lực, thậm chí huấn luyện viên trực tiếp tham gia chuyền bóng trong các bài tập tạt cánh và dứt điểm thay vì để các cầu thủ khác thực hiện.
Một số vấn đề cũng được xử lý theo cách linh hoạt nhằm tránh xung đột. Chẳng hạn, áo đấu được chuẩn bị muộn hơn để hạn chế tình huống liên quan đến chiếc áo số 10, hoặc đơn giản là chấp nhận rằng có những thời điểm Olise không có tâm trạng để tập luyện. Dù vậy, mọi thứ chưa bao giờ dễ dàng. Olise luôn được nhắc đến như một cá tính khác biệt, nhưng anh cũng không phải là tài năng duy nhất tại học viện của Chelsea.
Trong nội bộ câu lạc bộ, những lo ngại dần xuất hiện xoay quanh khả năng thích nghi của anh khi bước vào chương trình đào tạo toàn thời gian, bao gồm cả việc học văn hóa. Sau nhiều cân nhắc, Chelsea buộc phải đưa ra quyết định khó khăn là chia tay cầu thủ này. Khi lý giải về việc Olise không thể phát triển tại Chelsea, ông nhận xét: “‘Phức tạp’ có lẽ là từ phù hợp. Cách suy nghĩ của cậu ấy về bóng đá và cuộc sống rất khác biệt, đó chính là thiên tài của cậu ấy.”
Conlon cũng khẳng định Olise không hề mang bất kỳ sự oán giận nào. Ngược lại, anh luôn trân trọng quãng thời gian gắn bó với Chelsea. Thậm chí, Olise từng tiến rất gần tới việc trở lại đội bóng vào năm 2023 trước khi quyết định gia hạn hợp đồng với Crystal Palace. Trong khi đó, em trai anh hiện vẫn đang tập luyện tại học viện và nhận được sự chăm sóc tốt trong quá trình hồi phục chấn thương.
Sau khi rời Chelsea, Olise chuyển tới Manchester City và theo học tại St Bede’s, một trường tư thục ở khu Whalley Range, nơi đào tạo nhiều cầu thủ trẻ của câu lạc bộ này. Tuy nhiên, quãng thời gian tại đội chủ sân Eithad không hề dễ dàng với tuyển thủ Pháp. Anh gặp nhiều khó khăn trong việc thích nghi, đặc biệt khi phải sống xa gia đình từ sớm.
Từ những trường hợp như vậy, Man City sau này đã chủ động tìm kiếm các môi trường giáo dục phù hợp và linh hoạt hơn, nhằm hỗ trợ những cầu thủ trẻ không thích hợp với mô hình trường tư truyền thống. Sau khi rời Man City, Olise trở lại London và đứng trước bài toán quan trọng về định hướng tương lai. Anh tham gia thi đấu một số trận trong chương trình “We Make Footballers” do Sean Conlon tổ chức, nơi quy tụ nhiều cầu thủ trẻ từng thuộc Brentford, những người phải tìm bến đỗ mới sau khi học viện của đội bóng này đóng cửa vào tháng 5/2016.
“Tất cả những điều này đều tốt cho cậu ấy,” Conlon nhận định. “Chính hành trình đã trải qua, cùng những khó khăn và thử thách, đã giúp cậu ấy trở nên khiêm nhường hơn, theo một cách rất tích cực.”
Mùa hè năm đó, Michael Olise được tuyển trạch viên Darren Richards, người từng làm việc cho Tottenham Hotspur, giới thiệu tới Brendan Flanagan, trưởng bộ phận tuyển trạch học viện của Reading. Anh gia nhập đội bóng vào tháng 8/2016 theo diện thử việc trước khi chính thức được ký hợp đồng.
Flanagan kể lại rằng ban huấn luyện đã thẳng thắn trao đổi với Olise ngay từ đầu: “Họ hỏi cậu ấy chuyện gì đã xảy ra ở Chelsea và Manchester City. Sau khi nghe giải thích, họ nói: ‘Cậu bắt đầu lại ở đây với một trang giấy trắng. Chừng nào còn giữ trong giới hạn, mọi thứ sẽ ổn. Nếu vượt qua, chúng tôi sẽ lập tức nhắc nhở’.”
Ông nhấn mạnh: “Chúng tôi gần như không gặp vấn đề nào với cậu ấy. Chúng tôi chỉ để Michael là chính mình, để cậu ấy làm những gì giỏi nhất với trái bóng và không bao giờ tìm cách hạn chế sự sáng tạo đó.”
Trong ký ức của Flanagan, Olise là người trầm tính nhưng luôn có niềm tin tuyệt đối vào khả năng chơi bóng. Ấn tượng ấy càng rõ nét trong một trận đấu với Sparta Prague tại giải International Cup. Ngồi cạnh ông khi đó là Hayden Mullins, cựu tiền vệ West Ham United.
“Anh ấy quay sang hỏi tôi: ‘Cậu nhóc đó là ai vậy?’. Tôi chỉ biết cười. Michael thực sự rất khác biệt. Hayden còn nói thêm: ‘Nói tôi nghe đi, cậu tìm thấy thằng bé này ở đâu vậy?’.”
Tháng 3/2019, Olise ra mắt đội một Reading khi mới 17 tuổi, vào sân từ phút 69 trong trận gặp Leeds United. Chỉ ít lâu sau, anh gây ấn tượng mạnh trong trận giao hữu với Chelsea khi kiến tạo cho Sam Baldock bằng một đường chuyền chuẩn xác, như một lời nhắc nhở dành cho đội bóng cũ.
Cựu HLV Mark Bowen nhớ lại hình ảnh Olise luôn đứng dậy rất nhanh sau những pha va chạm trên sân tập. “Dường như không có gì khiến cậu ấy nao núng. Cậu ấy cứ tiếp tục chơi bóng và bạn có thể thấy rõ tốc độ cùng kỹ năng của cậu ấy.” Trong khi đó, đồng đội Chris Gunter đánh giá cao tư duy chơi bóng của Olise: “Cậu ấy luôn biết khoảng trống ở đâu, áp lực đến từ hướng nào và nên xoay người ra sao.”
Theo Bowen, thách thức lớn nhất không nằm ở tài năng mà ở việc biến những phẩm chất đó thành hiệu quả cụ thể trong thi đấu. Ông kể: “Trên sân tập, cậu ấy có thể dễ dàng vượt qua ba người rồi sút tung lưới. Điều quan trọng là phải khiến cậu ấy hiểu rằng hoàn toàn có thể làm điều đó trong trận đấu. Đừng tự giới hạn mình. Cuối cùng thì cậu ấy cũng nhận ra.”
Không chỉ tấn công, Olise còn sẵn sàng phục vụ tập thể. Bowen từng giao nhiệm vụ kèm Wayne Rooney khi Reading gặp Derby County và anh đã thực hiện chính xác yêu cầu chiến thuật. Ông mô tả học trò cũ là người trầm lặng nhưng rất tự tin: “Nếu không hiểu cậu ấy đúng cách, đôi khi bạn sẽ nghĩ cậu ấy hơi kiêu. Nhưng đó không phải sự tự cao, mà chỉ là cá tính. Cậu ấy tin tuyệt đối vào khả năng của mình.”
Bước ngoặt đến ở mùa giải 2020-21 dưới thời Veljko Paunovic, khi Olise ghi 7 bàn và có 12 kiến tạo tại Championship, qua đó giành danh hiệu Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất EFL. Thành tích này giúp anh chuyển tới Crystal Palace với mức phí 8 triệu bảng và bắt đầu hành trình tại Premier League.
Kể từ đó, Olise không ngừng phát triển.
Sean Conlon tiết lộ ông đã nhắn tin cho Olise sau bàn thắng quyết định vào lưới Real Madrid: “Tôi gửi cho cậu ấy bức ảnh khi mới 7 tuổi. Ngay từ khi đó, cậu ấy đã di chuyển giống hệt bây giờ, từ cách ngoặt bóng sang chân trái đến tư thế cơ thể khi đẩy bóng qua hậu vệ.” Ông kể lại cuộc trò chuyện sau đó: “Tôi nói rằng cậu sinh ra để làm điều này. Và câu trả lời thật sự rất đáng nhớ. Cậu ấy nói: ‘Em vẫn chưa hoàn hảo, nhưng em sẽ đạt được’. Đó là sau khi cậu ấy vừa là cầu thủ hay nhất trận và ghi bàn quyết định.”
“Đó chính là tinh thần của cậu ấy, một người theo đuổi sự hoàn hảo đến cùng.”