Tại sao Mourinho bị Fenerbahce sa thải?

Có một điều khá nghịch lý khi Jose Mourinho và Ole Gunnar Solskjaer, hai HLV từng nỗ lực nhưng cuối cùng vẫn thất bại trong việc tìm cách vực dậy Manchester United sau thời Sir Alex Ferguson, lại cùng lúc bị sa thải ở Istanbul, chỉ cách nhau chưa đầy 12 tiếng.

Besiktas chấm dứt hợp đồng với Solskjaer vào tối thứ Năm. Và sáng thứ Sáu, Fenerbahçe thông báo “đường ai nấy đi” với Mourinho sau 14 tháng tại vị, để lại phía sau một bầu không khí tiêu điều và khói lửa.

Ở một khía cạnh nào đó, sự ra đi của Mourinho mang đến đôi chút bất ngờ. Fenerbahçe đã giữ ông lại sau một mùa giải trắng tay, vì thế nhiều người cho rằng nếu CLB muốn thay đổi, lẽ ra họ đã làm điều đó sớm hơn trong mùa hè. Chính phòng thay đồ cũng bất ngờ: toàn đội vừa trở về sau trận vòng loại Champions League gặp Benfica hôm thứ Tư và vẫn tin rằng Mourinho sẽ dẫn dắt buổi tập vào thứ Sáu cũng như trận đấu với Gençlerbirliği cuối tuần này.

Nhưng ở một góc độ khác, điều đó cũng không quá bất ngờ. Trận vòng loại tại Bồ Đào Nha khép lại với thất bại 0-1, đồng nghĩa với việc chuỗi vắng bóng của họ tại Champions League lại kéo dài thêm: Fenerbahçe đã không góp mặt ở vòng bảng giải đấu này kể từ mùa 2008-09. Mourinho nói rằng họ có nhiều cơ hội vô địch hơn ở đấu trường hiện tại - Europa League - nhưng đó chỉ là một cách nói theo hướng tích cực.

Đó là một phần trong khởi đầu chệch choạc của mùa giải (họ đã hòa trận mở màn ở giải VĐQG với Goztepe), nhưng như thường thấy ở Mourinho, sự chú ý lớn nhất lại đến từ những gì diễn ra ngoài sân cỏ.

Fenerbahçe vẫn rất tích cực trên thị trường chuyển nhượng mùa hè này. Họ gây bất ngờ lớn khi mượn thành công Jhon Duran từ Al Nassr, trong khi Nelson Semedo đến từ Wolves, Sofyan Amrabat được mua từ Fiorentina, Edson Alvarez gia nhập theo dạng cho mượn từ West Ham United và bản hợp đồng mượn Milan Skriniar từ Paris Saint-Germain mùa trước đã được mua đứt. Sự xuất hiện sắp tới của tiền vệ cánh Kerem Akturkoglu từ Benfica cũng được chú ý, đặc biệt vì anh từng là cầu thủ của Galatasaray.

Nhưng Mourinho không tin rằng chừng đó là đủ. Khi so sánh với sự ra đi của những cựu binh chủ chốt như Edin Dzeko và Dusan Tadic, có cảm giác rằng Fenerbahçe chưa tiến đủ xa để thu hẹp khoảng cách với Galatasaray, đội đã vô địch Thổ Nhĩ Kỳ ba mùa liên tiếp và kết thúc mùa trước hơn họ 11 điểm. Chưa kể, Victor Osimhen, người đã ghi 37 bàn trong mùa giải trước khi được cho mượn, đã ký hợp đồng chính thức với mức phí gây choáng ngợp 75 triệu euro, trong khi Leroy Sane cập bến theo dạng chuyển nhượng tự do từ Bayern Munich.

Có lẽ đó là lý do, trước trận lượt về với Benfica, Mourinho đã dùng buổi họp báo để chỉ trích cách Fenerbahçe tiến hành công tác chuyển nhượng, thậm chí ám chỉ rằng họ còn chẳng có một kế hoạch rõ ràng cho kỳ chuyển nhượng này. “Nếu Champions League thực sự quan trọng với CLB của tôi, thì hẳn là đã có động thái gì đó trong khoảng thời gian giữa trận gặp Feyenoord (ở vòng trước) và Benfica,” ông nói, trước khi bổ sung: “Tôi không nghĩ Fenerbahçe có danh sách chuyển nhượng,” khi được hỏi về những mục tiêu đã được chuẩn bị.

Cũng trong tuần này, Mourinho được yêu cầu phản hồi về những phát biểu của phó chủ tịch Fenerbahçe, Hamdi Akin, người (dù khá thiếu khôn ngoan) đã gợi ý rằng trận đấu với Benfica sẽ là một nhiệm vụ dễ dàng. “Có thể đó là phát ngôn giúp ông ấy củng cố vị thế trong CLB, nhưng tôi không biết ông ấy là ai,” Mourinho đáp. Akin đã công khai xoa dịu căng thẳng, nhưng bên trong CLB thì sự việc được nhìn nhận rất tiêu cực.

Nếu đây chỉ là một sự việc đơn lẻ thì đã khác. Nhưng trong nội bộ Fenerbahçe, những phát biểu ấy bị coi là phần tiếp nối trong một chuỗi hành vi mà theo lời một nguồn tin cấp cao của CLB (được giữ kín danh tính để bảo vệ mối quan hệ) chính là “thái độ nhất quán của Mourinho khi luôn đặt mình cao hơn CLB, bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ, các cầu thủ và ban lãnh đạo.”

Sau trận thua Hatayspor 2-4 hồi tháng Năm, Mourinho nói với truyền thông: “Trong bảy năm qua, tôi đã vào nhiều trận chung kết châu Âu hơn cả lịch sử bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ cộng lại.” Nếu so với những phát biểu thường thấy của ông thì câu nói này có vẻ chỉ là một nhận xét rộng và tương đối nhẹ nhàng, nhưng nó lại bị coi là cực kỳ thiếu tôn trọng, để lại ấn tượng rằng bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ nói chung, và Fenerbahçe nói riêng, đều ở dưới tầm của ông.

Đó chỉ là phần tiếp nối của chuỗi “màn diễn” quen thuộc mang thương hiệu Mourinho mùa trước. Bao gồm án cấm chỉ đạo hai trận sau khi ông cáo buộc các HLV Galatasaray “nhảy nhót như khỉ” để gây áp lực với trọng tài; án treo giò ba trận khác vì hành động túm mũi HLV Okan Buruk của Galatasaray; cùng việc đặt một chiếc laptop (được cho là chứa bằng chứng cho một quyết định bất công) trước ống kính truyền hình trong một trận đấu. Ngoài ra, những lời phàn nàn liên miên của Mourinho về trọng tài còn nổi bật ngay cả ở Thổ Nhĩ Kỳ, một đất nước bóng đá vốn dĩ ai cũng nghĩ rằng giới cầm cân nảy mực đang chống lại đội bóng của mình.

Chất lượng lối chơi cũng chẳng giúp được Mourinho. Người tiền nhiệm Ismail Kartal cũng không thể vô địch Super Lig, nhưng ít ra ông mang đến thứ bóng đá tấn công, hấp dẫn. Còn Mourinho thì… vẫn là thứ “bóng đá Mourinho” quen thuộc. Đến cuối mùa trước, người hâm mộ Fenerbahçe bắt đầu bày tỏ thái độ bằng chính đôi chân của mình: trong trận sân nhà gặp Eyupspor hồi tháng Năm, chỉ có hơn 10.000 khán giả đến sân Sukru Saracoglu có sức chứa 50.000 chỗ ngồi.

Quyết định sa thải cuối cùng được đưa ra bởi Chủ tịch Ali Koc và Giám đốc thể thao Devin Ozek, 30 tuổi, người vừa chuyển đến từ Bayer Leverkusen mùa hè này. Giá trị cổ phiếu của Fenerbahçe trên sàn chứng khoán Thổ Nhĩ Kỳ đã tăng ngay 6% sau khi thông tin Mourinho rời ghế được công bố. Một nhân vật cấp cao tại một CLB đối thủ còn bày tỏ sự tiếc nuối: không phải vì một HLV danh tiếng như Mourinho không còn làm việc tại Thổ Nhĩ Kỳ, mà bởi “mớ hỗn loạn” ở Fenerbahçe từng là một thú vui để dõi theo, và giờ cơ hội để chứng kiến cảnh tượng đó sẽ ít đi.

The Athletic đã liên hệ với người đại diện của Mourinho, nhưng họ từ chối bình luận. Fenerbahçe cũng được hỏi, song tại thời điểm bài viết, CLB vẫn chưa đưa ra phản hồi.

Ở một khía cạnh nào đó, điều bất ngờ nằm ở chỗ quyết định này không đến sớm hơn. Nếu là bất kỳ HLV nào khác dẫn dắt Fenerbahçe mùa trước, họ thậm chí đã không trụ lại được đến lúc này: các HLV không thể vô địch giải VĐQG Thổ Nhĩ Kỳ gần như chắc chắn sẽ không có mùa thứ hai, thậm chí thường không được trao cơ hội hoàn thành mùa đầu tiên. Người kế nhiệm Mourinho sẽ là HLV thứ 14 dưới triều đại của Chủ tịch Koc kể từ năm 2018, với quãng thời gian trung bình tại vị của những người tiền nhiệm ông chỉ vỏn vẹn chưa tới 24 trận.

Nhưng Mourinho vẫn được giữ lại vì một vài lý do: một phần bởi Fenerbahçe đã đặt cược tất cả vào một cái tên lớn như ông, một phần vì họ muốn thử sự ổn định sau nhiều năm thay HLV liên tục, và một phần gắn liền với hoàn cảnh của Chủ tịch Ali Koc.

Koc là người chứng kiến giai đoạn khô hạn danh hiệu dài nhất trong lịch sử Fenerbahçe,  đội bóng chưa vô địch Super Lig kể từ năm 2014. Sau những kỳ vọng lớn khi mới được bầu, ông giờ đã trở nên mất lòng trong mắt người hâm mộ. Việc bổ nhiệm Mourinho chính là lý do giúp Koc tái đắc cử mùa hè năm ngoái, và vì vậy vị HLV người Bồ Đào Nha được xem như gắn chặt với uy tín của vị chủ tịch đang chật vật này.

Koc ngày càng trở nên đơn độc trên đỉnh quyền lực ở CLB: nhiều cộng sự chủ chốt đã rời đi, đáng chú ý nhất là Acun Ilicali, ông chủ Hull City, người từng được coi như cánh tay phải của Koc nhưng đã từ chức ở Fenerbahçe hồi đầu mùa hè này.

Sự mất lòng tin đối với Koc lớn đến mức ông buộc phải kêu gọi tổ chức một cuộc bầu cử đặc biệt với các thành viên CLB, nhiều khả năng diễn ra vào ngày 21/9. Koc hy vọng người kế nhiệm Mourinho có thể khởi đầu đủ mạnh để giúp ông ghi điểm, nhưng chiến thắng trong cuộc bầu cử này chưa hề chắc chắn: đã có hai ứng viên chính thức tuyên bố tranh cử, nhưng Aziz Yildirim, người tiền nhiệm của Koc và cũng là cái tên có khả năng lật đổ ông nhất, thì vẫn chưa đưa ra quyết định.

Tương lai của Mourinho? Khó đoán. Nhưng chắc chắn ông đã để mắt đến khả năng Manchester United có thể sớm cần một HLV mới, đồng thời cũng được nhắc đến trong trường hợp Nottingham Forest chia tay Nuno Espírito Santo. Sẽ luôn có một đội bóng nào đó, ở một thời điểm nào đó, tin rằng Mourinho chính là câu trả lời.

Mourinho và bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ lẽ ra có thể trở thành một cặp đôi hoàn hảo. Nhưng rốt cuộc, chẳng ai có thể ngạc nhiên khi mọi chuyện kết thúc theo cách này.

(Theo The Athletic)