Raphinha: "Về nhà thấy con trai chạy ra đón, mọi tiêu cực bên ngoài không còn là vấn đề nữa"

Còn Barcelona là một kiểu áp lực khác. Ở đây, mọi chi tiết đều bị soi, mỗi trận đều mang tính quyết định, kỳ vọng từ người hâm mộ và truyền thông luôn hiện diện. Áp lực mỗi ngày, áp lực thường trực nhưng đi kèm cơ hội để chứng minh bản thân ở đỉnh cao tuần này qua tuần khác. Với tôi, khác nhau nằm ở loại trách nhiệm. Với Brazil là cảm xúc, bản sắc và niềm tự hào dân tộc. Với Barcelona là sự ổn định, phong độ và kết quả trong cả mùa giải. Cả 2 đều thúc đẩy tôi và tôi học cách biến áp lực thành cảm hứng thay vì biến nó thành sức nặng.

GQ: Về mặt cá nhân, không giành Quả bóng vàng có phải là một nỗi thất vọng với anh không?

Raphinha: Có, đó là một nỗi thất vọng cá nhân. Khi bạn cống hiến rất nhiều, làm việc mỗi ngày và cảm giác mình vừa trải qua một mùa giải tuyệt vời, bạn tự nhiên sẽ kỳ vọng được đứng trong nhóm giỏi nhất. Về hạng 5 là vinh dự, tất nhiên rồi nhưng kỳ vọng của tôi cao hơn. Tuy vậy, điều đó cũng dạy tôi về sự khiêm tốn và góc nhìn. Quả bóng vàng là giải cá nhân, còn bóng đá là trò chơi tập thể. 

Khi nhìn lại mọi thứ tôi đạt được cùng Barcelona và cùng Brazil, tôi thấy mình có quá nhiều điều để biết ơn. Nó khiến tôi muốn tiếp tục nỗ lực, tiếp tục lớn lên và hy vọng tôi sẽ có cơ hội khác để chiến đấu cho vị trí cao nhất trong tương lai.

GQ: Anh nghĩ anh còn cơ hội khác để giành nó không?

Raphinha: Có, chắc chắn. Bóng đá luôn có những chu kỳ và cơ hội mới và tôi tin mình vẫn còn nhiều năm phía trước để chạm tới những mục tiêu khác.Về hạng 5 đã là trải nghiệm tuyệt vời nhưng nó cũng cho tôi thấy mình vẫn còn dư địa để tiến bộ và tranh đỉnh. Mỗi mùa giải là một cơ hội mới để chơi tốt, giành danh hiệu và được ghi nhận. Tôi nhìn nó như động lực, không phải áp lực. Tôi hiểu tiềm năng của mình và hiểu mình đã làm việc nhiều thế nào để đi tới đây nên tôi quyết tâm tiếp tục xây dựng. Tôi thật sự tin rằng điều tốt nhất vẫn còn ở phía trước.

GQ: Có người nói giữa anh và Lamine có sự ganh đua. Điều đó có đúng không?

Raphinha: Không, chuyện ganh đua đó hoàn toàn không tồn tại. Thực tế khác xa với những gì một số người tưởng tượng. Tôi rất tôn trọng Lamine, cả về tư cách cầu thủ lẫn con người và gia đình 2 bên cũng rất thân. Tất nhiên bóng đá là môn cạnh tranh nên giữa các đồng đội luôn có sự cạnh tranh nhưng với chúng tôi đó là cạnh tranh lành mạnh và tạo động lực. Điều thật sự tồn tại giữa tôi và cậu ấy là mong muốn cùng nhau chơi ở mức cao nhất, đẩy nhau tiến lên và giúp đội thành công. Chúng tôi thách thức nhau trên sân nhưng luôn theo cách xây dựng, không bao giờ là cá nhân. Ngoài sân, mối quan hệ của chúng tôi rất tốt. Chúng tôi cười đùa, chia sẻ trải nghiệm và hỗ trợ nhau trong và ngoài sân vận động. 

Tôi có cảm giác Lamine như người nhà. Sợi dây đó làm mọi thứ tốt hơn, tạo niềm tin, sự gắn kết và một bầu không khí tích cực trong đội. Ở đây có sự ngưỡng mộ, tôn trọng và tình bạn, không có ganh đua. Tôi thật sự biết ơn vì có một người như cậu ấy bên cạnh, một người truyền cảm hứng và giúp nâng tầm cả tập thể.

GQ: Cầu thủ nào khiến anh ấn tượng nhất trên sân?

Raphinha: Trong sự nghiệp, tôi may mắn được chơi cạnh rất nhiều cầu thủ tuyệt vời khiến tôi ấn tượng. Nhưng nếu phải chọn 1 người, tôi sẽ nói Neymar. Nhìn gần cách anh ấy hiểu trận đấu, sự thông minh, sự giản dị và việc anh ấy làm những thứ tưởng như không thể một cách rất nhẹ nhàng, thật sự là đẳng cấp khác. Tài năng của anh ấy rất đặc biệt, rất truyền cảm hứng. Tất nhiên tôi cũng ấn tượng với nhiều đồng đội và đối thủ khác nữa, nhiều người có tài năng đáng kinh ngạc. 

Nếu kể tên thì cũng không công bằng, vì tôi sẽ quên mất ai đó. Tôi đã chơi với và đối đầu rất nhiều cầu thủ lớn.

GQ: Anh vừa nói về mùa giải bùng nổ nhưng ở những cuộc phỏng vấn khác anh từng nhắc về giai đoạn khó khăn tại Barcelona. Việc làm việc với một nhà tâm lý học đã giúp anh tìm ra phiên bản tốt nhất của mình ra sao?

Raphinha: Nó mang tính quyết định. Bóng đá hay tập trung vào thể chất và kỹ thuật nhưng tâm trí mới là thứ giữ bạn đứng vững trong những lúc khó nhất. Làm việc với nhà tâm lý học giúp tôi hiểu cảm xúc của chính mình, đối mặt với chỉ trích, áp lực và cả những hoài nghi đôi khi xuất hiện khi mọi thứ không ổn. Tôi có công cụ để giữ bình tĩnh, tập trung vào điều quan trọng và không để sự tiêu cực nuốt chửng mình. Tôi nghĩ trị liệu không chỉ giúp tôi tốt hơn với tư cách cầu thủ, mà còn tốt hơn với tư cách một con người, một người chồng và một người cha. Tôi cân bằng hơn và sẵn sàng hơn để đối diện thử thách.

GQ: Việc có gia đình và làm cha có giúp anh nhìn mọi thứ đúng tỷ lệ hơn không?

Raphinha: Chắc chắn. Có gia đình thay đổi hoàn toàn cách tôi nhìn cuộc sống. Trước đây, mọi thứ là bóng đá, mỗi chiến thắng hay thất bại quyết định tâm trạng, ngày của tôi, năng lượng của tôi. Bây giờ, khi về nhà và thấy con trai chạy tới ôm mình, tôi nhận ra cuộc sống lớn hơn rất nhiều. Dĩ nhiên bóng đá vẫn là đam mê và nghề nghiệp của tôi nhưng nó không phải tất cả. Gia đình giúp tôi đứng vững, nhắc tôi điều gì thật sự quan trọng và cho tôi sức mạnh để đối mặt mọi tình huống. Nó khiến tôi hiểu rằng, kể cả khi mọi thứ trên sân chưa hoàn hảo, điều quan trọng nhất vẫn đang chờ tôi ở nhà.

GQ: Con anh đang lớn lên trong một thế giới rất khác tuổi thơ của anh. Anh muốn truyền cho con những giá trị nào?

Raphinha: Đó là điều tôi nghĩ mỗi ngày. Tôi lớn lên ở Restinga với nhiều khó khăn và những thử thách đó tạo nên con người tôi. Con tôi sẽ có một thực tế khác nhưng tôi muốn con lớn lên với những giá trị giống nhau, tôn trọng, khiêm tốn, biết ơn và chăm chỉ. Tôi muốn con hiểu rằng không có gì tự nhiên đến dễ dàng, rằng phải tôn trọng người khác dù họ là ai và rằng gia đình cùng tình yêu luôn đứng trên mọi thứ. Dù con không trải qua những thiếu thốn như tôi từng lớn lên, tôi vẫn muốn con hiểu giá trị của sự bền bỉ, lòng tốt và kỷ luật.

GQ: Anh thích nhất khoảnh khắc nào hoặc hoạt động nào khi ở bên con?

Raphinha: Thành thật mà nói là những điều đơn giản. Chơi với con ở công viên, đưa con đi học, ăn sáng cùng nhau, nhìn con khám phá thế giới. Những khoảnh khắc nhỏ hằng ngày như vậy vô giá. Tất nhiên cũng có những khoảnh khắc lớn, đưa con tới sân, nhìn con xem tôi thi đấu, ăn mừng một bàn thắng cùng con. Nhưng điều tôi trân trọng nhất là cuộc sống thường nhật, sợi dây gắn kết được xây lên từng bước, qua tiếng cười, câu chuyện và thời gian ở bên nhau. Tôi biết những ký ức đó sẽ ở lại với chúng tôi mãi mãi.

GQ: Thành công với anh là gì, nếu nhìn rộng hơn những chiếc cúp và danh hiệu?

Raphinha: Với tôi, thành công là có sự bình yên trong đầu. Là có thể nhìn lại và biết rằng tôi đã làm hết khả năng, tôi trân trọng gia đình và tôi sống đúng với các giá trị của mình. Thành công là có tình yêu của gia đình, có sự tôn trọng từ những người tôi làm việc cùng và có khả năng truyền cảm hứng cho người khác, nhất là những đứa trẻ xuất thân từ nơi tôi từng lớn lên, để các em thấy rằng điều đó hoàn toàn có thể. Nếu tôi kết hợp được bóng đá với một di sản tích cực và một đời sống cá nhân hạnh phúc, tôi sẽ xem mình là người thành công thật sự.

GQ: Anh có nghĩ vận động viên nên dùng tầm ảnh hưởng của mình để lên tiếng cho điều anh cho là đúng?

Raphinha: Có, tôi tin như vậy. Chúng tôi có một nền tảng rất lớn và hàng triệu người lắng nghe những gì chúng tôi nói. Tất nhiên phải có trách nhiệm nhưng không thể làm ngơ trước các vấn đề xã hội, bất công hay những điều chạm tới mình. Tôi biết có lúc lên tiếng sẽ bị chỉ trích. Nhưng nếu im lặng, mọi thứ sẽ không thay đổi. Tôi không chỉ là một cầu thủ, tôi cũng là một con người, một người cha, một công dân. Dùng tiếng nói cho những điều tôi tin là một phần trách nhiệm của tôi.

GQ: Ngoài bóng đá, những vấn đề hay mục tiêu xã hội nào chạm tới anh nhiều nhất?

Raphinha: Với tôi là trẻ em và những gia đình đến từ những nơi giống chỗ tôi đã lớn lên. Tôi hiểu cảm giác không có cơ hội, đối mặt khó khăn và không có nguồn lực như người khác. Vì thế, khi có thể, tôi cố gắng hỗ trợ những dự án hướng tới trẻ em, giáo dục và cơ hội cho những người cần nhất. Một điều khác chạm tới tôi rất sâu là cuộc đấu tranh chống định kiến, dù là định kiến chủng tộc, xã hội hay bất kỳ dạng nào. Tôi hiểu cảm giác bị đánh giá vì xuất thân và tôi không muốn thế hệ sau phải sống trong thực tế đó.

GQ: Anh có muốn giải nghệ ở Barcelona nếu hoàn cảnh cho phép không?

Raphinha: Có, tôi rất muốn. Barcelona cho tôi rất nhiều, chào đón tôi ở một giai đoạn quan trọng của sự nghiệp và đây là nơi tôi cảm thấy như ở nhà. Nếu hoàn cảnh cho phép, sẽ là vinh dự nếu tôi có thể dành phần còn lại sự nghiệp ở đây, giành danh hiệu, giúp đỡ cầu thủ trẻ và để lại dấu ấn trong lịch sử CLB. Nhưng tôi cũng hiểu bóng đá rất khó đoán, nên tôi sống với hiện tại. Hiện tại, tôi tập trung vào việc chơi tốt nhất có thể mỗi ngày với chiếc áo này, còn tương lai cứ để nó tự diễn ra.

GQ: Sự xa xỉ lớn nhất anh từng tự thưởng cho mình là gì?

Raphinha: Tôi nghĩ xa xỉ nhất là mua được một căn nhà cho gia đình ở Brazil và một căn ở Tây Ban Nha. Với tôi, xa xỉ không chỉ là đồ đắt tiền, mà là sự thoải mái, sự yên tâm và khả năng cho những người mình yêu một cuộc sống tốt hơn. Tất nhiên tôi cũng thích vài thứ như xe, thời trang, đồng hồ nhưng không gì bằng cảm giác thấy gia đình mình ổn, an toàn và hạnh phúc.

GQ: Anh có thích sưu tầm đồng hồ không?

Raphinha: Có, tôi thích. Tôi thích đồng hồ vì mỗi chiếc có một câu chuyện, một thiết kế, một ý nghĩa. Nhưng tôi không nhìn nó như biểu tượng địa vị. Với tôi là sự trân trọng nghệ thuật và tay nghề phía sau mỗi món đồ. Tôi không xem mình là người sưu tầm lớn nhưng tôi có vài chiếc đồng hồ có ý nghĩa đặc biệt, nhắc tôi nhớ những khoảnh khắc quan trọng trong sự nghiệp và cuộc sống.

GQ: Điều gì ở thời trang khiến anh hứng thú?

Raphinha: Tôi luôn hứng thú với thời trang vì nó là một cách khác để thể hiện bản thân. Trên sân, tôi thể hiện bằng trái bóng. Còn ngoài sân, tôi thể hiện qua quần áo, màu sắc, cách phối. Tôi không cứng nhắc theo luật, tôi thích thử nghiệm, mặc những thứ phản ánh cảm xúc của mình lúc đó. Với tôi, thời trang là tự do và nó cũng kết nối nhiều với âm nhạc, văn hóa và những thứ truyền cảm hứng cho tôi trong cuộc sống.

GQ: Anh nghĩ phần nào trong câu chuyện đời mình mà mọi người vẫn chưa biết?

Raphinha: Tôi nghĩ nhiều người biết hành trình từ Restinga tới Barcelona nhưng có thể họ chưa biết những cuộc chiến cá nhân trên đường đi, những lúc hoài nghi, những giọt nước mắt, những ngày tôi nghĩ mình sẽ không làm được. Nhiều người nhìn thấy thành phẩm, cúp, sân vận động nhưng không thấy những hy sinh mà gia đình tôi và tôi đã trải qua, những đêm khó khăn, áp lực khi cánh cửa này đóng lại cánh cửa khác cũng không mở. Với tôi, những khoảnh khắc đó quan trọng như chiến thắng, vì chúng tạo nên con người tôi hôm nay.

GQ: Ký ức đầu tiên của anh với trái bóng là gì?

Raphinha: Ký ức đầu tiên rất đơn giản nhưng in rất sâu. Tôi là một đứa trẻ ở Restinga, chơi chân trần ngoài đường trên một bãi đất. Có lúc chúng tôi dùng dép làm khung thành, có lúc kê tạm bằng đá hay chai lọ. Không có gì bài bản, nhưng có rất nhiều niềm vui và đam mê. Tôi nhớ tiếng bóng chạm đất, tiếng cười của bạn bè, cảm giác tự do khi rê qua ai đó. Trái bóng không chỉ là đồ chơi, nó là bạn đồng hành, là một giấc mơ và là cách để mơ lớn. 

Chính ở con đường đó, tôi bắt đầu hiểu bóng đá có thể là cuộc đời tôi, là cơ hội để thay đổi thực tại, không chỉ của tôi mà của cả những người xung quanh. Ký ức ấy vẫn đi theo tôi đến bây giờ. Mỗi lần bước vào sân, cảm giác chơi bóng với niềm vui và sự sáng tạo vẫn còn nguyên, kể cả khi tôi đang đá ở những sân vận động lớn nhất thế giới.

GQ: Với anh, việc xuất phát từ nơi mình xuất phát và vươn tới đỉnh bóng đá thế giới có ý nghĩa gì?

Raphinha: Nó có ý nghĩa là tất cả. Từ Restinga mà tới được đỉnh bóng đá thế giới là bằng chứng rằng giấc mơ có thể thành sự thật, dù nhìn có vẻ bất khả thi. Đây không chỉ là chiến thắng của tôi, mà là chiến thắng của gia đình tôi, bạn bè tôi, của tất cả những người đã ủng hộ tôi khi chẳng có gì trong tay. Tôi tự hào về gốc gác của mình vì nó nhắc tôi mỗi ngày tôi đến từ đâu và vì sao tôi không được phép ngừng chiến đấu. Với tôi, thành công không chỉ là tới được nơi cao nhất mà còn là truyền cảm hứng để người khác tin rằng họ cũng làm được.

GQ: Bóng đá dạy anh những bài học gì trong cuộc sống?

Raphinha: Bóng đá dạy tôi sự bền bỉ, kiên nhẫn, tinh thần đồng đội và khiêm tốn. Nó dạy tôi rằng chiến thắng là của cả tập thể, rằng không phải lúc nào mọi thứ cũng theo ý mình và rằng phải tôn trọng cả đối thủ lẫn đồng đội. Nó cũng dạy tôi kỷ luật, vì nếu không hy sinh và làm việc chăm chỉ, tài năng thôi là không đủ. Và có lẽ bài học lớn nhất là luôn biết ơn, vì không phải ai cũng có cơ hội sống với giấc mơ của mình.

GQ: Anh có nghĩ định kiến cầu thủ Brazil thiếu kỷ luật và hay tiệc tùng đã là chuyện của quá khứ không?

Raphinha: Có, tôi nghĩ định kiến đó thuộc về quá khứ. Tất nhiên vẫn có những trường hợp riêng, nhưng nhìn chung cầu thủ Brazil ngày nay cực kỳ chuyên nghiệp, tận tụy và tập trung. Chúng tôi luôn có tài năng nhưng giờ tôi thấy ý thức về chuẩn bị, chăm sóc tinh thần và thể chất cũng lớn hơn. Hình ảnh cầu thủ Brazil thiếu kỷ luật không còn công bằng với những gì chúng tôi đại diện hôm nay.

GQ: Anh nổi tiếng vì sự chuyên nghiệp và kỷ luật. Là một trong các đội trưởng Barca, anh có nói chuyện với cầu thủ trẻ về việc giữ tập trung và tránh lối sống ảnh hưởng sự nghiệp không?

Raphinha: Có, tôi coi đó là một phần vai trò của mình. Tôi nói chuyện nhiều với các bạn trẻ, cố chia sẻ trải nghiệm và giải thích rằng tài năng thôi không đủ, sự tập trung và kỷ luật mới là thứ tạo ra khác biệt về dài hạn. Tôi muốn các bạn hiểu rằng sai lầm là chuyện sẽ xảy ra, quan trọng là anh phản ứng thế nào, học thế nào và đi tiếp ra sao. Là đội trưởng không chỉ là dẫn dắt trên sân, mà còn là làm gương và hỗ trợ những người mới bắt đầu.

GQ: Gia đình anh đã thích nghi hoàn toàn với cuộc sống ở Tây Ban Nha chưa?

Raphinha: Rồi, hoàn toàn rồi. Ban đầu cũng khó, ngôn ngữ mới, nhịp sống mới, thói quen khác. Nhưng dần dần, Tây Ban Nha trở thành nhà của chúng tôi. Giờ vợ tôi, con trai tôi và tôi đều thấy thoải mái ở đây. Chúng tôi có bạn bè, có thói quen sống và tận hưởng mọi thứ đất nước này mang lại. Gia đình ổn và hạnh phúc ở Tây Ban Nha cũng giúp tôi tập trung và cân bằng hơn trên sân.

GQ: Anh thích điều gì nhất ở văn hóa Tây Ban Nha?

Raphinha: Tôi thích nhịp sống, đồ ăn và cách người ta coi trọng gia đình cùng đời sống xã hội. Văn hóa ăn cùng nhau, dành thời gian ngoài trời, sống chậm hơn là điều tôi rất trân trọng. Tôi cũng thích cách người Tây Ban Nha đam mê bóng đá và thể thao nói chung. Đây là một nền văn hóa hít thở thể thao nhưng cũng biết tận hưởng những điều đơn giản trong đời, và điều đó hợp với tôi.

GQ: Anh từng sống ở Bồ Đào Nha, Pháp, Anh và Tây Ban Nha. Anh thích sống ở nước nào nhất

Raphinha: Mỗi nước có cái hay riêng và mỗi nơi đều để lại dấu ấn. Nhưng hiện tại tôi sẽ nói là Tây Ban Nha, vì đây là nơi gia đình tôi và tôi thấy như ở nhà nhất. Thời tiết, ngôn ngữ, văn hóa, mọi thứ khiến chúng tôi thấy rất dễ chịu. Bồ Đào Nha rất quan trọng vì giúp tôi thích nghi với châu Âu, Pháp là một thử thách văn hóa, Anh dạy tôi về cường độ và kỷ luật, còn Tây Ban Nha là nơi tôi ổn định nhất, cả chuyên môn lẫn đời sống.

GQ: Đã bao giờ anh nghĩ tới chuyện bỏ cuộc trong sự nghiệp chưa?

Raphinha: Có, đã có. Những ngày đầu, khi cánh cửa đóng lại, khi thử việc không thành, khi tôi thấy mọi thứ không tiến lên. Có lúc sự hoài nghi xuất hiện và tôi nghĩ có thể bóng đá không dành cho mình. Nhưng mỗi lần nghĩ tới bỏ cuộc, tôi lại nhớ gia đình, nhớ giấc mơ, nhớ những đứa trẻ ở khu tôi lớn lên. Những thứ đó cho tôi sức mạnh để tiếp tục chiến đấu. Giờ nhìn lại, tôi mừng vì mình đã không bỏ cuộc, vì mọi hy sinh đều đáng giá.

GQ: Anh từng gặp vấn đề hòa nhập ở Barcelona. Điều khó nhất với anh là gì?

Raphinha: Khó nhất là áp lực và kỳ vọng. Barcelona là một gã khổng lồ, đến đây đồng nghĩa anh phải chứng minh ngay lập tức. Lối chơi của CLB cũng rất đặc thù nên tôi cần thời gian để thích nghi hoàn toàn với nhịp độ và những yêu cầu ở đây. Ban đầu rất bực vì tôi muốn mọi thứ vào guồng nhanh. Nhưng với sự kiên nhẫn, làm việc chăm chỉ và sự hỗ trợ từ đồng đội, tôi dần tìm được chỗ đứng. Đó là giai đoạn nặng, nhưng cũng là một trong những giai đoạn quan trọng nhất cho sự trưởng thành của tôi. 

GQ: Anh thường nói tâm trí là phần quan trọng nhất khi chơi bóng. Anh có nghĩ tâm lý cũng liên quan tới chấn thương không?

Raphinha: Có, chắc chắn. Tâm trí và cơ thể kết nối hoàn toàn với nhau. Nếu bạn căng thẳng, lo âu hoặc kiệt quệ về tinh thần, cơ thể sẽ phản ánh điều đó. Việc hồi phục cũng khó hơn khi đầu óc không ổn. Tôi tin nhiều chấn thương có yếu tố tinh thần, có thể do stress, do căng cứng hoặc do thiếu tập trung. Vì thế chăm sóc tâm trí quan trọng như chăm sóc cơ thể. Bạn càng mạnh và càng bình tĩnh về mặt tinh thần, bạn chơi càng tốt và càng ít nguy cơ chấn thương hơn.

GQ: Chỉ trích từ người hâm mộ và truyền thông có thể rất nặng với cầu thủ. Anh đã tới mức không còn bị ảnh hưởng nữa chưa?

Raphinha: Tôi không nói là nó không còn ảnh hưởng, nhưng tôi học được cách xử lý tốt hơn. Trước đây lời chỉ trích làm tôi đau nhiều, giờ tôi biết cách lọc. Tôi lắng nghe những góp ý mang tính xây dựng, giúp tôi tốt lên, và tôi cố bỏ qua những thứ chỉ nhằm tiêu cực. Khi trưởng thành và có kinh nghiệm, tôi hiểu mình không thể làm hài lòng tất cả. Điều quan trọng là sống đúng với mình, làm việc chăm chỉ và cống hiến hết cho đội và gia đình. Đó mới là điều đáng kể.

GQ: Anh có nghĩ bóng đá có thể làm nhiều hơn nữa để xóa bỏ nạn phân biệt chủng tộc không?

Raphinha: Có, có thể làm nhiều hơn rất nhiều. Đã có tiến bộ, nhưng phân biệt chủng tộc vẫn tồn tại trên khán đài và điều đó là không thể chấp nhận. Cần biện pháp cứng rắn hơn, án phạt nặng hơn và quan trọng nhất là giáo dục. Không chỉ là trừng phạt, mà là thay đổi cách nghĩ, tạo nhận thức từ nhỏ và cho thấy phân biệt chủng tộc không có chỗ trong bóng đá lẫn xã hội. Cầu thủ có vai trò quan trọng khi lên tiếng, nhưng đây là cuộc chiến của tất cả mọi người.

GQ: Anh muốn để lại di sản gì cho bóng đá?

Raphinha: Tôi muốn được nhớ tới không chỉ vì những gì tôi làm với trái bóng, mà còn vì con người tôi. Vì tính cách, sự tôn trọng, tình yêu với bóng đá và cảm hứng tôi để lại cho thế hệ sau. Dĩ nhiên tôi cũng muốn được nhớ tới vì danh hiệu và thành tích nhưng hơn hết, tôi muốn những đứa trẻ ở khu ổ chuột, ở những nơi nghèo khó, nhìn vào tôi và nói rằng, nếu anh ấy làm được, mình cũng làm được. Với tôi đó sẽ là di sản đẹp nhất.