Raphinha: "Trong đầu tôi đã nghĩ mình sẽ rời Barca, nhưng chỉ vài câu nói cũng có thể thay đổi bạn"

Hai năm trước, Raphinha từng nghĩ quãng thời gian của mình tại Barcelona sắp kết thúc. Sau hai chức vô địch La Liga, anh giờ là đội trưởng và đang trở thành số 9 hiệu quả nhất châu Âu.

Lần này, Raphael Dias Belloli chịu chậm lại. Một cầu thủ gần như luôn vận động, lúc nào cũng như đang chơi bóng ở tốc độ cao nhất, bỗng dừng lại, im lặng vài giây rồi nói khẽ: "Tôi nghĩ có lẽ mọi người đã nhìn thấy ở tôi điều gì đó mà chính tôi không nhận ra."

Raphinha từng không biết mình có tố chất thủ lĩnh, nhưng giờ anh thích điều đó. Anh cũng không nghĩ mình sẽ trở thành đội trưởng, nhưng Hansi Flick gọi anh là "đội trưởng hoàn hảo". Anh càng chưa từng nghĩ bản thân là một số 9, nhưng lúc này anh đang chơi xuất sắc ở vị trí ấy, tại Barcelona và cả trên bình diện châu Âu.

Từng có thời điểm Raphinha không biết mình còn tiếp tục ở Barcelona hay không. Cảm thấy không được cần đến, anh đã chấp nhận rằng mọi chuyện có thể kết thúc. Nhưng tuần này, tiền đạo Brazil vừa gia hạn hợp đồng đến năm 2030. Khi ấy anh sẽ 33 tuổi. Raphinha muốn giải nghệ tại đây và Barcelona cũng muốn điều tương tự.

"Đây là quyết định tốt nhất CLB đã đưa ra", Flick nói về việc giữ Raphinha, người luôn khẳng định HLV người Đức đã thay đổi cuộc đời mình.

Khi buổi tập tại Sant Joan Despí kết thúc và cuộc phỏng vấn bắt đầu, từ đầu tiên Raphinha dùng khi được gọi là số 9 hay nhất thế giới là "sai". Anh nói trong tiếng cười.

Sau bảy vòng La Liga, cầu thủ đang được bố trí đá trung phong đã ghi 12 bàn, cộng thêm hai bàn tại Champions League. Những chân sút dẫn đầu ở các giải VĐQG hàng đầu châu Âu khác đều kém anh năm bàn. Chưa cầu thủ nào trong lịch sử Barcelona khởi đầu một mùa giải theo cách này.

Raphinha khẳng định đây cũng là một vị trí hoàn toàn mới với mình.

"Ngay cả khi còn nhỏ tôi cũng chưa từng là số 9."

Nhưng câu chuyện không chỉ nằm ở những bàn thắng. Khả năng xử lý bóng ở tốc độ cao của Raphinha rất nổi bật, trong khi mọi hành động của anh đều đi cùng một cường độ dữ dội. Tuy nhiên, theo chính Raphinha, đó không phải sự bộc phát thiếu kiểm soát mà là kết quả của quá trình tập luyện, trong một hệ thống phụ thuộc rất nhiều vào vai trò của anh.

Pressing là một phần định hình bản sắc Barcelona và Raphinha gọi cách vận hành ấy là "được cơ giới hóa". Anh không tiết lộ chi tiết, nhưng nó bắt đầu từ chính vị trí của mình.

"Với tư cách đội trưởng, cậu ấy lao lên và tất cả mọi người sẽ đi theo", Flick nói. "Chúng tôi luôn bắt đầu với số 9 và cậu ấy có sự khao khát cùng cường độ đáng kinh ngạc, đúng với tinh thần và thái độ mà chúng tôi cần."

Thực tế, đây không phải kịch bản mà Raphinha hay Barcelona hình dung vào đầu mùa.

Mùa hè vừa qua, Robert Lewandowski, Ferran Torres và Marcus Rashford rời đội sau khi cùng nhau đóng góp 38 bàn tại La Liga mùa trước. Barcelona dự định thay thế họ bằng Julián Álvarez, nhưng Atletico Madrid từ chối bán. Điều đó khiến đội bóng bước vào giai đoạn chuẩn bị mùa giải mà không có một trung phong.

"Có một thời điểm chúng tôi thực sự thiếu người", Raphinha nói. "Không có số 9 cho trận giao hữu gặp Basel, nên tôi chơi ở đó."

Ban đầu, đó không được xem là một phương án lâu dài. Tuy nhiên, Flick đã bắt đầu nghĩ khả năng ấy có thể khả thi. Barcelona khi ấy vẫn chưa từ bỏ Álvarez và HLV người Đức cũng cân nhắc những giải pháp khác, trong đó có Anthony Gordon. Nhưng phương án với Raphinha lại đem đến hiệu quả tốt hơn.

Raphinha không ghi bàn trước Basel, nhưng Barcelona thắng với năm bàn.

"Trong giai đoạn tiền mùa giải, chúng tôi thử một vài thứ. HLV thích những gì ông ấy nhìn thấy và sau trận Basel, ông ấy nói với tôi một chút về ý tưởng của mình", Raphinha kể.

"Quá trình thích nghi thực ra đã diễn ra trong hai năm qua, khi tôi dần quen với việc bó vào trong và chơi gần khung thành hơn. Nhưng lần này chúng tôi thực sự thử tôi ở vị trí số 9 và mọi thứ diễn ra tốt. Thỉnh thoảng vẫn có vài chi tiết cần được giải thích, nhưng tôi ổn."

"Trước trận Elche ở vòng khai mạc, ông ấy hỏi tôi có cảm thấy thoải mái ở đó hay muốn trở lại vị trí cũ. Tôi nói rằng tôi ổn, cứ xem mọi chuyện diễn ra thế nào. Nếu cần, chúng tôi luôn có thể đổi lại."

Raphinha ghi hai bàn trước Elche, một trước Athletic, hai trước Rayo và thêm một bàn tại Valencia. Sau đó anh lập hat-trick trước Racing rồi tiếp tục ghi hat-trick trước Sevilla bằng chân phải, chân trái và đánh đầu.

Những phẩm chất quen thuộc vẫn còn đó, nhưng Raphinha cũng cho thấy những đặc điểm ít được kỳ vọng hơn: cách di chuyển, chọn thời điểm và khả năng dứt điểm của một số 9 cổ điển. Cường độ hoạt động giờ được kết hợp với hiệu quả. Chỉ có một cầu thủ tại La Liga sở hữu tỷ lệ chuyển hóa cú sút thành bàn tốt hơn anh.

Trước Feyenoord, Raphinha ghi thêm hai bàn.

Nhưng câu chuyện vẫn không chỉ xoay quanh cá nhân anh. Thực tế, một trong những đặc điểm nổi bật nhất của Raphinha là mọi thứ không hoàn toàn hướng về bản thân.

Chỉ một lần mùa này anh không ghi bàn. Đó là trước Levante, nhưng Raphinha kiến tạo hai bàn đầu tiên rồi nhường quả penalty cho Lamine Yamal thực hiện bàn thứ ba. Barcelona lần lượt ghi năm, hai, năm, năm, năm, bốn, bảy và ba bàn trong tám chiến thắng đầu mùa.

Flick một lần nữa tìm ra lời giải.

"Tôi luôn nói và sẽ luôn nói rằng ông ấy đã thay đổi tư duy của tôi, thay đổi tôi với tư cách một con người", Raphinha nói.

Đến năm 2024, Raphinha đã tin rằng mình không còn tương lai tại Barcelona.

Những con số của anh vẫn tốt: 10 bàn và 12 kiến tạo trong mùa đầu tiên, rồi 10 bàn và 13 kiến tạo ở mùa thứ hai. Nhưng Lamine Yamal bắt đầu nổi lên và quan trọng hơn, Raphinha không cảm thấy mình được ủng hộ. Trong 60 trận dưới thời Xavi Hernández, anh chỉ bảy lần chơi trọn 90 phút.

Raphinha biết Barcelona từng cân nhắc bán mình. Anh cũng biết CLB muốn chiêu mộ Nico Williams, người công khai muốn tái hợp với Lamine Yamal sau khi cả hai chơi nổi bật tại Euro.

Barcelona hai lần thất bại trong việc chiêu mộ Williams và cuối cùng điều đó lại mang tới lợi ích cho họ. Raphinha từng thừa nhận một hình ảnh ghép Williams mặc chiếc áo số 11 của mình trên mạng xã hội khiến anh tổn thương.

Sau đó Flick xuất hiện.

"Trong đầu tôi, tôi biết mình sẽ ra đi", Raphinha nói. "Về mặt tinh thần, mọi thứ đã được quyết định rồi. Đó là sự thật. Tôi đang ở Brazil thì Flick gọi. Ông ấy nói tôi hãy tới nói chuyện với ông trước khi đưa ra quyết định cuối cùng. Tôi gặp ông ấy và ông nói rằng tin tưởng tôi, rằng tôi sẽ là một cầu thủ quan trọng và cách đội bóng thi đấu sẽ phù hợp với tôi."

"Trong một thời điểm như vậy, chỉ vài câu nói cũng có thể thay đổi bạn. Tôi cảm nhận được rất nhiều niềm tin dành cho mình. Ông ấy cho tôi sự tự tin để chơi thứ bóng đá của mình. Tôi tự nhủ một điều: hãy cho đi tất cả, cả mạng sống của mình, bất kể bản thân đang ở thời điểm nào."

Cuối cùng, cảm giác được tin tưởng đã giữ Raphinha ở lại, dù anh nhanh chóng bổ sung một góc nhìn thực tế.

"Nếu bạn mang lại kết quả, mọi người sẽ yêu bạn. Nếu không, họ sẽ không."

Việc cảm thấy được ủng hộ và trân trọng đã thay đổi mọi thứ. Raphinha sau đó góp phần đưa Barcelona đến chức vô địch La Liga. Xuất phát từ cánh trái và thường xuyên di chuyển vào trong, anh ghi 34 bàn và có 26 kiến tạo sau 57 trận. Một chức vô địch khác tiếp tục đến ở mùa 2025/26. Dù chấn thương khiến số trận giảm xuống, Raphinha vẫn có 21 bàn cùng tám kiến tạo sau 33 lần ra sân.

Niềm tin của Flick đã được đáp lại. Các đồng đội cũng đặt niềm tin vào anh. Phòng thay đồ bỏ phiếu đưa Raphinha vào nhóm đội trưởng, xếp thứ ba trong thứ tự. Anh không hề mong đợi điều đó và thực sự xúc động. Việc nhận ra các đồng đội nhìn mình ra sao, tin tưởng mình đến mức nào, tạo ra một thay đổi lớn.

Giờ đây, Flick đã chọn Raphinha làm đội trưởng số một.

"Khi thấy mọi người bỏ phiếu cho mình, cảm giác như một công tắc được bật lên, một sự thay đổi trong tư duy", anh nói. Mọi người nhìn thấy ở tôi điều gì đó mà chính tôi không biết mình có, và điều đó đã thay đổi tôi."

"Trước khi trở thành đội trưởng, tôi không biết mình sẽ thích vai trò ấy đến mức nào. Việc phải gánh trách nhiệm cũng thay đổi tư duy và giúp ích cho tôi. Tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ thích việc làm đội trưởng Barcelona đến vậy. Bạn cảm thấy mình quan trọng. Đó là một vinh dự. Nó không chỉ là việc đeo băng đội trưởng."

Khả năng lãnh đạo ấy trước hết thể hiện ở cách Raphinha làm gương trên sân. Anh có tổng quãng đường chạy nước rút dài thứ hai tại La Liga. Theo Gradient Sports, chỉ ba cầu thủ thực hiện nhiều pha gây áp lực ở 1/3 sân cuối cùng hơn Raphinha tính trên mỗi 30 phút không kiểm soát bóng.

"Tôi nói ít hơn phần lớn các đội trưởng, nhưng tôi biết mọi người đang nhìn", Raphinha nói.

"Họ sẽ nghĩ: 'Nếu gã này chạy như một con thú, mình cũng phải chạy theo'. Nếu bạn nói quá nhiều rồi lại không làm những gì cần làm, mọi người sẽ không nghe."

Nhưng điều các đồng đội nhìn thấy ở Raphinha còn nằm ở sự đồng cảm, tử tế và thấu hiểu. Anh đang trao lại cho những người xung quanh sự ủng hộ mà bản thân từng nhận được. Raphinha nói mình có thể nhận ra khi Lamine Yamal bắt đầu mất kết nối với trận đấu và biết cách đưa cậu trở lại. Những màn ăn mừng cũng thường được anh chia sẻ với cầu thủ trẻ.

Một đoạn video gần đây cho thấy Raphinha nhỏ nhẹ nói với Gordon rằng đừng sợ. Một đoạn khác ghi lại cảnh Flick ngồi một mình trên ghế dự bị, cúi đầu suy nghĩ, trước khi Raphinha đến an ủi HLV của mình.

"Mối quan hệ giữa HLV và cầu thủ là điều quan trọng nhất trong bóng đá", Raphinha nói. “Từ lúc Flick đến, chúng tôi có thể nói với ông ấy về bất cứ điều gì, và bất cứ điều gì nghĩa là bất cứ điều gì."

"Hôm đó tôi thấy ông ấy cúi đầu. Ban đầu tôi không thực sự hiểu vì sao. Tôi hỏi có chuyện gì. Ông ấy nói rằng cảm thấy đội bóng chơi không tốt."

"Nếu tôi nhớ đúng, tôi nói rằng không sao cả, chúng tôi đã thắng và rồi sẽ lại chơi hay. Tôi thà thắng trong một trận chơi tệ còn hơn thua trong một trận chơi hay gấp nghìn lần. Hãy cứ thắng. Khi có những chiến thắng và sự tự tin, bóng đá sẽ đến."

Raphinha cho biết cách mình làm thủ lĩnh cũng thay đổi tùy thời điểm.

"Nếu phải cứng rắn hơn một chút, tôi có thể làm vậy. Nhưng tôi thích những khoảnh khắc vui vẻ hơn, những câu đùa. Hai năm qua thật tuyệt vời nên tôi không phải trở thành người khó chịu quá thường xuyên. Tôi biết điều đó khiến người khác bực mình, nhưng đôi khi vẫn cần có ai đó làm."

Barcelona hiện sở hữu một đội hình rất trẻ. Bốn cầu thủ đội một sinh năm 2007. Raphinha bật cười. "Nghe đau thật. Điều đó cho thấy tôi gần cuối sự nghiệp hơn so với thời điểm bắt đầu ở tuổi 18, 19 như họ.

Nhưng thể trạng của tôi đang rất tốt nên chuyện giải nghệ vẫn còn xa. Làm việc với họ rất dễ. Họ còn trẻ nhưng rất có trách nhiệm với sự nghiệp và cuộc sống của mình."

Thỉnh thoảng bạn vẫn phải cư xử hơi giống một người cha bởi họ vẫn là những đứa trẻ. Nhưng họ hiểu. Nếu bị nhắc nhở, họ biết điều đó là vì lợi ích của mình. Tôi sẽ nói với họ."

Với Lamine Yamal, liệu Raphinha có mang chút hình ảnh của một người cha?

"Không, không", anh lập tức phản đối. "Anh trai thì đúng hơn."

Theo Raphinha, Lamine Yamal cũng chính là cầu thủ xứng đáng giành Quả Bóng Vàng.

"Với những con số cá nhân, danh hiệu tập thể, phép màu trên sân và sức hút của cậu ấy, không còn gì phải nghi ngờ. Với tôi, cậu ấy phải giành giải, bất kể thế nào."

"Ngay cả nếu tôi không phải đồng đội của Lamine, với những gì cậu ấy làm được, các con số, các danh hiệu, và tôi nghĩ danh hiệu rất quan trọng, thì cậu ấy vẫn là ứng viên. Cậu ấy là duy nhất. Trong ba danh hiệu, cậu ấy giành hai cùng Barcelona. Cậu ấy vô địch World Cup với Tây Ban Nha."

Danh hiệu duy nhất Barcelona chưa thể giành trong hai năm qua là Champions League và đó đang trở thành mục tiêu lớn nhất.

"Trận bán kết với Inter năm 2025 là thất bại đau nhất", Raphinha nói. "Trước Atletico ở tứ kết năm 2026, chúng tôi có thể đã đi tiếp. Chúng tôi có thể nói về những thứ lẽ ra đã diễn ra khác, những quyết định."

"Nhưng trước Inter, chúng tôi đã đặt một chân vào chung kết và rồi lại thua theo cách ấy. Điều đó rất khó chấp nhận. Chúng tôi là một đội trẻ, đó không phải lời bào chữa, và đôi khi bạn thiếu sự trưởng thành để kiểm soát những thời điểm quan trọng."

"Mùa này chúng tôi trưởng thành hơn, chuẩn bị tốt hơn. Nếu tiếp tục như vậy, với tinh thần này, chúng tôi có thể cạnh tranh mọi thứ."

Và mùa này, Barcelona bắt đầu từ phía trên cùng của hệ thống, với Raphinha trong vai trò đội trưởng, thủ lĩnh và số 9.

(Theo Sid Lowe/The Guardian)