Xabi Alonso: “Vết sẹo” tại Real Madrid, những bài học từ Guardiola và lý do Chelsea là lựa chọn phù hợp

Xabi Alonso cảm thấy mình là một người may mắn. Alonso vốn không quen với việc được hỏi về những thất vọng trong sự nghiệp bóng đá. Ở tuổi 44, ông sở hữu một bản lý lịch đủ để đứng vững trong hàng ngũ tinh hoa của môn thể thao này.

Khi còn là cầu thủ, Alonso giành tổng cộng 16 danh hiệu cùng Liverpool, Real Madrid, Bayern Munich và đội tuyển Tây Ban Nha. Trong đó có hai chức vô địch Champions League, với Liverpool năm 2005 và Real Madrid năm 2014; bốn danh hiệu vô địch quốc gia, gồm La Liga cùng Real Madrid năm 2012 và ba Bundesliga liên tiếp với Bayern từ năm 2015 đến 2017.

Ở cấp độ đội tuyển, ông hai lần vô địch châu Âu vào các năm 2008 và 2012, đồng thời đăng quang World Cup 2010 cùng Tây Ban Nha.

Sự nghiệp huấn luyện của Alonso mới chỉ bắt đầu chưa lâu, nhưng ông đã đưa Bayer Leverkusen giành cú đúp quốc nội bất bại vào năm 2024, qua đó chấm dứt sự thống trị của Bayern Munich tại Đức.

Tuy nhiên, đầu năm nay lại mang đến cho Alonso một thất bại hiếm hoi.

Sau khi được bổ nhiệm làm HLV Real Madrid vào tháng 5/2025, ông bị sa thải vào tháng 1. Alonso chỉ tại vị 233 ngày và để thua sáu trận. Tỷ lệ chiến thắng của ông vẫn vượt mức 70%, nhưng như tất cả đều biết, tiêu chuẩn tại Real Madrid cao đến mức chóng mặt.

Alonso hoàn toàn có thể chìm trong sự tự thương hại, cay đắng hoặc cả hai. Thay vào đó, ông lại thể hiện thái độ đầy chiêm nghiệm khi nhìn lại quãng thời gian ngắn ngủi tại sân Bernabeu.

“May mắn là sự nghiệp của tôi không có quá nhiều vết sẹo,” Alonso chia sẻ với The Athletic và một nhóm nhỏ phóng viên Anh trong những ngày đầu chuyến du đấu Australia của Chelsea.

“Được rồi, tôi đã có một vết sẹo, nhưng nó sẽ lành. Giờ nó đã lành rồi. Tôi đang có rất nhiều động lực và quyết tâm tận hưởng bước đi tiếp theo này, giống như khi tôi bắt đầu công việc tại Madrid.

“Khi nhìn lại, tôi giữ lấy những điều tích cực và cả những điều không hiệu quả. Tôi đã tự phê bình bản thân rất nhiều, suy nghĩ về việc mình có thể làm tốt hơn ở đâu, bởi mọi thứ đã không diễn ra như mong đợi.

“Về mặt tích cực, có rất nhiều kinh nghiệm. Tôi phải thích nghi, có những điều hiệu quả và những điều không hiệu quả, cả về lối chơi lẫn quản lý con người. Đó là sự pha trộn của tất cả mọi thứ.”

Liệu sự thất vọng ấy có giúp ông trở thành một HLV giỏi hơn?

“Chắc chắn, chắc chắn, chắc chắn,” Alonso trả lời đầy dứt khoát.

“Bạn học hỏi từ sự thất vọng, từ những điều không diễn ra như dự tính, rồi cố gắng tin rằng mọi chuyện sẽ trở nên tốt đẹp hơn.”

Alonso cũng tận dụng rất tốt quãng thời gian không làm việc.

“Chủ yếu là để tái tạo năng lượng. Bởi năng lượng mà một HLV cần có… bạn phải tràn đầy năng lượng thì mới có thể kéo những người khác đi cùng.

“Việc truyền tải niềm đam mê và sự hào hứng với bóng đá trong từng buổi tập, từng kế hoạch thi đấu là điều rất quan trọng. Tôi chủ yếu dành thời gian cho việc đó.

“Tôi không xem quá nhiều… bóng đá. Quãng thời gian ấy chủ yếu dành cho bản thân tôi, để cảm nhận lại mọi thứ.”

Nếu bỏ qua mùa giải 2025/26, Alonso đã trở thành một chuyên gia trong việc nhận biết một phòng thay đồ chiến thắng sẽ trông như thế nào. Bộ sưu tập huy chương của ông đã nói lên điều đó.

Chính vì thế, khi Alonso nói về những yếu tố tạo nên văn hóa tốt trong một CLB, người ta sẽ lắng nghe.

“Bạn cần có sự cân bằng phù hợp giữa các cá tính và mức độ trưởng thành khác nhau. Bạn cần những cầu thủ ở đầu tuổi đôi mươi, đầu tuổi ba mươi và những người nằm ở khoảng giữa. Bạn cần những cầu thủ đang ở các giai đoạn khác nhau trong sự nghiệp,” ông giải thích.

“Không có một công thức cố định nào cho chuyện đó, nhưng bạn có thể cảm nhận được.

“Sau đó là phẩm chất của họ và cách họ tương tác với nhau. Nếu các cầu thủ có phẩm chất tốt và tương tác tốt, bạn sẽ tạo ra được sự kết nối và những mối quan hệ bền chặt giữa họ. Điều đó sẽ giúp ích cho tinh thần toàn đội.

“Điều này quan trọng không kém chiến thuật. Đầu tiên phải là tinh thần tập thể. Sau đó mới là chơi thứ bóng đá tốt, giành chiến thắng và tiếp tục tiến lên.

“Điều gì dạy tôi điều đó ư? Chính là việc chơi bóng. Đôi khi bạn có cảm giác: ‘Ồ, tôi rất thích thi đấu cùng đội bóng này’. Bạn có thể thực sự cảm nhận được.

“Nhưng để có được điều đó, bạn cần sự cam kết và tinh thần trách nhiệm. Với tôi, mọi thứ diễn ra rất tự nhiên.

“Mất bao lâu để xây dựng điều đó? Có thể là một tuần, cũng có thể là 10 năm.”

Với Chelsea, quá trình này cần diễn ra càng sớm càng tốt.

Đội bóng chỉ giành được hai danh hiệu kể từ khi tập đoàn Todd Boehly–Clearlake tiếp quản vào năm 2022, gồm Conference League và FIFA Club World Cup, đều được giành vào năm ngoái.

Chelsea cũng chưa từng tạo ra một cuộc đua vô địch Premier League thực sự kéo dài trong giai đoạn đó. Nếu không thể đứng đầu vào tháng 5 tới, họ sẽ đánh dấu tròn một thập niên kể từ lần gần nhất trở thành nhà vô địch nước Anh.

Mùa trước, Chelsea chỉ cán đích ở vị trí thứ 10, kém nhà vô địch Arsenal tới 33 điểm.

Việc chiêu mộ Danny Welbeck, 35 tuổi và Jordan Henderson, 36 tuổi, là dấu hiệu cho thấy mọi thứ tại Stamford Bridge đang bắt đầu thay đổi.

Chelsea đã sử dụng đội hình xuất phát có độ tuổi trung bình trẻ nhất Premier League trong cả ba mùa giải vừa qua. Tuy nhiên, họ thường xuyên bị chỉ trích vì thiếu kinh nghiệm và những thủ lĩnh cần thiết để duy trì kết quả ổn định.

Đáng chú ý, Alonso là người đầu tiên được giới chủ hiện tại bổ nhiệm với chức danh “manager” - HLV trưởng có quyền hạn rộng hơn thay vì chỉ là “head coach”.

Điều đó không có nghĩa Alonso nắm toàn quyền hoặc ông là lý do duy nhất khiến Chelsea đột ngột bắt đầu để mắt tới những cầu thủ ngoài 30 tuổi. Tuy nhiên, rõ ràng quan điểm của Alonso có trọng lượng trong các cuộc thảo luận và quyết định giữa ông, các giám đốc thể thao cùng ban lãnh đạo.

Alonso nói:

“Rất khó để so sánh với những gì đã diễn ra trước đây, bởi tôi không tham gia vào quá trình làm việc với những người tiền nhiệm.

“Đây không chỉ là quyết định của riêng tôi, mà là quyết định tập thể.

“Không phải tôi nắm toàn bộ quyền lực hay có cái nhìn hoàn chỉnh về mọi thứ. Tôi thích có những người giỏi ở xung quanh, bởi không phải tôi nắm giữ toàn bộ chân lý.

“Tôi thích làm việc với những người có thể mang đến kiến thức hoặc những thông tin mà tôi không có, để cùng nhau đưa ra quyết định.”

Chelsea không mất nhiều thời gian để bổ nhiệm Alonso.

Mùa giải 2025/26, với việc Enzo Maresca, Liam Rosenior và HLV tạm quyền Calum McFarlane lần lượt ngồi trên băng ghế chỉ đạo, vẫn đang đi đến hồi kết đầy thất vọng thì thỏa thuận với Alonso đã được hoàn tất.

Thông báo chính thức được đưa ra chỉ một ngày sau khi Chelsea thua Manchester City trong trận chung kết FA Cup.

Vậy quá trình đàm phán diễn ra như thế nào từ góc nhìn của Alonso?

“Điều quan trọng là dự án, bởi trước đó tôi đã quan sát Chelsea từ bên ngoài. Tôi có thể nhìn thấy những điểm tích cực và cũng có một số mối lo ngại. Vì vậy, tôi đã nêu những điều đó ra.

“CLB và các giám đốc thể thao đã trải qua một quá trình. Có những điều tốt và có những điều họ muốn sửa chữa.

“Điểm quan trọng nhất là chúng tôi đưa ra cùng một nhận định. Nếu quan điểm của hai bên khác nhau, có lẽ đó sẽ không phải là một điểm khởi đầu phù hợp.

“Cho đến lúc này, chúng tôi đang đưa ra những quyết định đúng đắn.”

Alonso thực hiện cuộc phỏng vấn này tại điểm dừng chân đầu tiên trong chuyến du đấu tiền mùa giải của Chelsea.

Giấc ngủ đang là một vấn đề, nhưng nguyên nhân khiến Alonso thức giấc vào sáng sớm mỗi ngày là tình trạng lệch múi giờ, chứ không phải những áp lực tại Chelsea.

Việc tham gia các buổi tập cùng những học trò mới, những người đã rất ấn tượng với kỹ thuật và khả năng chuyền bóng của ông, không phải hoạt động thể chất duy nhất Alonso đang thực hiện.

Ông còn chạy quãng đường 10 km ba lần mỗi tuần, duy trì tốc độ khá ấn tượng, khoảng 4 phút 30 giây mỗi kilomet.

Sự ngưỡng mộ mà Alonso dành cho cha mình, ông Periko, luôn thể hiện rất rõ.

Periko Alonso từng vô địch La Liga cùng Real Sociedad, đội bóng mà cả gia đình yêu mến, vào các năm 1981 và 1982, trước khi tiếp tục đăng quang cùng Barcelona năm 1985.

Alonso cha cũng từng làm HLV. Những dấu hiệu cho thấy Xabi có tiềm năng trở thành nhà cầm quân đã xuất hiện từ thời niên thiếu.

Xabi thường ngồi cạnh cha trong bếp khi ông chuẩn bị giáo án tập luyện hoặc lựa chọn đội hình cho ngày hôm sau. Và cậu bé Xabi khi ấy gần như lúc nào cũng có “ý kiến” của riêng mình.

Alonso từng được dẫn dắt bởi hàng loạt HLV danh tiếng: Pep Guardiola, Carlo Ancelotti, Jose Mourinho, Vicente del Bosque và Rafa Benitez, cùng nhiều người khác.

Rõ ràng tất cả những HLV mà Alonso từng làm việc cùng đều có ảnh hưởng rất lớn đến ông. Cho đến nay, Alonso vẫn giữ liên lạc với nhiều người trong số họ.

Có lẽ cũng dễ hiểu khi niềm đam mê huấn luyện chỉ thực sự lớn dần vào giai đoạn cuối sự nghiệp thi đấu của Alonso.

CLB cuối cùng của ông là Bayern Munich. Trong hai năm đầu tiên trong tổng số ba năm tại đó, Alonso được làm việc cùng Guardiola. Đó chắc chắn không phải một cách tồi để khép lại sự nghiệp cầu thủ.

“Chúng tôi rất thân thiết,” Alonso nói.

“Tôi rất tò mò. Tôi đang ở giai đoạn của sự nghiệp mà mình có thể đến văn phòng của ông ấy và hỏi: ‘Pep, tại sao chuyện này lại xảy ra? Kế hoạch thi đấu sẽ như thế nào?’.

“Có lẽ khi mới 20 tuổi, tôi không đủ tự tin để đến văn phòng của HLV và hỏi những điều như vậy. Nhưng ở thời điểm đó, nhờ sự tin tưởng giữa chúng tôi, tôi cảm thấy mình cần phải làm thế.

“Tôi luôn tò mò, không chỉ về việc chơi bóng mà còn về lý do tại sao mọi thứ lại diễn ra.

“Tôi không nói rằng mình sinh ra để trở thành HLV, nhưng tôi phải thử.

“Trong giai đoạn cuối sự nghiệp, khi chuyển đến Đức, việc bắt đầu suy nghĩ xem mình sẽ làm mọi thứ như thế nào trở nên rất quan trọng. Tôi suy nghĩ về cách tất cả những kinh nghiệm mình có thể được truyền tải thông qua cá tính và phong cách riêng của bản thân.

“Sau đó, tôi muốn thử sức, nhưng không muốn đi thẳng lên cấp độ cao nhất. Tôi bắt đầu với đội U14 của Real Sociedad và đó chính là con đường tôi mong muốn.

“Mọi thứ diễn ra tự nhiên. Tôi không muốn vội vàng.”

Bất chấp những gì đã xảy ra tại Real Madrid, Alonso vẫn được đánh giá là một trong những HLV trẻ xuất sắc nhất thế giới.

Sức hấp dẫn của cuộc sống tại London cũng là một yếu tố khiến Alonso từ chối sự quan tâm từ những CLB khác.

Vợ ông, Nagore, yêu thành phố này và sự đồng thuận của bà là điều bắt buộc. Hai cô con gái Ane và Emma sẽ cùng gia đình chuyển tới Anh, trong khi con trai Jontxu đang học đại học tại Tây Ban Nha.

Nhưng điều gì ở Chelsea, đội bóng đã trao cho Alonso bản hợp đồng bốn năm, khiến ông tin đây là bước đi đúng đắn sau Real Madrid?

“Quyết định này phải đến rất nhiều từ đây,” Alonso nói, vừa chỉ vào trái tim và đầu mình.

“Và cũng phải đến từ đây,” ông nói tiếp, chỉ vào phần bụng, ám chỉ trực giác.

“Tôi cảm thấy đây là thời điểm phù hợp đối với CLB, cũng là thời điểm phù hợp đối với bản thân tôi. Đây là một cơ hội tốt.

“Đây là một đội bóng đã chơi rất tốt trong thời gian gần đây. Tình hình thực tế không tệ như những gì mọi người nhìn thấy vào cuối mùa giải trước.

“Đội bóng có tiềm năng rất lớn để cải thiện. Hãy cùng chờ xem quá trình đó sẽ mất bao lâu.”

Có lẽ, sự mất mát của Real Madrid sẽ trở thành món lợi lớn dành cho Chelsea.

(Theo Simon Johnson / The Athletic)