Trên đường Pitch | Câu chuyện bóng đá Trên Đường Pitch

Phải chăng triều đại Lionel Messi đã đi đến hồi kết?

Tác giả Nam Khánh - Thứ Bảy 21/11/2020 14:19(GMT+7)

Báo nói Bongda24h
0:00
2:45

Sau 7 trận đấu đã chơi tại giải vô địch quốc gia ở mùa giải này, Messi không phải là người đỉnh nhất, và anh thậm chí còn chẳng hề xuất sắc. Không, Lionel Messi của hiện tại là một Lionel Messi chưa từng xuất hiện trước đây: Chỉ ở mức … khá tốt.

Lễ tạ ơn đã gần đến, và The GOAT chỉ mới ghi được vỏn vẹn 3 bàn thắng, không có pha kiến tạo nào cho đồng đội lập công. 
 
Khi bạn đã ở trên đỉnh cao, con đường tiếp theo dành cho bạn sẽ chỉ còn duy nhất một hướng – đó là đi xuống. Và điều tạo nên sự đặc biệt của Lionel Messi chính là việc anh đã ở yên trên cái đỉnh cao ấy lâu đến không tưởng. Có thể khẳng định rằng, kể từ năm 2010, Messi là cầu thủ xuất sắc nhất thế giới, trong mỗi mùa giải. 

Phải chăng triều đại Lionel Messi đã đi đến hồi kết hình ảnh
 
Trong 10 năm kể từ kỳ World Cup diễn ra tại Nam Phi, một mùa giải La Liga trung bình của cầu thủ người Argentina có hiệu suất là 0,96 bàn thắng (không tính penalty) mỗi 90 phút và bên cạnh đó là 0,46 pha kiến tạo. Nói cách khác, anh đã đóng góp trực tiếp dấu giày vào trung bình 1,42 bàn thắng trong mỗi trận đấu trọn vẹn mà mình góp mặt. Nếu bạn xem bất kỳ hai trận đấu ngẫu nhiên nào của Barcelona trong thập kỷ qua, khả năng bạn nhìn thấy Messi kiến tạo hoặc ghi bàn ít nhất 3 lần là cực kỳ cao.

Trong cùng một giai đoạn lịch sử bóng đá trên khắp Top 5 giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu, chỉ có 6 cá nhân từng đạt được hiệu suất “bàn thắng (không tính penalty) mỗi 90 phút + kiến tạo mỗi 90 phút (non-penalty goals+assist per 90 minutes – viết tắt: NPG+A/90) = 1,42” trong 1 mùa giải, và KHÔNG MỘT AI trong số những cầu thủ đó có thể tái hiện thành tích này lần thứ hai. Chúng ta có Zlatan Ibrahimovic tại Paris Saint-Germain vào mùa giải 2015/2016, Ronaldo tại Real Madrid vào mùa giải 2014/2015, Gonzalo Higuain tại Real Madrid vào mùa giải 2011/2012, Luis Suarez tại Barcelona vào mùa giải 2015/2016, Gareth Bale tại Real Madrid vào mùa giải 2015/2016, và Kylian Mbappe tại PSG vào mùa giải 2018/2019.  
 
Trên thực tế, thậm chí chỉ có 4 cầu thủ khác ngoài Messi đạt được một con số cao hơn 1,00 NPG+A/90 khi tính hiệu suất một mùa giải trung bình kể từ năm 2010:  Mbappe (1,24), Ronaldo (1,13), Jadon Sancho (1,06) và Luis Suarez (1,06). Hai trong số 4 người đó đang trên đường trở thành những siêu sao – ít nhất là vậy, nếu bạn cho rằng họ vẫn chưa đạt đến tầm vóc đó – nhưng số mùa giải mà họ đã trải qua trong thống kê này là rất ít ỏi, và Suarez chắc chắn đã được hưởng lợi rất nhiều từ Messi khi sát cánh cùng anh trong nửa thập kỷ. 
 
Dĩ nhiên,chúng ta cần phải nói lâu hơn về người còn lại, Cristiano Ronaldo, ngôi sao được cho là đại kình địch và ngang hàng với Messi. Giờ thì đoán xem, có bao nhiêu lần kể từ năm 2010, Messi “sa sút phong độ” xuống một thành tích tương đương con số hiệu suất một mùa giải trung bình là 1,13 NPG+A/90 của Ronaldo trong cùng khoảng thời gian (dĩ nhiên, đây cũng là một hiệu suất rất khủng khiếp)? Câu trả lời là CHƯA BAO GIỜ. Hiệu suất “tệ” nhất của anh trong khoảng thời gian đó là 1,16 NPG+A/90 vào mùa giải 2013/2014; còn trong những mùa giải còn lại, cầu thủ người Argentina chưa bao giờ tụt xuống dưới con số 1,27. 
 
Trong 10 năm trời, kẻ ngồi “chễm chệ” trên đỉnh luôn là Messi, và đứng sau là những người khác – bất chấp những thứ như “sự tàn phá của thời gian” và ảnh hưởng tiêu cực của tuổi tác. Trong 2 mùa giải trọn vẹn đầu tiên sau khi bước sang độ tuổi tam tuần, Messi đã ghi lần lượt 32 bàn thắng (không tính penalty) cùng 12 pha kiến tạo, và 32 bàn thắng (không tính penalty) cùng 13 pha kiến tạo. Anh “chỉ” ghi được “vỏn vẹn” 20 bàn (không tính penalty) ở mùa giải trước, nhưng đã thực hiện đến 22 pha kiến tạo – thành tích khủng nhất trong xuyên suốt sự nghiệp của cầu thủ người Argentina. 
 
Phong độ khủng khiếp đó đúng là sẽ không thể tồn tại mãi mãi, nhưng trong một vài năm, nó thực sự trông có vẻ sẽ kéo dài vô tận. 
 
Tuong lai Messi bi dat rat nhieu dau hoi
 
Còn bây giờ thì hãy nhìn vào những gì đang diễn ra …
 
Sau 7 trận đấu đã chơi tại giải vô địch quốc gia ở mùa giải này, Messi không phải là người đỉnh nhất, và anh thậm chí còn chẳng hề xuất sắc. Không, Lionel Messi của hiện tại là một Lionel Messi chưa từng xuất hiện trước đây: Chỉ ở mức … khá tốt.     
 
Và thậm chí mức đánh giá đó vẫn sẽ gây ra tranh cãi. Chắc hẳn các bạn đã đọc được những tài liệu chỉ ra rằng Messi là cầu thủ săn bàn và kiến tạo hiệu quả nhất trong kỷ nguyên hiện đại, nhưng anh hầu như đang không làm được điều đó trong mùa giải này. Trong 7 trận đấu đã đề cập, Messi chỉ ghi 3 bàn, cũng như không có pha kiến tạo nào cho đồng đội lập công – và 2 trong số 3 bàn đó đến từ những tình huống penalty. Chính vì vậy, hiện tại đã là giữa tháng 11 và Lionel Messi chỉ mới ghi được duy nhất 1 bàn thắng không phải penalty cho đến thời điểm này ở La Liga.
 
Phải chăng triều đại Lionel Messi đã đi đến hồi kết hình ảnh
 
Sự sụt giảm về số bàn thắng và số pha kiến tạo của Messi đã gây ra rất nhiều ồn ào, và đồng thời, cũng có rất nhiều câu chuyện đằng sau con số 0,15 NPG+A/90 nhỏ bé mà cầu thủ người Argentina đang đạt được cho đến nay. Theo FBRef, những cú sút không phải penalty mà Messi đã tung ra có tổng giá trị đúng bằng 3.0 xG (bàn thắng kỳ vọng), và những cơ hội mà anh tạo ra có tổng giá trị là 1.9 xA (kiến tạo kỳ vọng). Về cơ bản, con số đó tương đương với 4 bàn thắng+kiến tạo đã không thể trở thành hiện thực, tuy nhiên, hiệu suất của Messi khi xét về thống kê kỳ vọng cũng chỉ là 0,76 non-penalty xG + xA mỗi 90 phút.

Trong toàn bộ sự nghiệp của mình, siêu sao người Argentina hầu như luôn vượt trội hơn hẳn hoặc nằm ngay sát ngưỡng 1,00. Hiệu suất trung bình của Messi hiện tại trong thống kê này đang đứng ở vị trí thứ 3 tại La Liga – xếp sau Luis Suarez của Atletico Madrid và Willian Jose của Real Sociedad – nhưng chỉ đứng thứ 34 khi xét trên toàn bộ top 5 giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu, nằm giữa Gianluca Lapadula và Bas Dost, một cặp đôi “du mục” đã bước sang tuổi tam tuần, và đây là lần đầu tiên trong đời họ được nhắc tên đến ngay bên cạnh Messi trong cùng một câu văn. 
 
Cho đến thời điểm này, hai trong số những lý do giúp Messi được trao cho danh xưng GOAT (Greatest of All Time: Xuất sắc nhất mọi thời đại), đó là 1) Anh đã dứt điểm và kiến tạo ra nhiều cơ hội hơn bất kỳ ai khác trên thế giới, và 2) Anh đã chuyển hóa những cơ hội đó thành bàn thắng thường xuyên hơn bất cứ ai. Bàn thắng kỳ vọng (xG): Một chỉ số thống kê có công dụng mô tả và đánh giá một cách tuyệt vời dành cho 99% cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp! Bàn thắng kỳ vọng: Gần như hoàn toàn vô dụng khi áp dụng cho Lionel Messi.
 
Ở mùa giải này, Messi đang nhận được ít cơ hội hơn so với trước đây – số cú sút mà anh tung ra cũng giảm – và đồng thời cũng đang không thể chuyển hóa chúng với một đẳng cấp như thường thấy. Tại giải quốc nội kể từ năm 2008, tổng số bàn thắng thực tế mà Messi đã ghi nhiều hơn thống kê tổng bàn thắng kỳ vọng của anh đến 108,58 bàn. Xét về khả năng chuyển đổi các cơ hội thành bàn thắng, không một ai đứng cùng đẳng cấp với Messi.

Cầu thủ người Argentina cũng đặc biệt phi thường khi đề cập đến những cơ hội có khả năng thành bàn thấp. Biểu đồ dưới đây, được cung cấp bởi Stats Perform, đã phân loại tất cả những cú sút mà Messi tung ra theo giá trị bàn thắng kỳ vọng (xG), màu xanh là cột “không thành bàn”, màu đỏ là cột “thành bàn”. (Cách tính trong biểu đồ: Ví dụ, nếu một cơ hội mang giá trị 0,05 xG không thành bàn, cột xanh sẽ cộng thêm 0.05, còn nếu nó thành bàn, cột đỏ sẽ cộng thêm 0,95). Số bàn thắng mà Messi đã ghi được từ các cơ hội có khả năng thành công dưới 10%  trong xuyên suốt sự nghiệp là quá vô lý. 
 
Phải chăng triều đại Lionel Messi đã đi đến hồi kết hình ảnh
 
Messi sở hữu khả năng dứt điểm của Stephen Curry – còn những phẩm chất còn lại trong lối chơi thì chẳng khác gì LeBron. Bất chấp sự khác biệt về thể chất, tôi luôn ngay lập tức nghĩ đến LeBron khi bàn luận về Messi. Có thể khẳng định rằng, không một cầu thủ nào khác trong lịch sử của cả hai môn thể thao này có thể thống trị cùng lúc mọi phase của khâu tấn công như hai người họ. Tính từ năm 2008, Messi đã thực hiện 167 pha kiến tạo – cao hơn người đứng thứ hai tận 41. Anh đã tung ra 331 đường chọc khe thành công – cao hơn người đứng thứ hai tận 126. Anh đã đánh bại đối phương đến 1824 lần trong những pha rê dắt bóng – cao hơn người đứng thứ hai tận … 580.

Anh đã thực hiện 9839 đường chuyền thành công vào khu vực 1/3 cuối sân đối phương – nhiều hơn tận … 1477 so với người đứng thứ hai. Anh đã thực hiện 1.861 đường chuyền thành công vào vòng cấm – nhiều hơn 440 so với người đứng thứ hai. Và anh đã có 2996 lần chạm bóng trong vòng cấm – nhiều hơn 97 so với người đứng thứ hai. Lionel Messi là cây săn bàn khủng nhất, chân kiến tạo đỉnh nhất, chuyên gia hàng đầu về những đường chuyền xuyên tuyến, cầu thủ sở hữu khả năng đi bóng xuất sắc nhất, một bậc thầy điều phối, và là một điểm nhận bóng cực kỳ đáng tin cậy – anh đã thống trị mọi khía cạnh đó cùng một lúc.
 
 
Mùa giải này, Messi đang có số lần chạm bóng trung bình mỗi trận nhiều hơn mức trung bình của anh trong sự nghiệp; điều tương tự cũng đang diễn ra với những đường chuyền vào trong khu vực 1/3 cuối sân đối phương, và số lần chạm bóng bên trong vòng cấm. Nhưng sau một mùa giải có số pha kiến tạo khủng nhất trong sự nghiệp, giờ đây, khâu sáng tạo trong lối chơi của cầu thủ người Argentina đang trở nên sa sút. Hiện tại, Messi đang tạo ra trung bình 2 cơ hội mỗi trận, con số thấp nhất kể từ mùa giải 2012/2013, và anh đang có trung bình 4 đường chuyền thành công vào bên trong vòng cấm mỗi trận, con số thấp nhất kể từ mùa giải 2009/2010.

Mặc dù đúng là đáng lẽ ra Messi sẽ có nhiều pha kiến tạo hơn so với thành tích hiện tại, nhưng anh cũng chỉ đang đạt trung bình 0,17 pha kiến tạo mỗi 90 phút, con số thấp nhất trong sự nghiệp. Bên cạnh đó, sự sa sút đáng kinh ngạc nhất chính là việc cầu thủ người Argentina vẫn chưa có bất kỳ một đường chọc khe thành công nào ở mùa giải này. Hãy xem qua bản đồ những đường chọc khe mà anh đã thực hiện cho đến hiện tại ở mùa giải 2020/2021, được cung cấp bởi Stats Perform: 
 
Phải chăng triều đại Lionel Messi đã đi đến hồi kết hình ảnh
 
Giờ thì nhìn lại bản đồ tất cả những đường chọc khe của Messi vào mùa giải trước (màu xanh là những đường chọc khe thành công, màu đỏ là không thành công). 
 
Phải chăng triều đại Lionel Messi đã đi đến hồi kết hình ảnh
 
Có một sự khác biệt rất lớn: Siêu sao người Argentina đang thực hiện những đường chuyền có khoảng cách rất xa khung thành ở mùa giải này. Mặc dù Messi vẫn đang có rất nhiều tình huống nhận bóng bên trong vòng cấm, nhưng so với trước đây, anh đang có xu hướng dành nhiều hơn thời gian của trận đấu để hiện diện ở những khu vực ít nguy hiểm hơn. Anh đang thực hiện hơn 11 đường chuyền bên phần sân nhà mỗi trận; đây là lần đầu tiên siêu sao người Argentina được ghi nhận 2 chữ số trong thống kê này kể từ mùa giải 2010/2011.

Số đường chuyền bên trong khu vực 1/3 cuối sân đối phương anh đã thực hiện đang nằm dưới mức trung bình của sự nghiệp. Và Messi cũng đang tung ra 4,31 pha tạt bóng mỗi trận, con số cao hơn gấp đôi so với mức trung bình của sự nghiệp. Với việc những tình huống tạt bóng nói chung không phải là các cơ hội lý tưởng nhất và ý nghĩa của thông số này đối với người thực hiện chúng – tức là anh ta đang không hề hoạt động gần khung thành – các fan của Messi chắc chắn không muốn nhìn thấy anh tạt nhiều đến vậy. Lionel Messi của hiện tại không phải là Lionel Messi mà chúng ta thường thấy.
 
Dĩ nhiên, siêu sao người Argentina vẫn có thể thực hiện những pha bóng xuyên phá đối phương từ dưới sâu. Cứ hỏi Juventus là biết.
 
messi
messi
 
Nhưng dù cho đường chuyền trên có là một trong số những điểm nhấn ít ỏi của Messi ở mùa giải này cho đến hiện tại đi chăng nữa, thì nó cũng đang nói lên một vấn đề khác trong khoảng thời gian sa sút này của anh: Những kỹ năng đáng kinh ngạc mà siêu sao người Argentina sở hữu giờ đây đang đòi hỏi các đồng đội phải làm nhiều việc hơn để chuyển hóa một tình huống tấn công mà anh tham gia thành bàn thắng. Số đợt kiểm soát bóng không bị gián đoạn dẫn đến các cú sút và những bàn thắng mà Messi tham gia đều đang ở mức thấp nhất sự nghiệp: 8,6 và 0,8 mỗi 90 phút.

Những sự ảnh hưởng trực tiếp của Messi đã suy yếu, và những sự ảnh hưởng “ẩn” cũng thế. Mặc dù vậy, tình trạng này không hề hiện lên một cách đặc biệt rõ ràng. Anh vẫn trông như mọi khi, vẫn thể hiện một khả năng kiểm soát/xử lý bóng hoàn hảo như thể người ngoài hành tinh, và vẫn liên tục đóng góp vào các pha tấn công. Messi chỉ đang hoạt động cách xa khung thành hơn bình thường, những đường chuyền nguy hiểm không còn xuất hiện nhiều như trước, và những tình huống làm mất quyền kiểm soát bóng đang xuất hiện thường xuyên hơn so với trước đây.
 
Kịch bản tồi tệ nhất dành cho Barca trong khoảng thời gian sa sút của Messi cũng chính là tình trạng đang diễn ra ở mùa giải này: Anh vẫn cần nhận bóng nhiều như trước, nhưng chẳng chuyển hoá chúng được thành bất kỳ điều gì cả. Cho đến hiện tại, mỗi 90 phút, Barcelona đang trải qua trung bình 6,7 sequences  chỉ góp mặt duy nhất Messi – nghĩa là anh nhận bóng, sau đó làm mất bóng hoặc dứt điểm. Mức trung bình trong sự nghiệp của cầu thủ người Argentina về thống kê "solo-sequences" mỗi trận chỉ là 4,2. Có lẽ đó là hệ quả từ chiến thuật mới của Ronald Koeman, đưa Messi hoạt động bó vào trung lộ nhiều hơn. Có thể nguyên nhân là vì sự ra đi của cầu thủ luôn đảm nhận vai trò mũi nhọn tấn công tại khu vực 1/3 cuối sân đối phương, đối tác ăn ý trong nhiều năm trời của Messi, Luis Suarez. Có thể là vì sự tác động của tuổi tác. Có thể là vì lịch thi đấu khắc nghiệt của mùa giải này. Cũng có thể tình trạng đó được tạo nên từ sự kết hợp của tất cả các nguyên nhân trên.
 
(*Chú thích: Sequences hiểu nôm na là chuỗi cầm bóng liên tiếp không đứt đoạn của một đội, bắt đầu tính từ lần đoạt bóng đầu tiên cho tới khi bị cướp đi, bóng ra biên, hoặc khả quan nhất,là  kết thúc bằng một pha dứt điểm về phía khung thành đối phương)
 
Nhưng Messi vốn luôn được nhìn nhận là một sự hiện diện bất biến trong thế giới bóng đá –  bất chấp những gì diễn ra xung quanh anh. Bất kể 21 cầu thủ khác trên sân bao gồm những ai đi chăng nữa, Messi luôn là tâm điểm, ghi những bàn thắng không ai có thể bắt chước, khiến các cầu thủ phòng ngự của đối phương khổ sở đến tột cùng, tung ra những đường chọc khe xuyên phá các tuyến phòng ngự, thực hiện những đường chuyền lên bóng cực kỳ "sáng nước" –  trong hết đợt kiểm soát bóng này đến đợt kiểm soát bóng khác. Tôi không dám khẳng định rằng Messi đã thực sự bước sang sườn dốc bên kia của sự nghiệp, nhưng tôi chắc chắn rằng, khi anh quyết định kết thúc sự nghiệp cầu thủ, chúng ta sẽ không bao giờ được chiêm ngưỡng thêm bất kỳ "gã quái vật" nào sở hữu khả năng tương tự chàng trai người Argentina này nữa.
 
Nguồn: Lược dịch từ bài viết “The end of Lionel Messi?” của tác giả Ryan O’Hanlon, đăng tải trên No Grass in the clouds.
 
 

Cùng tác giả

Cùng chuyên mục

Diego Maradona: Không chỉ là một huyền thoại bóng đá

Với tài năng siêu phàm “thiên phú” được phát triển tại những khu ổ chuột ở Buenos Aires, Diego Maradona đã vươn mình trở thành một tượng đài bất tử, một vị “thánh” muôn người ngưỡng mộ của bóng đá Argentina nói riêng và bóng đá thế giới nói chung.

Diego Maradona: Vĩ đại, độc nhất và bất tử

Diego Maradona đã sống một cuộc đời nhiều biến động, có cả vẻ đẹp lẫn những vết nhơ. Diego Maradona đã có một sự nghiệp bóng đá nhiều sắc màu, có gam màu tươi và cả u tối. Giờ đây khi ông đã nằm xuống, những di sản để lại đã thay ông nói lên tất cả.


Góp ý
X
top-arrow