Petr Cech: Từ ca phẫu thuật não khẩn cấp đến chiếc mũ làm nên biểu tượng

Petr Cech không còn bất kỳ ký ức nào về tình huống suýt cướp đi mạng sống của mình.

Điều cuối cùng anh nhớ được về chuyến làm khách của Chelsea trên sân Madejski gặp Reading cách đây 20 năm, ngày 14/10/2006, là khoảnh khắc hai đội đổi sân sau khi trọng tài tung đồng xu trước trận.

Những hình ảnh truyền hình sau đó giúp lấp đầy khoảng trống 17 giây kể từ lúc Reading giao bóng. Steve Sidwell chuyền cho Nicky Shorey, người đưa bóng trở lại cho thủ môn Marcus Hahnemann. Cú phát bóng dài của Hahnemann bay qua đầu Khalid Boulahrouz, rồi nảy qua Paulo Ferreira và trượt sâu vào vòng cấm Chelsea.

Stephen Hunt, trong ngày rất muốn gây ấn tượng ở trận ra mắt Premier League không bỏ cuộc trong pha bóng ấy khi Cech lao ra để ôm bóng. Ở khoảnh khắc cuối cùng, Hunt rút chân phải khỏi đường lao tới của thủ môn Chelsea, khiến đầu gối anh co lại thành một điểm nhô ra. Chính phần đầu gối ấy va rất mạnh vào bên trái đầu Cech khi Hunt trượt qua.

Không ai có mặt tại sân lúc đó dường như nhận ra mức độ nghiêm trọng của sự việc.

Hunt đứng dậy và chạy tiếp xuống phần sân phía trước như thể không có chuyện gì xảy ra, rồi mới quay lại và vỗ nhẹ vào Cech như một lời xin lỗi khi thủ môn Chelsea vẫn nằm bất động trên sân. Một vài cầu thủ Chelsea đứng nhìn đồng đội được chăm sóc với vẻ lo lắng, trong khi những người khác trao đổi với trọng tài Mike Riley. Ông nhanh chóng gọi đội ngũ y tế Chelsea vào sân và nói chuyện với Hunt, nhưng vẫn không thể hiện sự khẩn cấp bất thường nào.

Thủ môn Chelsea không hề bất tỉnh, nhưng ngay lập tức nằm ngửa ra sân khi các nhân viên y tế chạy tới. Sau đó anh cố ngồi dậy, bò ra ngoài đường biên bằng cả tay lẫn đầu gối rồi lại ngã xuống. Có lúc Cech đưa bàn tay phải đang đeo găng lên trước mặt, như muốn ra hiệu rằng thị lực của mình đang gặp vấn đề.

Phải mất 4,5 phút kể từ cú va chạm Cech mới được đưa khỏi sân bằng cáng. Trong suốt khoảng thời gian ấy không hề có nhân viên cấp cứu chuyên nghiệp hiện diện bên đường biên. Khi tình trạng của thủ môn Chelsea nhanh chóng xấu đi, một xe cứu thương mới được gọi tới sân Madejski.

Cech được đưa khẩn cấp tới Bệnh viện Royal Berkshire, rồi tiếp tục chuyển tới đơn vị chuyên điều trị chấn thương não tại Radcliffe Infirmary ở Oxford, nơi anh phải trải qua ca phẫu thuật khẩn cấp.

Cech bị lún xương sọ.

"Những quyết định của Bryan (English, khi đó là người đứng đầu bộ phận y tế và khoa học của Chelsea), của đội ngũ y tế, cùng việc Oxford ở gần, chính sự kết hợp đó đã cho tôi một cơ hội sống", Cech kể với Sky Sports năm 2016.

"Một vài mảnh xương đã đâm khá sâu vào bên trong. Đó là mối nguy lớn nhất. Chúng càng đâm sâu thì càng nguy hiểm, bởi vùng bên trái não là một trung tâm rất quan trọng đối với khả năng vận động. Bất cứ chuyện gì cũng có thể xảy ra."

Tin Cech được đưa tới bệnh viện lan truyền trong sân Madejski vào giờ nghỉ, nhưng ban đầu chấn thương của anh chỉ được mô tả là "chấn thương cổ do giật mạnh". Bình luận viên trận đấu thậm chí còn suy đoán rằng HLV Jose Mourinho có lẽ đang hy vọng thủ môn số một của mình kịp bình phục để gặp Barcelona tại Stamford Bridge ở vòng bảng Champions League chỉ ba ngày sau.

Trận đấu vẫn tiếp tục.

Chelsea vượt lên ngay trước giờ nghỉ khi cú đá phạt chìm của Frank Lampard chạm nhẹ Ibrahima Sonko rồi Ivar Ingimarsson, khiến Hahnemann bị đánh lừa.

Hiệp hai diễn ra đầy căng thẳng. Mikel John Obi và Andre Bikey lần lượt bị truất quyền thi đấu vì nhận hai thẻ vàng. Rồi tới phút bù giờ thứ ba, Carlo Cudicini, người vào thay Cech, cũng bị bất tỉnh hoàn toàn sau pha va chạm trên không với Sonko từ một quả phạt góc của Reading.

Cudicini bị tụt lưỡi và phải được hỗ trợ thở oxy khi rời sân bằng cáng.

Chelsea không thể tung thêm thủ môn thứ ba. Đội trưởng John Terry vì thế chạy tới, mặc chiếc áo thủ môn của Hilario, đeo găng và đứng vào khung thành trong những phút cuối, còn Didier Drogba lùi về đá trung vệ thay vị trí của Terry.

"Từ đầu đã xác định người đó sẽ là tôi", Terry kể với FourFourTwo năm 2025. "Trong những ngày đầu Jose làm việc tại Chelsea, ông ấy từng hỏi chúng tôi: 'Nếu cả hai thủ môn gặp vấn đề và đội không còn quyền thay người, ai sẽ đứng lên nhận trách nhiệm?'"

"Tôi nói rằng mình sẽ làm. Điều đó cho thấy Jose là người như thế nào, bởi kể từ lúc đó, tôi thường vào khung thành ở cuối các buổi tập để chuẩn bị cho ngày chuyện ấy thực sự xảy ra. Tôi thậm chí có một đôi găng riêng được nhân viên phụ trách trang phục mang tới mọi trận đấu, phòng trường hợp cần dùng. Jose không để bất cứ điều gì phụ thuộc vào may rủi."

Terry thực hiện pha bóng đầu tiên bằng một cú phát mạnh lên phía trên, nhưng anh không phải thực hiện bất kỳ pha cứu thua hay bắt bóng nào. Drogba phá được quả bóng bổng duy nhất mà Reading đưa vào vòng cấm và Riley sau đó thổi còi mãn cuộc.

Cơn ác mộng của Chelsea tại Madejski đã kết thúc. Nhưng cơn ác mộng của Cech mới chỉ bắt đầu.

Sau ca phẫu thuật khẩn cấp, Cech phải mang hai tấm kim loại trong hộp sọ, mất trí nhớ nghiêm trọng và đứng trước khả năng sự nghiệp bóng đá của mình đã kết thúc.

"Mỗi lần tôi tỉnh lại, bác sĩ đều hỏi tôi cùng một loạt câu hỏi, nhưng tôi liên tục quên câu trả lời", Cech viết trong một bài cho trang web Chelsea năm 2021. "Tôi lại ngủ thiếp đi, rồi vài giờ sau tỉnh dậy và tiếp tục chẳng nhớ gì."

"Không ai biết liệu tôi có thể trở lại hay không. Có rất nhiều câu hỏi nhưng chẳng có bao nhiêu câu trả lời. Trong đầu mình, tôi phải chuẩn bị cho khả năng sự nghiệp đã kết thúc. Điều đó khiến tôi nhìn mọi thứ theo một cách khác."

Trong lúc Chelsea còn đang chiến đấu với Reading trên sân, các đồng đội của Cech chưa được biết sự thật đáng sợ về tình trạng của anh.

"CLB cố gắng bảo vệ chúng tôi khỏi những tin xấu mà họ đã biết về Petr, rằng cậu ấy phải phẫu thuật, sẽ cần một quá trình hồi phục rất dài và chưa ai biết điều gì sẽ xảy ra", Ricardo Carvalho kể với The Athletic.

"Họ cố che chắn cho chúng tôi trong những thời điểm đầu tiên, thậm chí cả sau khi trận đấu kết thúc. Phải tới ngày hôm sau tôi mới nhận ra tình hình nghiêm trọng tới mức nào."

Vài ngày sau, toàn đội tới bệnh viện thăm Cech. Cech cho rằng đó là thời điểm trí nhớ của mình bắt đầu quay trở lại, còn Carvalho tin chuyến thăm ấy cũng có ý nghĩa rất lớn đối với tập thể Chelsea.

"Cậu ấy vẫn nói chuyện, khuôn mặt trông bình thường", Carvalho nhớ lại. "Cậu ấy rất tích cực, vui vẻ. Cậu ấy mỉm cười, muốn gặp mọi người và trò chuyện. Tôi nghĩ điều rất quan trọng đối với Petr là cảm nhận được cả tập thể đang hoàn toàn ở bên cạnh mình."

"Cậu ấy cực kỳ quan trọng với chúng tôi. Chúng tôi đã chơi cùng nhau trong một thời gian dài và giống như một gia đình. Khi ấy có cảm giác một thành viên trong gia đình đang phải chịu đau đớn rất lớn. Trong sáu năm ở CLB, tôi nghĩ đó là điều tồi tệ nhất mình từng trải qua, khi chứng kiến một đồng đội gặp chấn thương như Petr."

Khi mọi người dần nhận ra mức độ nghiêm trọng của sự việc, sự tức giận cũng xuất hiện, và Mourinho là người lên tiếng mạnh mẽ nhất trước công chúng.

Dù thừa nhận pha va chạm của Sonko với Cudicini chỉ là tai nạn, Mourinho gọi tình huống Hunt lao vào Cech là một "nỗi ô nhục" và yêu cầu Liên đoàn Bóng đá Anh phải vào cuộc. Ông còn cho rằng cầu thủ người Ireland đã cười về sự việc sau đó, cáo buộc cũng được Drogba nhắc lại trong cuộc trả lời L'Equipe.

Mourinho đồng thời trút sự tức giận lên dịch vụ cấp cứu, cáo buộc Cech phải chờ xe cứu thương trong phòng thay đồ Chelsea suốt 30 phút.

"Nếu thủ môn của tôi chết trong phòng thay đồ ấy hoặc trong quá trình đó, thì đó là điều bóng đá Anh phải suy nghĩ", Mourinho nói.

South Central Ambulance Service bác bỏ mạnh mẽ lời kể của Mourinho, khẳng định thời gian phản ứng chỉ là bảy phút.

Cuối cùng, Hunt không phải nhận bất kỳ án kỷ luật nào từ FA. Tuy nhiên, tuyên bố của Mourinho rằng cầu thủ Reading cố tình gây ra tình huống ấy khiến căng thẳng tiếp tục leo thang.

Hunt và Sonko nhận được những lá thư đe dọa giết người gửi tới sân tập Reading. Các cầu thủ ban đầu còn ghim lá thư đầu tiên lên cửa phòng thay đồ để đùa cho nhẹ bớt tình hình, nhưng khi những lá thư tiếp theo xuất hiện, cảnh sát Thames Valley phải vào cuộc điều tra.

"Việc ám chỉ Stephen cố tình làm như vậy, tôi không nghĩ điều đó đúng", Sonko nói với The Athletic. "Chúng ta đều biết Jose là một cá tính mạnh. Khi ấy ông ấy thực sự rất tức giận và khó chịu vì những gì xảy ra với thủ môn của mình, nên ông ấy muốn Stephen phải chịu hình phạt."

"Stephen là một người luôn chơi với sự hưng phấn rất cao và cống hiến tất cả. Cậu ấy chạy cực kỳ nhiều, đó thực sự là đặc trưng của cậu ấy. Một trận như gặp Chelsea là dịp rất đặc biệt với tất cả chúng tôi. Cuối cùng chúng tôi đã lên tới nơi mình muốn, được chơi với Lampard, Drogba và Terry. Đó là khoảnh khắc mà tất cả đều muốn tận hưởng."

"Vì vậy có thể hiểu tại sao cậu ấy quá phấn khích. Chuyện ấy không xuất phát từ ác ý. Cậu ấy không muốn làm Cech bị thương. Stephen chỉ đơn giản là Stephen, và đáng tiếc tình huống đó phải trả giá bằng việc Cech bị chấn thương. Sau trận Hunty suy sụp hoàn toàn. Cậu ấy thực sự rất hối hận."

Khi hai đội gặp lại tại Stamford Bridge ở lượt về Premier League tháng 12, HLV Reading Steve Coppell để Hunt trên ghế dự bị nhằm bảo vệ anh. Sonko vẫn thi đấu và bị la ó mỗi khi chạm bóng, nhưng những nỗ lực gây áp lực từ khán đài cuối cùng không mang lại tác dụng khi Chelsea bị cầm hòa 2-2.

Đến thời điểm ấy, Cech đã lao vào chương trình hồi phục tại Cobham.

Các bác sĩ nói hộp sọ của anh cần 12 tuần để liền hoàn toàn, đồng nghĩa trong ba tháng đầu Cech chỉ có thể tập một mình và tuyệt đối không được có nguy cơ chịu thêm bất kỳ va chạm nào vào đầu.

"Trong những tình huống như vậy, bạn có hai lựa chọn: coi mọi thứ là một vấn đề hoặc coi mọi thứ là một thử thách", Cech kể trên podcast High Performance năm 2024.

"Tôi không nhìn nó như một vấn đề. Tôi luôn xem đó là một thử thách. Bác sĩ nói với tôi: 'Nghe này, hãy quên mùa giải này đi. Cậu sẽ không thi đấu. Chúng ta sẽ xem mọi thứ tiến triển thế nào. Nếu có thể trở lại thì cậu trở lại. Nếu không thể, cậu sẽ làm một việc khác. Hãy quên mùa giải đi và sống từng ngày một'."

"Khi phẫu thuật đầu gối, bạn ít nhiều biết mọi thứ sẽ diễn ra thế nào. Với não thì hoàn toàn khác. Có những ngày tôi chẳng thể làm gì. Tôi thức dậy vào buổi sáng và thậm chí không thể rời khỏi giường. Chỉ một chút tiếng động, một cử động nhỏ hay bất kỳ hoạt động nào cũng khiến tôi kiệt quệ. Nhưng rồi lại có những ngày tôi có thể hoàn thành kế hoạch của hôm đó, cộng thêm cả khối lượng dự kiến cho hai ngày tiếp theo."

Cech bắt đầu ghi lại những ngày cơ thể phản ứng tốt và những ngày tồi tệ để có thể nhìn thấy bức tranh lớn hơn của quá trình hồi phục.

Anh luôn cố đẩy mình tới giới hạn thể chất, nhưng đồng thời học cách nhận biết thời điểm cơ thể không thể tiếp tục. Khi mắt bắt đầu giật, Cech hiểu mình chỉ còn khoảng năm phút để dừng lại trước khi bất tỉnh.

Trong tháng đầu sau ca phẫu thuật, anh chỉ thực hiện những bài vận động cơ bản. Sang tháng thứ hai, Cech bắt đầu tập một mình. Tới tháng thứ ba, anh chơi tennis, chạy bộ, tập gym và làm việc trong hồ bơi tại Cobham.

"Ngày nào cậu ấy cũng có mặt ở đó", Carvalho kể. "Petr là kiểu người mà khi đã quyết tâm làm điều gì, cậu ấy sẽ làm bằng được. Dù con đường hồi phục rất dài, cậu ấy vẫn làm mọi thứ để trở lại hoàn toàn. Mỗi ngày cậu ấy dành hàng giờ cho việc phục hồi. Cậu ấy có tinh thần cực kỳ mạnh mẽ."

Ban đầu anh sử dụng một chiếc mũ bảo vệ đầu dành cho bóng bầu dục do hãng thể thao Canterbury của New Zealand sản xuất. Công ty sau đó tiếp tục thiết kế và cung cấp nhiều mẫu riêng cho Cech cho tới khi tìm ra phiên bản phù hợp, đủ khả năng bảo vệ khu vực bị tổn thương.

Khi 12 tuần trôi qua, thể trạng của Cech đã tốt tới mức anh lập tức trở lại tập cùng đội một Chelsea ngay sau khi bác sĩ xác nhận hộp sọ đã hoàn toàn liền lại.

Chỉ sau hai buổi tập với toàn đội, Mourinho hỏi liệu anh đã sẵn sàng thi đấu hay chưa.

Ngày 20/1/2007, Cech trở lại sân cỏ trong trận gặp Liverpool tại Anfield, đội chiếc mũ bảo vệ đầu mà sau này trở thành hình ảnh biểu tượng gắn liền với sự nghiệp của anh.

Chỉ 107 ngày đã trôi qua kể từ ca phẫu thuật.Nhưng Cech không hề sợ hãi khi tiếp tục lao xuống chân các cầu thủ đối phương.

"Bản thân tình huống ấy tôi không nhớ gì cả, và tôi nghĩ đó chính là lợi thế lớn nhất khi mình trở lại sân", Cech thừa nhận. "Tôi có thể xem lại qua video, nhưng khi trở lại thi đấu, chuyện ấy chưa bao giờ xuất hiện trong đầu."

Chelsea thua Liverpool 0-2 trong ngày Cech tái xuất, nhưng sau đó anh giữ sạch lưới sáu trận liên tiếp trên mọi đấu trường.

Cech được bầu là Cầu thủ hay nhất tháng của Premier League vào tháng 3/2007 và khép lại mùa giải với tấm huy chương vô địch FA Cup sau khi giữ sạch lưới trước Manchester United tại Wembley.

Chiếc mũ bảo vệ buộc anh phải chủ động quan sát nhiều hơn để xác định vị trí của các cầu thủ phía sau trong những tình huống cố định, nhưng không gây ra bất kỳ hạn chế đáng kể nào về kỹ thuật hay thể chất đối với khả năng bắt bóng.

Nó đơn giản cho phép Cech trở lại phong độ đẳng cấp thế giới, thi đấu với toàn bộ sự quyết liệt về thể chất mà không phải luôn lo sợ một chấn thương đầu khác có thể xảy ra.

Sau đó, Cech còn giành thêm sáu danh hiệu lớn với tư cách thủ môn số một của Chelsea, đỉnh cao là màn trình diễn xuất sắc trên chấm luân lưu trước Bayern Munich trong trận chung kết Champions League năm 2012.

Những chiến thắng ấy càng có ý nghĩa hơn nếu đặt cạnh những gì Cech từng phải trải qua. Nhưng di sản của ngày định mệnh tại sân Madejski còn vượt xa chính sự nghiệp của anh.

Sau chấn thương của Cech, các quy định của Premier League được siết chặt. Mỗi CLB bắt buộc phải có một bác sĩ ngồi trong khu kỹ thuật, hai nhân viên cấp cứu bên đường biên và một xe cứu thương luôn túc trực tại sân.

Những thay đổi đó sau này góp phần cứu mạng tiền vệ Fabrice Muamba của Bolton Wanderers khi anh bị ngừng tim trong trận đấu tại White Hart Lane năm 2012, đồng thời giúp rất nhiều khán giả gặp tình trạng y tế khẩn cấp trên khán đài được điều trị nhanh chóng trong những năm tiếp theo.

"Đôi khi phải có một điều tồi tệ xảy ra thì mới tạo nên một thay đổi tốt đẹp", Cech sau này nói về trải nghiệm tại Reading.

"Chuyện đó đã thay đổi luật và giúp tất cả mọi người an toàn hơn. Vì vậy, theo một cách nào đó, nó cũng tạo ra một điều tích cực."

(Tác giả: Liam Twomey, Stuart James và Simon Johnson / The Athletic | 14/10/2026)