Có một nghịch lý thú vị trong bóng đá hiện đại. Những cầu thủ luôn được khuyên phải giữ gìn sức khỏe để kéo dài sự nghiệp, còn các HLV hàng đầu gần như không bao giờ có đặc quyền tương tự.
Trong suốt hơn một thập kỷ, Pep Guardiola đã sống dưới áp lực khổng lồ của công việc huấn luyện. Ông đã làm việc liên tục không ngừng nghỉ hết mùa giải này đến mùa giải khác. Từ những buổi tập kéo dài hàng giờ, các cuộc họp chiến thuật, những chuyến bay xa liên tục, cho tới áp lực phải chiến thắng trong từng trận đấu. Không quá khi nói cuộc sống của chiến lược gia người Tây Ban Nha gần như chỉ xoay quanh bóng đá.
Rõ ràng, bóng đá mang lại cho Pep Guardiola quá nhiều thứ. Từ tiền tài, danh vọng, cho đến sự công nhận từ công chúng về hình mẫu của một chiến lược gia tài năng bậc nhất trong lịch sử.
| Pep Guardiola không chạy theo danh hiệu, mà danh hiệu chạy theo ông! |
Thế nhưng, bóng đá cũng lấy đi của ông nhiều điều quý giá. Ông gần như không có thời gian để chăm sóc gia đình của mình. Một bữa ăn tối cùng gia đình sau một ngày làm việc là hạnh phúc bình dị với vô số người, nhưng đôi khi lại là niềm ước ao của thiên tài chiến thuật hưởng mức lương 20 triệu bảng/năm này. Kể từ năm 2019, vợ và các con của ông quyết định trở lại Tây Ban Nha định cư vì không thích nghi được với cuộc sống tại nước Anh. Điều đó khiến tình cảm gia đình ông ngày càng xa cách. Quyết định ly hôn của người vợ Cristina Serra vào đầu năm 2025 sau gần 30 năm gắn bó là nỗi đau lớn trong tâm trí Pep Guardiola. Còn gì đau đớn hơn với một người đàn ông được cả thế giới ca tụng nhưng lại không thể giữ gìn hạnh phúc gia đình của chính mình.
Giờ đây, lần đầu tiên sau nhiều năm miệt mài với công việc, Pep Guardiola thực sự cần nghỉ ngơi. Không còn phải đứng bên ngoài đường biên căng sức chỉ đạo những trận đấu hàng tuần. Không còn những cuộc họp chiến thuật kéo dài tới nửa đêm. Không còn áp lực phải giải quyết hàng tá vấn đề trong nội bộ đội bóng. Tất nhiên, đó chưa phải dấu chấm hết. Đó đơn giản là phần thưởng xứng đáng dành cho một người đã dành trọn tâm huyết cho công việc.
Người đàn ông thay đổi cách thế giới chơi bóng
Rất ít HLV có thể tạo ra một trường phái bóng đá khác biệt và Pep Guardiola chính là mẫu người như vậy. Khi còn dẫn dắt Barcelona, ông đưa thứ bóng đá giàu tính nghệ thuật Tiki-Taka bước ra ánh sáng, trở thành thước đo chuẩn mực của bóng đá kiểm soát. Nhưng nếu chỉ nhìn Pep Guardiola qua lăng kính ấy, đó sẽ là một đánh giá thiếu công bằng.
Điều khiến Pep Guardiola trở nên khác biệt không nằm ở việc đội bóng của ông cầm bóng nhiều, mà ở cách ông liên tục tái định nghĩa không gian chơi bóng trên sân. Ông biến hậu vệ biên thành tiền vệ kiến thiết, kéo trung vệ lên giữa sân để thành nhân tố cầm nhịp, sử dụng "số 9 ảo" trước khi khái niệm ấy trở nên phổ biến, rồi sau đó lại đưa thứ bóng đá “nguyên bản” quay trở về với hình mẫu trung phong thực thụ khi xây dựng hệ thống tấn công tại Manchester City xoay quanh Erling Haaland. Có thể nói, mỗi giai đoạn sự nghiệp của Pep Guardiola đều tạo ra một xu hướng mới vừa độc lạ và cũng rất hiệu quả.
Rất nhiều HLV hàng đầu hiện nay, từ Mikel Arteta, Enzo Maresca, Xabi Alonso cho tới Vincent Kompany, đều từng “học nghề” trong quãng thời gian làm trợ lý cho Pep Guardiola. Nói cách khác, tất cả những cái tên kể trên đều ít nhiều chịu ảnh hưởng từ tư duy chiến thuật mà ông áp dụng. Không chỉ tạo dựng lên sự nghiệp đồ sộ với vô số danh hiệu cao quý, người đàn ông sinh năm 1971 này cũng từng bước thay đổi cách thế giới tư duy về bóng đá.
| Ở mỗi nơi Pep Guardiola đến, ông đều tạo dựng được thành công vang dội |
Hơn một thập kỷ sống trong áp lực
Thành công của Pep Guardiola luôn đi kèm với những đòi hỏi khắt khe nhất. Sau khi rời “cái nôi” gây dựng lên tên tuổi Barcelona trong vinh quang, ông tiếp tục xây dựng Bayern Munich thành cỗ máy thống trị nước Đức. Đến Manchester City, Pep Guardiola lại tạo nên một đế chế xuất sắc bậc nhất lịch sử Premier League với nhiều chức vô địch quốc nội và danh hiệu Champions League được người hâm mộ The Citizens chờ đợi suốt nhiều năm. Nhưng phía sau những thành công vang dội ấy là sự đánh đổi.
Rất hiếm vị HLV trưởng nào dành trọn vẹn thời gian cho công việc như Guardiola. Ông có thể dành cả ngày để xem đi xem lại những cuốn băng hình phân tích đối thủ, chỉnh sửa từng chi tiết nhỏ trong hệ thống chiến thuật, đồng thời chuẩn bị cho mỗi trận đấu như một ván cờ đỉnh cao. Các trợ lý tại Man City kể rằng Pep Guardiola từng thức đến rạng sáng chỉ để tìm ra một phương án pressing đối thủ hoặc một cách khai thác khoảng trống mới. Việc ông gọi điện vào lúc nửa đêm cho các học trò để giải thích chiến thuật là điều đã xảy ra thường xuyên. Điều này được Arjen Robben bật cười chia sẻ trong một lần phỏng vấn, rằng ông thầy tại Bayern Munich từng gọi điện cho anh lúc 2 giờ sáng vì chợt lóe ra phát kiến vai trò mới dành cho anh. Cũng chính Pep Guardiola là người đã triệu tập Lionel Messi lên văn phòng tại Barcelona lúc nửa đêm và dành trọn cả tiếng đồng đồ để định hình “El Pulga” trong vai trò “số 9 ảo”. Đối với nhiều người, đó là hành động khá lập dị. Nhưng cũng chính điều ấy đã định hình lên một thiên tài!
Đằng sau một con người bị ám ảnh bởi hội chứng phát cuồng với công việc như Pep Guardiola, là sự tiêu hao năng lượng thể chất lẫn tinh thần. Ông chưa bao giờ công khai cảm xúc của bản thân về áp lực công việc, hay giống như Jurgen Klopp từng thừa nhận “cạn kiệt năng lượng” sau 9 năm gắn bó với Liverpool. Nhưng chúng ta đều hiểu rằng thiên tài cũng cần được nghỉ ngơi. Cũng giống như người đồng nghiệp từng là “kỳ phùng địch thủ”, Pep Guardiola hiểu rằng bản thân cần một khoảng lặng để tái tạo lại năng lượng, sau một chuyến hành trình rất dài với Man City.
| Cuối cùng Pep Guardiola cũng được nghỉ ngơi giống người đồng nghiệp Jurgen Klopp |
Khoảng thời gian này có thể giúp ông tạm rời khỏi guồng quay khắc nghiệt của bóng đá đỉnh cao, dành thời gian cho gia đình và quan sát sự thay đổi của môn thể thao mà ông đã góp phần định hình. Với những người yêu mến Pep Guardiola, bức ảnh ông cùng toàn thể gia đình, bao gồm người vợ Serra, cười sạng rỡ trên SVĐ Etihad trong ngày chia tay Man City, thậm chí có giá trị hơn cả một danh hiệu cao quý. Nhiều thông tin cho rằng cả hai đang cố gắng mối quan hệ từng khiến họ đánh mất nhau do khoảng cách địa lý.
| Đại gia đình của Pep Guardiola có mặt trong ngày ông chia tay Man City |
Di sản vượt xa những chiếc cúp
Nếu chỉ dùng số lượng danh hiệu để đánh giá tài năng của Pep Guardiola, người ta sẽ bỏ lỡ giá trị lớn nhất mà ông để lại cho thế giới bóng đá. Di sản của Pep không chỉ nằm trong phòng truyền thống của Barcelona, Bayern Munich hay Man City. Nó hiện diện trên từng sân cỏ. Hiện diện trong cách các trung vệ tự tin cầm bóng từ tuyến dưới, trong việc hậu vệ cánh bó vào trung lộ như một tiền vệ, trong triết lý pressing đồng bộ, trong những cấu trúc vị trí ngày càng phức tạp và trong cả tư duy rằng kiểm soát không gian quan trọng hơn kiểm soát trái bóng. Bằng cách này hay cách khác, người đàn ông 55 tuổi này đã giúp bóng đá hiện đại tiến thêm những bước đi quan trọng.
Cũng chính vì vậy, quãng nghỉ lần này không nên được nhìn như lời chia tay, mà đó đơn giản chỉ là một khoảng lặng cần thiết trong sự nghiệp của một thiên tài. Sau hơn một thập kỷ sống cùng áp lực và kỳ vọng khổng lồ, Pep Guardiola xứng đáng có khoảng thời gian để tận hưởng cuộc sống theo một phương diện khác. Bởi lẽ bên ngoài kia vẫn còn nhiều điều thú vị chẳng kém bóng đá mà ông chưa từng có đủ thời gian trải nghiệm!