Bóng đá Brazil đã chứng kiến quá nhiều thiên tài có thời kỳ huy hoàng ngắn hơn những gì người hâm mộ từng kỳ vọng.
Tháng 10/2026, Vinícius Júnior bị treo giò bốn trận sau hành vi kéo tóc Nathan Saliba trong cuộc đối đầu giữa Real Madrid và Villarreal, cùng phản ứng với trọng tài sau đó. Án phạt khiến anh vắng mặt ở El Clásico, đồng thời đẩy một trong những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới cách đây hai năm vào tình thế khó khăn.
Ở tuổi 26, Vinícius đáng lẽ đang tận hưởng những năm tháng sung mãn nhất sự nghiệp. Nhưng phong độ suy giảm, hiệu suất ghi bàn thấp và những vấn đề kỷ luật khiến anh phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn. Câu chuyện ấy gợi nhớ đến hành trình của nhiều ngôi sao Brazil, những người từng chinh phục thế giới từ rất sớm rồi nhanh chóng đánh mất vị thế thống trị.
RONALDO NAZÁRIO: ĐÔI CHÂN BỊ PHÁ HỦY Ở TUỔI 23
Năm 1996, Ronaldo gia nhập Barcelona từ PSV Eindhoven khi mới 19 tuổi. Trong mùa giải duy nhất tại Camp Nou, tiền đạo Brazil ghi 47 bàn sau 49 trận chính thức, trong đó có 34 bàn tại La Liga, giành danh hiệu Vua phá lưới và Chiếc giày vàng châu Âu. Dưới sự dẫn dắt của Bobby Robson, Ronaldo trở thành một trong những tiền đạo đáng sợ nhất thế giới nhờ sự kết hợp giữa tốc độ, sức mạnh và kỹ thuật cá nhân.
Chuyển đến Inter Milan năm 1997, Ronaldo tiếp tục thể hiện những phẩm chất ấy tại Serie A, giải đấu quy tụ nhiều hậu vệ hàng đầu châu Âu. Anh giành Quả bóng vàng năm 1997 khi mới 21 tuổi, đồng thời giúp Inter vô địch UEFA Cup mùa 1997/98. Những pha tăng tốc trên quãng đường dài, khả năng rê bóng ở tốc độ cao và dứt điểm trong những tư thế khó khiến Ronaldo trở thành mẫu tiền đạo gần như không thể ngăn cản.
Nhưng ngày 21/11/1999, trong trận gặp Lecce, Ronaldo bị rách một phần gân bánh chè đầu gối phải và phải phẫu thuật. Ngày 12/4/2000, sau gần năm tháng điều trị, anh trở lại trong trận chung kết lượt đi Coppa Italia gặp Lazio. Chỉ khoảng sáu phút sau khi vào sân, Ronaldo ngã xuống khi thực hiện một động tác qua người. Lần này, gân bánh chè của anh đứt hoàn toàn, buộc tiền đạo Brazil tiếp tục trải qua phẫu thuật và quá trình hồi phục kéo dài. Khi ấy, Ronaldo mới 23 tuổi.
World Cup 2002 đánh dấu cuộc trở lại phi thường của Ronaldo. Anh ghi tám bàn, trong đó có cú đúp vào lưới Đức ở chung kết, giúp Brazil vô địch thế giới và giành Quả bóng vàng thứ hai trong sự nghiệp. Sau khi chuyển đến Real Madrid, Ronaldo tiếp tục ghi nhiều bàn thắng, giành hai chức vô địch La Liga và đoạt danh hiệu Vua phá lưới mùa 2003/04.
Tuy nhiên, những chấn thương đầu gối đã làm thay đổi phong cách thi đấu của Ronaldo. Anh ngày càng dựa nhiều hơn vào khả năng chọn vị trí, những pha xử lý ngắn và bản năng dứt điểm thay vì liên tục tăng tốc vượt qua nhiều hậu vệ. Ronaldo vẫn duy trì đẳng cấp tiền đạo hàng đầu trong nhiều năm, nhưng phiên bản bùng nổ nhất của anh đã bị chấn thương làm gián đoạn khi mới 23 tuổi.
RONALDINHO: BA NĂM TRÊN ĐỈNH THẾ GIỚI
Gia nhập Barcelona năm 2003 ở tuổi 23, Ronaldinho trở thành nhân vật trung tâm trong cuộc hồi sinh của đội bóng xứ Catalunya. Anh giúp Barcelona giành hai chức vô địch La Liga liên tiếp, đoạt Quả bóng vàng năm 2005 và chinh phục Champions League năm 2006. Đỉnh cao của Ronaldinho là giai đoạn 2004-2006, khi những pha rê bóng ngẫu hứng, khả năng kiến tạo và kỹ thuật cá nhân biến anh thành cầu thủ có sức ảnh hưởng lớn bậc nhất thế giới.
Nhưng sau World Cup 2006, sự nghiệp Ronaldinho bắt đầu chuyển hướng. Tiền vệ Brazil vẫn ghi 21 bàn tại La Liga mùa 2006/07, song thể trạng và kỷ luật tập luyện ngày càng trở thành vấn đề. Tháng 8/2006, anh bị HLV Frank Rijkaard loại khỏi đội hình gặp Celta Vigo sau khi vắng mặt ở một buổi tập. Theo The Guardian, Ronaldinho tham dự chưa đến một nửa số buổi tập của Barcelona trong mùa 2006/07. Những chuyến đi quảng cáo, lịch trình thương mại dày đặc và đời sống giải trí về đêm cũng trở thành chủ đề được truyền thông Tây Ban Nha quan tâm.
| Ảnh: Denis Doyle/Getty Images |
Sự sa sút thể hiện rõ hơn ở mùa 2007/08. Ronaldinho đánh mất thể trạng lý tưởng, thường xuyên gặp vấn đề chấn thương và chỉ thi đấu 26 trận chính thức, ghi chín bàn. Tháng 4/2008, chấn thương cơ đùi phải khiến anh phải nghỉ thi đấu khoảng sáu tuần và kết thúc sớm mùa giải. Barcelona trải qua mùa thứ hai liên tiếp trắng tay, trong khi mối quan hệ giữa Ronaldinho với ban huấn luyện và một bộ phận lãnh đạo CLB ngày càng căng thẳng.
Tháng 5/2008, Chủ tịch Joan Laporta công khai nhận định Ronaldinho cần một thử thách mới. Khi Pep Guardiola tiếp quản Barcelona vào mùa hè, ông xác nhận tiền vệ Brazil không nằm trong kế hoạch tái thiết. Ronaldinho chuyển đến AC Milan với mức phí ban đầu khoảng 21 triệu euro, khi mới 28 tuổi.
ADRIANO: SỰ NGHIỆP ĐỔ VỠ KHI MỚI NGOÀI 20 TUỔI
Năm 2004, Adriano mới 22 tuổi nhưng đã trở thành một trong những trung phong đáng sợ nhất thế giới. Sở hữu chiều cao 1,89 m, thể hình mạnh mẽ, tốc độ và những cú sút chân trái uy lực, anh được kỳ vọng sẽ kế thừa Ronaldo trên hàng công Brazil. Tại Copa América 2004, Adriano ghi bảy bàn, giành danh hiệu Vua phá lưới và giúp Brazil vô địch sau chiến thắng trước Argentina ở chung kết. Một năm sau, anh tiếp tục ghi năm bàn tại Confederations Cup 2005, trong đó có cú đúp ở trận chung kết thắng Argentina 4-1, đồng thời nhận cả danh hiệu Vua phá lưới lẫn Cầu thủ xuất sắc nhất giải.
Nhưng ngày 4/8/2004, đúng chín ngày sau chức vô địch Copa América, cha của Adriano qua đời đột ngột vì đau tim. Trong bài tự sự đăng trên The Players' Tribune, tiền đạo Brazil thừa nhận biến cố ấy khiến anh rơi vào trầm cảm, uống nhiều rượu và dần đánh mất niềm vui chơi bóng. Việc sống xa gia đình tại Italy càng khiến tình trạng của anh trở nên khó khăn. Adriano vẫn thi đấu xuất sắc trong thời gian đầu, nhưng những vấn đề tâm lý bắt đầu ảnh hưởng đến việc tập luyện, sinh hoạt và khả năng duy trì phong độ.
Mùa 2004/05, Adriano ghi 16 bàn sau 30 trận Serie A cho Inter Milan. Mùa tiếp theo, anh có 13 bàn, trước khi giảm xuống còn năm bàn sau 23 trận mùa 2006/07. Thể trạng sa sút, vấn đề cân nặng và việc lạm dụng rượu khiến anh không còn duy trì được những màn trình diễn từng đưa mình vào nhóm tiền đạo hàng đầu châu Âu. Khi mới 25 tuổi, Adriano đã đánh mất vị thế của một siêu sao.
KAKÁ: QUẢ BÓNG VÀNG Ở TUỔI 25, SA SÚT Ở TUỔI 28
Gia nhập AC Milan năm 2003 ở tuổi 21, Kaká nhanh chóng trở thành một trong những tiền vệ tấn công xuất sắc nhất châu Âu. Anh sở hữu khả năng dẫn bóng tốc độ cao, những pha tăng tốc xuyên qua hàng tiền vệ đối phương và kỹ năng dứt điểm chính xác. Mùa 2006/07, Kaká ghi 10 bàn tại Champions League, trong đó có ba bàn vào lưới Manchester United ở bán kết, giúp Milan vô địch châu Âu. Anh giành Quả bóng vàng năm 2007 khi mới 25 tuổi, đồng thời được FIFA vinh danh là cầu thủ xuất sắc nhất thế giới.
Khác với hình ảnh đời sống nhiều biến động của Ronaldinho hay Adriano, Kaká nổi tiếng bởi sự chuyên nghiệp và lối sống điều độ. Anh trưởng thành trong một gia đình trung lưu tại Brazil, có đức tin Thiên Chúa giáo sâu sắc. Kaká hiếm khi tham gia những cuộc vui về đêm, dành nhiều thời gian cho gia đình và duy trì sinh hoạt tương đối kỷ luật. Những phẩm chất ấy giúp anh xây dựng hình ảnh một trong những ngôi sao mẫu mực của bóng đá thế giới.
Năm 2009, Real Madrid chi khoảng 68 triệu euro để đưa Kaká đến Bernabéu. Nhưng những vấn đề thể lực bắt đầu phá hỏng sự nghiệp của anh. Kaká thực tế đã gặp chấn thương vùng háng từ mùa giải cuối cùng tại Milan, trước khi tình trạng này tiếp tục tái phát ở Madrid. Mùa 2009/10, anh chỉ thi đấu 33 trận trên mọi đấu trường, thường xuyên phải nghỉ vì đau vùng háng và các vấn đề cơ bắp. Tháng 8/2010, sau World Cup tại Nam Phi, Kaká được chẩn đoán tổn thương sụn chêm đầu gối trái, phải phẫu thuật và nghỉ thi đấu nhiều tháng. Khi ấy, anh mới 28 tuổi.
Những chấn thương kéo dài cũng ảnh hưởng đáng kể đến tinh thần Kaká. Trong cuộc phỏng vấn với ESPN năm 2012, anh thừa nhận từng cảm thấy bất lực khi liên tục điều trị nhưng cơn đau không biến mất, đồng thời lo lắng liệu mình còn đủ khả năng thi đấu ở đẳng cấp cao nhất. Khi trở lại sân cỏ, Kaká phải đối diện thêm khó khăn về chuyên môn. HLV José Mourinho ưu tiên Mesut Özil ở vị trí tiền vệ tấn công, khiến cầu thủ Brazil không thể duy trì thời gian thi đấu đều đặn. Năm 2018, Kaká thừa nhận những chấn thương và quyết định lựa chọn nhân sự của Mourinho là hai nguyên nhân quan trọng nhất khiến anh thất bại tại Madrid.
Năm 2013, Kaká trở lại AC Milan ở tuổi 31, trước khi chuyển sang Orlando City và giải nghệ năm 2017.
NEYMAR: MỘT THẬP KỶ TÀI NĂNG BỊ CHẤN THƯƠNG BÀO MÒN
Ở tuổi 23, Neymar đã trở thành một trong những cầu thủ tấn công xuất sắc nhất thế giới. Mùa 2014/15, anh ghi 39 bàn sau 51 trận, cùng Barcelona giành cú ăn ba và chia sẻ danh hiệu Vua phá lưới Champions League với Lionel Messi và Cristiano Ronaldo. Neymar sở hữu tốc độ, kỹ thuật và khả năng sáng tạo đặc biệt, được kỳ vọng sẽ kế thừa di sản của Ronaldo, Ronaldinho và Kaká. Năm 2017, PSG chi 222 triệu euro để đưa anh đến Paris, biến Neymar thành cầu thủ đắt giá nhất lịch sử bóng đá khi mới 25 tuổi.
Thương vụ ấy cũng đưa Neymar trở thành tâm điểm của truyền thông Pháp. Cha anh, Neymar Santos Sr., giữ vai trò quan trọng trong việc quản lý sự nghiệp, hợp đồng thương mại và các hoạt động kinh doanh của con trai. Tại Paris, Neymar nổi tiếng với những bữa tiệc sinh nhật xa hoa, các hoạt động giải trí và đời sống cá nhân thường xuyên xuất hiện trên mặt báo. Tháng 2/2020, HLV Thomas Tuchel công khai chỉ trích việc Neymar tổ chức tiệc sinh nhật tại hộp đêm chỉ hai ngày trước trận gặp Nantes, cho rằng điều đó khiến PSG mang hình ảnh thiếu tập trung và chuyên nghiệp.
| Chấn thương ở World Cup 2014 từng khiến Neymar suýt bị tàn phế. Ảnh: Sky |
Cùng thời gian ấy, những chấn thương liên tục làm gián đoạn sự nghiệp Neymar. Tháng 2/2018, anh bị gãy xương bàn chân phải và bỏ lỡ trận lượt về Champions League gặp Real Madrid. Tháng 1/2019, chấn thương tái phát khiến anh tiếp tục vắng mặt trong cả hai trận gặp Manchester United. Theo thống kê được L'Équipe công bố, Neymar bỏ lỡ tổng cộng 136 trận vì chấn thương trong sáu mùa giải khoác áo PSG. Những vấn đề ở bàn chân, mắt cá và cơ bắp khiến anh liên tục phải điều trị, hồi phục rồi tìm lại cảm giác thi đấu.
Tháng 3/2023, Neymar phải phẫu thuật dây chằng mắt cá chân phải và nghỉ hết mùa giải. Chuyển đến Al-Hilal vào mùa hè năm ấy, anh tiếp tục gặp biến cố nghiêm trọng khi đứt dây chằng chéo trước và rách sụn chêm đầu gối trái trong trận Brazil gặp Uruguay tháng 10/2023. Chấn thương khiến Neymar phải trải qua quá trình phục hồi kéo dài và gần như không thể đóng góp cho đội bóng Saudi Arabia.
Tháng 1/2025, Neymar trở lại Santos ở tuổi 32. Anh ghi năm bàn trong bốn trận cuối mùa giải Brazil, góp phần giúp đội bóng trụ hạng, nhưng vẫn phải thi đấu trong tình trạng đau đầu gối. Ngày 23/12/2025, anh tiếp tục trải qua ca phẫu thuật nội soi để điều trị tổn thương sụn chêm. Đến tháng 7/2026, sau khi Brazil bị loại ở vòng 1/8 World Cup, Neymar tuyên bố không còn muốn tiếp tục khoác áo đội tuyển quốc gia.
Khi bước sang tuổi 34, anh vẫn sở hữu những phẩm chất kỹ thuật đặc biệt, nhưng thời kỳ có thể liên tục quyết định các trận đấu lớn đã ở lại phía sau.
VINÍCIUS JÚNIOR: NHỮNG THÁCH THỨC ẬP ĐẾN Ở TUỔI 26
Từ mùa giải 2021/22, Vinícius Júnior phát triển thành một trong những cầu thủ tấn công nguy hiểm nhất châu Âu. Anh ghi bàn quyết định giúp Real Madrid đánh bại Liverpool ở chung kết Champions League 2022, tiếp tục lập công trong trận chung kết gặp Dortmund năm 2024 và giành giải FIFA The Best vào tháng 12 cùng năm. Khi mới 24 tuổi, Vinícius đã sở hữu hai chức vô địch Champions League với vai trò quan trọng và được xem là gương mặt tiêu biểu của thế hệ ngôi sao Brazil mới.
Nhưng từ năm 2025, hiệu suất của Vinícius bắt đầu suy giảm đáng kể. Theo El País, anh ghi 32 bàn trong năm dương lịch 2024 nhưng chỉ còn 13 bàn năm 2025, dù thi đấu nhiều phút hơn. Dữ liệu Opta cho thấy Vinícius đáng lẽ có thể ghi khoảng 20 bàn dựa trên chất lượng những cơ hội nhận được, nhưng thực tế chỉ đạt 13 bàn. Sự xuất hiện của Kylian Mbappé cũng khiến cấu trúc tấn công Real Madrid thay đổi. Vinícius phải chia sẻ vai trò trung tâm, điều chỉnh cách di chuyển và thích nghi với hệ thống không còn tập trung hoàn toàn vào những pha đột phá bên cánh trái của anh.
Bên ngoài sân cỏ, Vinícius liên tục đối diện với áp lực truyền thông và những vụ phân biệt chủng tộc tại Tây Ban Nha. Tháng 3/2024, anh bật khóc trong cuộc họp báo trước trận giao hữu giữa Brazil và Tây Ban Nha, thừa nhận những hành vi phân biệt chủng tộc khiến bản thân ngày càng mất đi niềm vui chơi bóng. Đời sống tình cảm của Vinícius cũng trở thành chủ đề được báo chí Brazil quan tâm. Ngày 11/10/2026, anh và người có ảnh hưởng trên mạng xã hội Virginia Fonseca xác nhận chia tay sau thời gian hẹn hò và từng tái hợp.
Mùa 2026/27, Vinícius tiếp tục gặp khó khăn khi chỉ ghi một bàn và có ba kiến tạo sau tám trận La Liga. Tháng 9, HLV José Mourinho công khai thừa nhận cầu thủ Brazil chưa đạt phong độ tốt nhất, dù vẫn đánh giá cao tinh thần tập luyện của anh. Trong trận derby Madrid, Vinícius bị thay ra ngay phút 54 sau một màn trình diễn thiếu hiệu quả. Đến tháng 10, anh nhận án treo giò bốn trận vì hành vi kéo tóc Nathan Saliba trong trận gặp Villarreal và phản ứng với trọng tài, khiến Real Madrid mất anh ở El Clásico.
Nhìn lại sáu cầu thủ, có thể thấy những năm tháng xuất sắc nhất của họ đều gắn liền với các phẩm chất tấn công đòi hỏi thể lực đặc biệt. Khi tốc độ, sức mạnh hoặc khả năng hồi phục suy giảm, hiệu suất của những pha xử lý ấy đã bị ảnh hưởng trực tiếp.
Bên cạnh yếu tố thể chất là áp lực của danh tiếng. Nhiều ngôi sao Brazil trở thành biểu tượng khi còn rất trẻ. Họ phải duy trì kỳ vọng khổng lồ trong nhiều năm, đồng thời đối mặt với các vấn đề cá nhân trong cuộc sống.
Dẫu vậy, đỉnh cao ngắn ngủi không làm giảm đi giá trị những gì họ đã cống hiến. Ronaldo, Ronaldinho, Adriano, Kaká hay Neymar đều từng mang đến những khoảnh khắc khiến hàng triệu người yêu bóng đá phải say mê. Sau cùng, người hâm mộ sẽ không chỉ nhớ đến những chấn thương, sự sa sút hay những điều dang dở, mà còn nhớ đến một thời họ đã chơi thứ bóng đá đẹp đẽ và phi thường đến nhường nào.
(Tham khảo: AS, BBC, Globo, The Guardian)