Muốn thấy Wirtz hay nhất, Liverpool phải thay đổi trước

Mùa giải mới, câu chuyện cũ lại xuất hiện. Những màn trình diễn của Florian Wirtz trong màu áo Liverpool tiếp tục bị đem ra mổ xẻ.

Không thể phủ nhận rằng Wirtz chưa đáp ứng được kỳ vọng kể từ khi chuyển đến từ Bayer Leverkusen mùa hè năm ngoái với giá 116 triệu bảng. Cũng không thể nói anh hoàn toàn vô can trước những hạn chế trong mùa giải đầu tiên. Chuyển từ Bundesliga sang Premier League luôn là một thử thách lớn và Wirtz chấp nhận điều đó khi hiểu rõ mình sẽ phải đối mặt với những gì.

Tuy nhiên, cách câu chuyện về Wirtz được kể đôi khi lại thiếu công bằng. Người ta thường mô tả anh như một cá nhân sa sút trong một tập thể vốn vẫn vận hành tốt. Thực tế rõ ràng không phải vậy. So với Liverpool hùng mạnh dưới thời Jurgen Klopp hay tập thể vô địch Premier League trong mùa đầu tiên của Arne Slot, đội bóng này đã trở nên nặng nề và dễ tổn thương trong suốt 13 tháng qua. Liverpool thi đấu thiếu bản sắc, thiếu sự trơn tru và cũng thiếu cả niềm tin.

Trong hoàn cảnh ấy, có bao nhiêu cầu thủ trên thế giới đủ khả năng tự mình chơi tốt? Những tay săn bàn đôi khi vẫn làm được bởi công việc của họ, theo một cách nào đó, đơn giản và mang tính nhị phân hơn: hoặc tận dụng được cơ hội, hoặc bỏ lỡ, dù áp lực là rất lớn. Nhưng với những cầu thủ hoạt động ở khu vực trung tâm của một hệ thống, rất ít người có thể được đặt vào một tập thể thiếu kết nối rồi vẫn thi đấu như thể hoàn toàn độc lập với trạng thái và mức độ ăn ý, kết nối giữa các cầu thủ xung quanh.

Hình ảnh người ta nhớ về Wirtz ở Đức gần như luôn giống nhau. Cầu thủ 23 tuổi lướt đi cùng trái bóng, luôn hướng về phía trước mỗi khi có cơ hội. Phần lớn cách chơi của anh phụ thuộc vào bản năng, tốc độ ra quyết định và sự thấu hiểu với đồng đội. Những pha chạm bóng của Wirtz từng rất nhẹ nhàng và tự nhiên. Còn hiện tại, anh thi đấu chậm hơn, cân nhắc nhiều hơn và hiếm khi thể hiện được sự chắc chắn trong những lựa chọn của mình.

Trong trận hòa Newcastle United 2-2 cuối tuần trước, có một tình huống ở hiệp hai cho thấy khá rõ vấn đề. Wirtz nhận bóng ngay bên kia vạch giữa sân, tiến vào khoảng trống rồi chuyền vào trong cho Cody Gakpo, hướng về khu vực cấm địa. Gakpo không đọc được ý đồ ấy. Thay vì di chuyển vào vị trí có thể dứt điểm, anh phản ứng chậm, bóng bị cắt và đợt tấn công kết thúc.

Việc xác định ai phải chịu trách nhiệm cho tình huống ấy thực ra không quan trọng. Gakpo có cần bắt được “tần số” của đồng đội nhanh hơn hay Wirtz lẽ ra phải chuyền vào chân, đúng với kiểu nhận bóng mà cầu thủ người Hà Lan dường như ưa thích? Câu trả lời không quan trọng bằng việc nhận ra rằng bóng đá của Liverpool, đặc biệt ở những khu vực xoay quanh Wirtz, quá thường xuyên rơi vào trạng thái rời rạc như vậy: một người thử làm điều gì đó nhưng mọi thứ không khớp hoàn toàn.

Đó không hẳn là lỗi của Wirtz, cũng không phải lỗi của Gakpo. Đây là ví dụ về một sự kết hợp không phù hợp về cách chơi hoặc nhu cầu chiến thuật, nơi cả hai đều không nhận được thứ mình cần từ người còn lại. Và đó mới là bối cảnh cần thiết để đánh giá Wirtz.

Trước khi chuyển đến Anfield với mức giá khổng lồ, Wirtz được đặt trong những điều kiện gần như hoàn hảo tại Leverkusen. Anh chơi phía trên bộ đôi tiền vệ, trong đó có Granit Xhaka, người liên tục cung cấp những đường chuyền line-cutting possession (các pha luân chuyển bóng xuyên qua các tuyến phòng ngự đối phương) một cách ổn định. Hai bên Wirtz là cặp wing-back (hậu vệ biên dâng cao) Alejandro Grimaldo và Jeremie Frimpong. Cả hai vừa có khả năng tự tạo ra mối đe dọa, vừa di chuyển và chiếm lĩnh vị trí theo cách mở ra khoảng trống hoặc những hướng chuyền bóng mà Wirtz có thể khai thác.

Ở phía trên, Leverkusen của Xabi Alonso thường sử dụng trung phong như một pivot (điểm tựa để nhận bóng, làm tường và kết nối các pha tấn công) hơn là một line-leader (tiền đạo chủ yếu bám tuyến cao nhất để kéo giãn hàng thủ). Dù là Victor Boniface hay Patrik Schick, cầu thủ đảm nhiệm vai trò ấy thường xuyên lùi xuống ngoài vòng cấm trong các tình huống bóng sống. Cách di chuyển đó hoặc kéo hậu vệ ra khỏi vị trí, hoặc tạo thêm một phương án phối hợp cho Wirtz.

Điều này không có nghĩa Liverpool phải chơi giống Leverkusen. Cũng không có nghĩa Andoni Iraola nên xây dựng cả đội bóng mới chỉ để phục vụ một cầu thủ. Trong bóng đá hiện đại, liệu cách làm ấy còn thực sự hiệu quả hay không? Điều cần nhìn nhận là Wirtz từng là sản phẩm của môi trường tại Leverkusen, và giờ anh cũng là sản phẩm của môi trường tại Liverpool, chỉ khác rằng kết quả đang đi theo hai hướng hoàn toàn trái ngược.

Bởi vậy, việc sớm đưa ra kết luận cứng nhắc về tương lai của Wirtz tại Anh sau đúng một trận chính thức dưới thời Iraola là điều rất khó hợp lý. Premier League có vô số ví dụ cho thấy cầu thủ có thể thay đổi mạnh mẽ khi hoàn cảnh xung quanh họ thay đổi, theo cả chiều tích cực lẫn tiêu cực.

Ngay tại Liverpool, có thể nhìn vào Andy Robertson và Jordan Henderson, những người thành công nhờ sự hòa hợp với tập thể và một giai đoạn cụ thể của CLB. Ngược lại là Darwin Nunez hay Naby Keita, những bản hợp đồng cuối cùng không thể phát huy hết giá trị.

Các đội bóng Premier League từ lâu đã phụ thuộc vào những sự kết hợp nhiều không kém tài năng cá nhân. Fernando Torres và Steven Gerrard là một ví dụ. Bộ ba Roberto Firmino, Mohamed Salah và Sadio Mane là một ví dụ khác: cân bằng đến mức gần như phi lý và hoàn toàn phù hợp với cách Klopp muốn đội bóng của mình vận hành.

Nhìn rộng hơn, hãy xem Ousmane Dembele đã thay đổi sự nghiệp ra sao trong vài năm qua. Từ một cầu thủ gần như thừa thãi tại Barcelona, anh trở thành chủ nhân Quả bóng Vàng chỉ sau ba năm tại Paris Saint-Germain. Hoặc nhìn vào Harry Kane, người có màn trình diễn bùng nổ hơn trong màu áo Bayern Munich sau khi Luis Diaz chuyển tới Bundesliga mùa hè năm ngoái.

Tài năng cá nhân chưa bao giờ là đủ. Nó luôn cần được đặt vào đúng hoàn cảnh để phát huy.

Bradley Barcola nhiều khả năng sẽ gia nhập Liverpool trong những ngày tới và điều đó sẽ tạo ra thêm một thay đổi về chemistry trong đội hình. Sự xuất hiện của anh sẽ giúp một số đồng đội chơi tốt hơn, nhưng cũng có thể khiến những người khác gặp bất lợi. Cho đến khi Iraola thực sự xây dựng được một tập thể hoàn chỉnh từ tất cả những mảnh ghép hiện có hoặc sắp xuất hiện, gần như không thể biết ai phù hợp với vị trí nào và có thể tạo ra ảnh hưởng đến mức nào.

Và Florian Wirtz vẫn nằm trong số những dấu hỏi đó, bất kể Liverpool đã trả bao nhiêu tiền để có anh.