Tiền vệ Scott McTominay của Napoli và tuyển Scotland sẽ phải trải qua một thủ thuật tim nhỏ vào tuần tới, khiến anh nghỉ thi đấu hơn một tháng. CLB xác nhận McTominay cần can thiệp để điều trị một dạng rối loạn nhịp tim nhẹ và lành tính.
Rối loạn nhịp tim là tình trạng tim đập quá nhanh, quá chậm hoặc không đều. Dù vậy, Napoli kỳ vọng McTominay có thể trở lại sân cỏ sau đợt tập trung đội tuyển quốc gia kéo dài từ cuối tháng 9 sang đầu tháng 10.
“Hẹn gặp lại sớm, Napoli. Tôi sẽ không vắng mặt lâu đâu,” anh viết trên Instagram sau khi thông tin được công bố.
McTominay không phải cầu thủ chuyên nghiệp đầu tiên phải phẫu thuật tim.
Cựu tiền vệ Liverpool và tuyển Anh Adam Lallana từng trải qua một thủ thuật điều chỉnh chứng rối loạn nhịp tim khi mới 16 tuổi, sau đó vẫn có hơn 500 trận chuyên nghiệp. Tiền đạo Colby Bishop của Portsmouth từng trở lại thi đấu sau ca phẫu thuật tim hở nhằm loại bỏ một nguy cơ tiềm ẩn, trong khi cựu hậu vệ Brighton và Rangers Connor Goldson cũng từng phải can thiệp vì tình trạng giãn gốc động mạch chủ.
Christian Eriksen, Daley Blind và Tom Lockyer thậm chí đều có thể trở lại sân sau khi được cấy máy khử rung tim ICD, thiết bị có khả năng phát xung điện để đưa tim trở lại nhịp bình thường nếu phát hiện rối loạn nguy hiểm đến tính mạng.
Trường hợp của McTominay không nghiêm trọng tới mức cần đại phẫu. The Athletic đã trao đổi với Giáo sư Aneil Malhotra, chuyên gia tim mạch thể thao tại Đại học Manchester Metropolitan, người đang làm việc với British Cycling và nhiều đội thể thao đỉnh cao, trong đó có Manchester City và Manchester United, để hiểu rõ hơn cách bóng đá phát hiện và điều trị những vấn đề về tim.
BÓNG ĐÁ PHÁT HIỆN CÁC VẤN ĐỀ VỀ TIM NHƯ THẾ NÀO?
Việc kiểm tra tim rất phổ biến trong thể thao đỉnh cao. Liên đoàn rugby Anh và Wales Cricket Board đều có chương trình riêng, nhưng bóng đá Anh được xem là một trong những hệ thống sàng lọc kỹ lưỡng nhất.
Năm 1995, cái chết của John Marshall, một cầu thủ 16 tuổi đã trở thành bước ngoặt. Marshall qua đời vì một cơn đau tim bắt nguồn từ căn bệnh chưa được phát hiện mang tên bệnh cơ tim thất phải gây loạn nhịp. Anh dự kiến ký hợp đồng với Everton ngay ngày hôm sau.
| John Marshall (Ảnh: EFC Statto) |
Sau bi kịch đó, Hiệp hội Cầu thủ Chuyên nghiệp Anh (PFA) triển khai chương trình kiểm tra tim bắt buộc dành cho toàn bộ cầu thủ trẻ thuộc hệ thống đào tạo chuyên nghiệp.
Mỗi cầu thủ đều phải thực hiện điện tâm đồ ECG, nhằm đo hoạt động điện của tim và phát hiện nhịp bất thường, cũng như siêu âm tim, sử dụng sóng siêu âm để tạo hình ảnh chuyển động theo thời gian thực về cấu trúc và chức năng của tim.
NHỮNG BỆNH NÀY PHỔ BIẾN ĐẾN ĐÂU?
Nghiên cứu của Giáo sư Malhotra cho thấy tỷ lệ cầu thủ bóng đá đỉnh cao mắc các bệnh tim nghiêm trọng cao hơn nhiều người tưởng: trung bình khoảng 1 trên 250 cầu thủ.
Tổ chức Cardiac Risk in the Young (CRY), khi kiểm tra những người từ 14 đến 35 tuổi trong cộng đồng, phát hiện khoảng 1 trên 300 người mang một khiếm khuyết tim có khả năng đe dọa tính mạng.
Trong bóng đá, khoảng 1 trên 50 cầu thủ được phát hiện có một vấn đề tim nhẹ. Trong nghiên cứu trên hơn 11.000 cầu thủ của Malhotra, khoảng 75% những người mắc bệnh nghiêm trọng vẫn có thể trở lại thi đấu sau khi được đánh giá toàn diện và tiến hành những biện pháp điều trị cần thiết.
Chỉ riêng ECG đã có khả năng phát hiện tới 85% trường hợp. Một số nghiên cứu còn cho rằng tỷ lệ nhận diện những căn bệnh được gọi là “sát thủ thầm lặng” có thể cao hơn, dù phần lớn người mắc hoàn toàn không có triệu chứng trước khi bị ngừng tim.
TẠI SAO MCTOMINAY LẠI PHẪU THUẬT VÀO LÚC NÀY?
Tình trạng rối loạn nhịp tim của McTominay được cho là có yếu tố di truyền và đã được phát hiện trước khi anh chuyển từ Manchester United sang Napoli vào tháng 8/2024.
Khi đó, chưa cần thiết phải can thiệp. Tuy nhiên, dữ liệu từ các thiết bị đeo theo dõi sức khỏe gần đây ghi nhận một số chỉ số tăng bất thường, khiến các bác sĩ khuyến nghị nên tiến hành thủ thuật ngay lúc này.
Thời điểm hiện tại cũng được xem là tương đối thuận lợi trong lịch thi đấu. Napoli kỳ vọng McTominay có thể trở lại ngay sau đợt tập trung đội tuyển kết thúc vào đầu tháng sau.
| Đây là quãng thời gian hợp lý để McTominay chữa trị căn bệnh của anh |
Bóng đá Italia đặc biệt nghiêm ngặt với các bệnh lý tim mạch. Nước này từng chứng kiến cái chết của cầu thủ Perugia Renato Curi ngay trên sân trong trận gặp Juventus năm 1977 và trung vệ Fiorentina Davide Astori năm 2018.
Đây cũng là lý do Christian Eriksen không thể tiếp tục khoác áo Inter sau khi được cấy máy khử rung tim, dù anh sau đó vẫn có thể chơi bóng tại những quốc gia khác.
THỦ THUẬT CỦA MCTOMINAY DIỄN RA NHƯ THẾ NÀO?
Theo Giáo sư Malhotra, “rối loạn nhịp tim” là thuật ngữ bao quát cho nhiều dạng bất thường về nhịp tim. Thủ thuật đốt điện tim (cardiac ablation) có thể kéo dài từ khoảng một giờ tới vài giờ, tùy trường hợp.
Theo British Heart Foundation, phương pháp này sử dụng năng lượng nóng hoặc lạnh để tạo ra những vết sẹo cực nhỏ trong tim, qua đó ngăn chặn các tín hiệu điện bất thường và giúp nhịp tim trở lại bình thường.
Malhotra giải thích bằng một hình ảnh đơn giản:
“Hãy hình dung hệ thống điện của tim giống như đèn giao thông. Máy tạo nhịp tự nhiên của cơ thể đôi khi có thể gặp trục trặc. Khi ấy, những thủ thuật như đốt điện được sử dụng để bảo đảm dòng ‘giao thông’ vẫn đi đúng trên con đường chính.
“Đôi khi xuất hiện những tín hiệu giống như xe từ đường nhánh chen vào và chiếm lấy đường chính. Đốt điện nhằm chặn những tín hiệu đó, để hoạt động điện của tim tiếp tục diễn ra bình thường và đồng bộ.”
BAO LÂU MCTOMINAY CÓ THỂ TRỞ LẠI?
Bất kỳ cầu thủ nào tại Serie A có vấn đề về tim hoặc từng trải qua phẫu thuật liên quan đều phải đáp ứng các tiêu chuẩn y tế nghiêm ngặt trước khi được phép thi đấu trở lại.
Theo Malhotra, khoảng thời gian hồi phục từ hai đến bốn tuần là hợp lý, nhưng cầu thủ phải trở lại theo từng bước chứ không thể ngay lập tức tập ở cường độ tối đa.
“Bạn không thể từ 0 lên 60 ngay trong buổi tập đầu tiên. Cũng phải bảo đảm không có biến chứng ở vùng bẹn, bởi đó là nơi các ống thông được đưa vào cơ thể.”
Một vấn đề khác thường ít được chú ý là tâm lý.
Ngay cả khi bác sĩ khẳng định cầu thủ đủ an toàn để thi đấu, người vừa trải qua một thủ thuật về tim vẫn có thể tự hỏi: “Tôi có thể đẩy cơ thể đến mức nào?” hoặc “Liệu chuyện này có xảy ra lần nữa không?”
Theo Malhotra, sự tự tin thường trở lại từng bước khi cầu thủ tập luyện, tăng dần cường độ và nhận ra cơ thể không xuất hiện triệu chứng bất thường.
Sau phẫu thuật, phần lớn cầu thủ cũng tiếp tục được theo dõi. Một trong những phương pháp phổ biến là đeo thiết bị không dây quanh ngực để ghi lại nhịp tim liên tục trong lúc ngủ và vận động, thường trong bảy ngày hoặc lâu hơn. Họ cũng có thể phải thực hiện các bài kiểm tra gắng sức trên máy chạy bộ hoặc xe đạp tại chỗ.
ĐIỀU NÀY ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO ĐẾN TUYỂN SCOTLAND?
McTominay sẽ bỏ lỡ đợt tập trung đội tuyển kéo dài từ cuối tháng 9 sang đầu tháng 10. Điều đó đồng nghĩa tân HLV trưởng Scotland Sebastien Pocognoli sẽ không có cầu thủ quan trọng nhất của mình trong các trận Nations League gặp Thụy Sĩ, Bắc Macedonia và Slovenia.
Đây rõ ràng không phải sự chuẩn bị lý tưởng khi Pocognoli muốn xây dựng một Scotland mới với lối chơi giàu năng lượng và pressing cường độ cao.
| McTominay và McGinn rất quan trọng với Scotland |
Scotland vừa trải qua một kỳ World Cup thất vọng khi bị loại từ vòng bảng, nhưng trước giải, McTominay chính là gương mặt đại diện nổi bật nhất của đội tuyển. Một bức tranh tường tái hiện cú móc bóng của anh vào lưới Đan Mạch ở vòng play-off thậm chí được dựng gần sân Hampden Park.
Trong vài năm trở lại đây, McTominay cũng là một trong những nguồn bàn thắng ổn định nhất của Scotland với 15 bàn sau 73 trận, trong bối cảnh đội tuyển thiếu một tiền đạo thực sự tạo khác biệt ở cấp độ CLB hàng đầu.
John McGinn, người đã ghi 21 bàn cho đội tuyển và là tác giả bàn thắng duy nhất của Scotland tại World Cup vừa qua, nhiều khả năng sẽ phải gánh thêm trách nhiệm tấn công trong thời gian McTominay vắng mặt.
(Theo The Athletic)