HLV Newcastle kể về biến cố sức khỏe khi còn nhỏ và chấn thương khiến ông phải sớm kết thúc sự nghiệp cầu thủ, qua đó đưa ông đến với con đường huấn luyện và giải đấu hàng đầu nước Anh.
Sự nghiệp cầu thủ của Matthias Jaissle bị chấm dứt sớm bởi một chấn thương đầu gối khi ông đang đứng trước cơ hội lần đầu được triệu tập lên đội tuyển Đức. Tuy nhiên, đó chưa phải là nghịch cảnh lớn nhất mà ông từng phải vượt qua.
Khi Jaissle mới 5 tuổi, các bác sĩ nói với bố mẹ ông rằng con trai họ có một khối u ở cổ. Đó là tin dữ, đồng thời là một khởi đầu đầy ám ảnh trong những năm tháng đầu đời của Jaissle tại một ngôi làng yên bình gần thị trấn nhỏ Nürtingen của Đức.
Với một đứa trẻ mới 5 tuổi, cuộc sống dường như đã trở nên mong manh từ rất lâu trước khi sự nghiệp bóng đá của ông bị hủy hoại bởi một chấn thương đầu gối kinh hoàng, qua đó đưa cựu trung vệ đến với công việc huấn luyện khi mới ngoài 20 tuổi.
| Jaissle bị đứt dây chằng chéo trước (ACL) trong trận Hoffenheim gặp Hannover 96 vào tháng 3/2009. Ảnh: Getty Images/Alex Grimm |
“Thực ra, tôi đã trải qua nhiều khoảnh khắc như vậy hơn nữa”, HLV Newcastle chia sẻ với Telegraph Sport khi được hỏi về chấn thương đầu gối đã chấm dứt sự nghiệp đầy hứa hẹn của ông tại Hoffenheim. “Tôi từng có một khối u ở cổ khi mới 5 tuổi. Tôi không thể xoay cổ sang hai bên.
“Tôi mới chỉ 5 tuổi, nhưng khi đó tôi đã học được rất nhiều điều về cuộc sống. Tôi hiểu sức khỏe quan trọng đến mức nào, hiểu mình phải biết ơn vì được khỏe mạnh và có thể theo đuổi ước mơ của mình. Ở độ tuổi đó, chưa ai biết chắc liệu tôi có thể chơi bóng hay không.”
“Đó là một trong những nghịch cảnh mà tôi đã phải vượt qua. Đáng tiếc là tôi thực sự không gặp may với những chấn thương. Khi còn ở đội trẻ Stuttgart, tôi từng phải nghỉ cả một năm, không thể thi đấu một trận nào. Khi đó tôi mới 16 tuổi, nhưng quãng thời gian ấy đã giúp tôi rèn được sự kỷ luật và ý chí chiến đấu trong cuộc sống. Ở tuổi đó, người ta thường ra ngoài, tiệc tùng, và bạn hoàn toàn có thể bỏ cuộc trong giai đoạn ấy, nhưng tôi vẫn tiếp tục.
“Khi tôi được ra mắt đội một và đã có bảy tháng thi đấu thường xuyên cho Hoffenheim, tôi bị đứt dây chằng chéo trước, rách sụn chêm, tổn thương sụn, mọi thứ đều bị ảnh hưởng. Tôi gần như không còn cơ hội. Khi đó tôi biết rằng việc tiếp tục chơi bóng ở đẳng cấp cao nhất sẽ rất khó khăn. Tôi mới 20 tuổi.
“Đó thực sự là một cú sốc. Tôi vừa được triệu tập lên đội tuyển U21 Đức. Tôi cũng chuẩn bị được gọi lên đội tuyển quốc gia lần đầu tiên. Đó đáng lẽ là bước tiến tiếp theo trong sự nghiệp. Mùa hè năm đó, chúng tôi sẽ tham dự EURO U21, nhưng đến tháng 3 thì tôi lại bị đứt dây chằng chéo trước. Đó là một khoảng thời gian vô cùng khó khăn.”
“Tôi thực sự suy sụp. Tôi nghe mọi người nói rằng mình có thể trở lại sau bốn tháng và tôi hoàn toàn tin vào điều đó. Nhưng sau bốn tháng, tôi vẫn phải ngồi xe lăn...”
Jaissle rời nhà từ năm 14 tuổi để gia nhập học viện Stuttgart, vì thế ông không phải mẫu người dễ dàng bỏ cuộc. Ông đã chiến đấu để cứu vãn sự nghiệp trong suốt bốn năm, và việc phải thừa nhận thất bại là điều vô cùng đau đớn.
“Tôi tiếp tục chiến đấu và giữ giấc mơ ấy lâu hơn cả khoảng thời gian mà các bác sĩ nghĩ tôi có thể duy trì,” ông nói. “Họ đã sớm khuyên tôi rằng có lẽ tốt hơn nên đi học hoặc làm một công việc khác. Nhìn lại, có thể tôi đã chiến đấu quá lâu. Nhưng ít nhất, giờ đây tôi luôn có thể thức dậy mỗi sáng và nói rằng mình đã làm tất cả những gì có thể, thậm chí còn cố gắng lâu hơn thời gian họ khuyến nghị.”
Con đường đến với nghiệp huấn luyện
Jaissle từng rơi vào trạng thái mất phương hướng. Khi giấc mơ tiếp tục chơi bóng bị đập tan, ông rơi vào trầm cảm trước khi tìm được con đường trở lại với bóng đá, nơi mang đến cho ông mục đích sống và cả niềm hạnh phúc.
“Điều đó không xảy ra ngay lập tức,” ông nói. “Có một khoảng thời gian tôi không biết mình phải làm gì. Tôi cũng chật vật trong vài tháng, thực sự suy sụp, rất khó tìm lại động lực và thiết lập lại nhịp sống của mình. Mọi thứ không hề dễ dàng. Nhưng rồi với sự hỗ trợ của bạn bè, gia đình và các HLV, bạn dần bước ra khỏi giai đoạn đó và tìm thấy một mục đích mới.”
Giống như nhiều HLV người Đức khác sau này gặt hái thành công, chính Ralf Rangnick, cựu HLV tạm quyền của Manchester United, là người giúp Jaissle đi trên con đường dẫn ông tới Newcastle United.
Rangnick từng là HLV của Jaissle tại Hoffenheim và chứng kiến những ảnh hưởng nặng nề mà chấn thương đầu gối đã gây ra cho cậu học trò trẻ tuổi của mình.
Jaissle chia sẻ: “Tôi biết rõ mình muốn làm một công việc nào đó liên quan đến bóng đá, dù không nhất thiết phải trở thành HLV. Tôi có thể làm giám đốc thể thao, quản lý cầu thủ, người đại diện hay bất cứ công việc nào khác.
“Tôi bắt đầu học nhiều lĩnh vực khác nhau như quản lý thể thao, quản lý vận động viên và quản lý bóng đá tại một trường đại học trực tuyến. Tôi đến Düsseldorf để làm các bài kiểm tra và thi cử, còn phần lớn chương trình học được thực hiện trực tuyến nên tôi khá chủ động về thời gian.
“Sau đó, thông qua Ralf Rangnick, người mà tôi xem như một người cố vấn, tôi có cơ hội tham gia chương trình thực tập tại [Red Bull] Leipzig. Tôi muốn đưa những kiến thức mình học được vào thực tế, trên sân cỏ hoặc trong công việc tại văn phòng.
“Kế hoạch ban đầu là cứ sau sáu tuần tôi sẽ luân chuyển sang một bộ phận khác. Tôi bắt đầu với vai trò trợ lý HLV cho Sebastian Hoeness, HLV hiện tại của Stuttgart, và sau đó tiếp tục làm trợ lý cho anh ấy trong thời gian thực tập. Tôi biết Sebastian vì chúng tôi từng chơi bóng cùng nhau tại Hoffenheim.
“Sau đó, theo kế hoạch, tôi sẽ chuyển sang làm việc với giám đốc thể thao, bộ phận hành chính và những phòng ban khác. Nhưng sáu tuần đầu tiên làm trợ lý HLV khiến tôi cảm thấy quá hứng thú, còn Sebastian cũng nói rằng sẽ rất tuyệt nếu tôi ở lại, nên tôi không chuyển sang bộ phận khác nữa. Chỉ sau hai tuần, tôi đã cảm nhận được: ‘Wow, niềm vui sống đã trở lại. Không chỉ còn học tập và đọc sách. Tôi đã tìm thấy một mục đích mới.’”
Jaissle bắt đầu gây dựng nền tảng sự nghiệp trong công tác đào tạo trẻ tại Đức, trước khi sang Đan Mạch làm trợ lý HLV tại Brøndby. Sau đó, ông giành ba danh hiệu tại Áo cùng Red Bull Salzburg và tiếp tục có thêm ba danh hiệu khi dẫn dắt Al Ahli tại Saudi Arabia.
Những ý tưởng của Jaissle chịu ảnh hưởng lớn từ Rangnick, khi ông đi sâu tìm hiểu trường phái bóng đá Đức với lối chơi pressing tầm cao và cường độ cao, vốn đã định hình sự nghiệp cũng như tư duy chiến thuật của nhiều HLV người Đức khác như Thomas Tuchel, Jürgen Klopp và Hansi Flick.
“Rangnick đã truyền cảm hứng cho rất nhiều HLV,” Jaissle nói thêm. “Không chỉ những HLV từng làm việc trực tiếp với ông ấy trong hệ thống Red Bull, bởi Rangnick là một trong những người tiên phong ở Đức trong việc phát triển lối chơi này.
“Chắc chắn ông ấy là một nguồn cảm hứng lớn đối với tôi. Không chỉ vì tôi từng là học trò của ông ấy và cảm nhận được rằng triết lý đó thực sự hiệu quả. Khi còn ở Hoffenheim, chúng tôi dẫn đầu giải đấu dù chỉ vừa mới giành quyền thăng hạng. Khi ấy, bạn bắt đầu thực sự tin rằng HLV của mình đang làm đúng điều gì đó. Điều đó đã truyền cảm hứng cho tôi rất nhiều.”
Áp dụng triết lý của riêng mình
Jaissle hào hứng nói về triết lý “bóng đá dọc” của ông, một lối chơi trực diện, trong đó bóng được đưa lên phía trước nhanh nhất có thể, dù bắt đầu từ sâu bên phần sân nhà hay ngay sau khi đội giành lại bóng ở khu vực cao trên sân. Đây không chỉ là một chiến thuật mà còn là một tư duy: chủ động tấn công, hướng về phía trước và chơi táo bạo.
| HLV trưởng Matthias Jaissle trong một buổi tập tại La Manga Club, Cartagena, Tây Ban Nha, ngày 6/8/2026. Ảnh: Getty Images/Serena Taylor |
Giờ đây, Jaissle đang áp dụng phong cách của riêng mình tại Tyneside.
“Lối chơi này có thể phát huy hiệu quả ở bất cứ đâu,” ông khẳng định khi được hỏi liệu triết lý đó có thể phát triển tại Premier League hay không. “Ở Saudi Arabia, người ta từng đặt câu hỏi: liệu bạn có thể chơi theo cách đó khi nhiệt độ bên ngoài lên tới 40 độ C? Liệu bạn có thể chơi như vậy khi các cầu thủ không đạt trạng thái thể chất tốt như trước đây? Chúng tôi đã chứng minh rằng điều đó hoàn toàn có thể.
“Hãy nhìn Barcelona hiện tại và cách họ đang thi đấu thăng hoa. Tôi sẽ không nói Hansi Flick thuộc ‘triều đại Red Bull’, nhưng có rất nhiều yếu tố trong cách ông ấy làm việc mà chúng ta có thể thấy bắt nguồn từ đó.
“Các cầu thủ có thể đã quen hơn với lối chơi tiki-taka, nhưng họ đã thích nghi và bạn có thể thấy nó đang phát huy hiệu quả. Điều đó cho thấy lối chơi này có thể được áp dụng ở bất kỳ giải đấu nào.”
Thống kê sự nghiệp huấn luyện của Jaissle |
Jaissle tiếp quản một công việc đầy khó khăn tại Newcastle, thay thế Eddie Howe vào cuối mùa hè, thời điểm CLB vừa mất đi bốn cầu thủ quan trọng nhất là Anthony Gordon, Sandro Tonali, Kieran Trippier và Bruno Guimarães.
Đó là thử thách mà nhiều người có lẽ đã từ chối, nhưng có điều gì đó ở Jaissle, được tôi luyện từ những năm tháng đầu đời và quãng thời gian còn là một cầu thủ trẻ, khiến ông không hề nao núng hay sợ hãi.
Ông đã có khởi đầu khá tốt khi mới chỉ để thua một trận cho đến lúc này. Mùa giải vẫn còn rất dài, một đội bóng trẻ chắc chắn sẽ mắc sai lầm và phải nhận những thất bại nặng nề. Nhưng khi nói đến nghịch cảnh, Jaissle đã vượt qua quá nhiều thử thách trong cuộc đời. Và có lẽ, ông cũng sẽ vượt qua được thử thách này.