Có một khoảnh khắc rất đáng chú ý ngay sau tiếng còi mãn cuộc trong trận Arsenal thua Manchester City 1-2 hôm Chủ nhật. Declan Rice ngồi sụp xuống, suy ngẫm về thất bại. Khi ngẩng lên nhìn đội trưởng Martin Ødegaard, anh lắc đầu và nói: “Hả? Chưa xong đâu.”
Từ khoảnh khắc ngắn ngủi ấy, có thể hiểu rằng Ødegaard đã phần nào mất niềm tin vào hy vọng vô địch của Arsenal và bộc lộ điều đó với Rice. Đáp lại, Rice gửi đi thông điệp đầy thách thức rằng khi mùa giải vẫn còn năm trận, Arsenal vẫn còn cơ hội trở thành nhà vô địch.
Trong khoảnh khắc ấy, Rice đóng vai người kéo tinh thần toàn đội lên, còn Ødegaard có vẻ bị cảm xúc kéo xuống. Với chiếc băng đội trưởng trên tay, hình ảnh đó khiến người ta dễ đặt câu hỏi về bản lĩnh lãnh đạo của anh, nhất là khi Arsenal đã nhiều lần hụt hơi trong các cuộc đua lớn.
Vấn đề của Ødegaard không nằm ở năng lực chuyên môn. Anh vẫn là cầu thủ có vai trò trung tâm trong cấu trúc vận hành của Arsenal, đặc biệt ở khả năng nhận bóng giữa các tuyến, điều phối nhịp triển khai và duy trì tiêu chuẩn kỹ thuật trong hệ thống của Mikel Arteta. Tuy nhiên, vai trò đội trưởng không chỉ được đánh giá qua ảnh hưởng chiến thuật hay chất lượng xử lý bóng. Nó còn liên quan đến khả năng quản trị trạng thái tâm lý của tập thể ở những thời điểm áp lực cao.
Ở khía cạnh đó, Declan Rice đang tạo ra ảnh hưởng lãnh đạo rõ ràng hơn. Khoảnh khắc sau trận thua Man City cho thấy Rice đang cố gắng điều chỉnh lại nhận thức của đồng đội về cục diện cuộc đua. Khi Arsenal vẫn còn năm trận phía trước, thông điệp “chưa kết thúc” có giá trị thực tế, bởi đội bóng vẫn còn cơ sở cạnh tranh nếu duy trì được hiệu suất điểm số và cải thiện hiệu số bàn thắng.
Lịch thi đấu còn lại cũng cho thấy Arsenal chưa mất hoàn toàn quyền tự quyết. Cả năm trận còn lại của Arsenal tại Premier League đều diễn ra ở London, gồm ba trận sân nhà trước Newcastle, Fulham và Burnley, cùng hai trận sân khách trước West Ham và Crystal Palace. Trong khi đó, Man City phải làm khách trên sân Everton và Bournemouth, đồng thời tiếp Brentford, Palace và Aston Villa tại Etihad.
Toàn bộ đối thủ còn lại của Arsenal đều thuộc nửa dưới bảng xếp hạng, trong khi bốn trận của Man City là trước những đội vẫn đang cạnh tranh suất dự cúp châu Âu ở nửa trên. Vì vậy, lịch thi đấu mà các học trò của Guardiola phải đối mặt khó khăn hơn đáng kể.
Trong hoàn cảnh ấy, Arsenal cần một hình mẫu lãnh đạo có khả năng duy trì sự ổn định về tinh thần. Rice đáp ứng tiêu chí này rõ hơn Ødegaard ở thời điểm hiện tại. Anh có ảnh hưởng trực tiếp trong các pha tranh chấp, phòng ngự chuyển trạng thái, che chắn hàng thủ và kéo đội hình lên bằng cường độ thi đấu. Quan trọng hơn, Rice thể hiện năng lực lãnh đạo theo hướng thực dụng. Anh duy trì mức độ tập trung, giảm tâm lý buông xuôi và giữ cho tập thể bám vào nhiệm vụ trước mắt.
Ødegaard có thể là linh hồn sáng tạo của Arsenal, nhưng Rice ngày càng giống trái tim của đội bóng hơn. Trong những trận đấu quyết định chức vô địch, trái tim đôi khi quan trọng không kém bộ não.
Việc trao lại băng đội trưởng cho Rice không nên được nhìn như sự hạ thấp Ødegaard. Nó có thể là bước trưởng thành tự nhiên của Arsenal. Ødegaard vẫn có thể dẫn dắt đội bóng bằng chuyên môn, bằng cách kiểm soát trận đấu và kết nối các tuyến. Nhưng người đeo băng đội trưởng cần là hình ảnh đại diện cho bản lĩnh tập thể. Sau những mùa giải liên tiếp hụt hơi, Arsenal cần một gương mặt không chỉ đẳng cấp mà còn biết kéo cả đội đứng dậy trong thời khắc niềm tin lung lay.
Nếu Arsenal thực sự muốn vượt qua cái bóng của những thất bại cũ, họ phải học cách tàn nhẫn hơn trong cả lựa chọn biểu tượng. Martin Ødegaard là một cầu thủ lớn, nhưng Declan Rice đang cho thấy anh có thể là một thủ lĩnh lớn.
Nếu Arsenal vô địch mùa này, câu chuyện có thể lắng xuống. Nhưng nếu họ lại hụt hơi, chiếc băng đội trưởng chắc chắn sẽ bị soi kỹ hơn. Khi đội bóng thua một trận lớn, người ta không chỉ nhìn vào chiến thuật hay lịch thi đấu. Người ta nhìn vào ngôn ngữ cơ thể, vào phản ứng sau tiếng còi mãn cuộc và vào ai là người nói rằng mọi thứ chưa kết thúc.
Ở Etihad, người đó là Declan Rice.