Van Basten rất hối tiếc với việc mối quan hệ giữa ông và Cruyff về sau đã bị đổ vỡ vì các kế hoạch tái cấu trúc Ajax và cho đến tận ngày Cruyff qua đời vào năm 2016, hai người họ vẫn chưa hề giảng hòa với nhau.
Những năm tháng chinh chiến cùng Milan thậm chí còn ấn tượng hơn. Van Basten đã thi đấu dưới sự dẫn dắt của hai nhà cầm quân tương phản nhau và ông nhấn mạnh rằng mình hòa hợp với Fabio Capello hơn nhiều so với người tiền nhiệm lừng danh Arrigo Sacchi. “Trước đó tôi đã rất thân thiết với Cruyff, người từng là một cầu thủ vĩ đại. Chúng tôi suy nghĩ y hệt nhau. Với Capello cũng vậy. Còn Sacchi là một người cực kỳ đặt nặng lý thuyết. Chúng tôi đã phải xem rất nhiều video và ông ấy lúc nào cũng nói không ngừng trong xuyên suốt các buổi tập. Nói cực kỳ, cực kỳ nhiều luôn ấy. Tôi đã bảo ông ấy: ‘Mister, ông đã nói vụ này với tôi tận 12 lần rồi. Nếu đến giờ mà tôi vẫn không hiểu được thì tôi sẽ chẳng đời nào hiểu được đâu.’ Ổng cuồng tín đến mức cứ kể liên tục những câu chuyện y hệt nhau. Cái tính cách đó, cách làm việc đó thực sự rất khó ưa.”
“Sacchi và Capello đã rất may mắn vì được dẫn dắt một đội ngũ phi thường tại Milan. Baresi, Maldini, Costacurta và Tassotti là những hậu vệ tuyệt đỉnh, bên cạnh đó, khả năng xử lý bóng của họ cũng cực kỳ xuất sắc nữa. Chúng tôi đã thực sự giúp nhau ngày càng giỏi hơn trong các buổi tập.”
“Trong xuyên suốt chiều dài lịch sử bóng đá đã xuất hiện rất nhiều những đội ngũ tuyệt vời, tiêu biểu là Ajax năm 1972, Bayern Munich năm 1974, Liverpool của những năm 1980, còn có Real Madrid với sự phục vụ của Ronaldo, và đặc biệt là Barcelona với sự phục vụ của Messi, Busquets, Iniesta và Xavi. Vậy nên tôi sẽ không khẳng định chúng tôi là đội ngũ xuất sắc nhất. Nhưng chắc chắn chúng tôi là một trong số những đội ngũ đỉnh nhất.”
Một trong những chủ đề hấp dẫn nhất trong cuốn sách của Van Basten là mối quan hệ thân thiết của ông với Cruyff. Khuôn mặt ông dịu lại khi nhớ về lần đầu tiên được tận mắt nhìn thấy thần tượng của mình. “Đó là một khoảnh khắc thực sự đặc biệt. Tôi là một thằng nhóc 15 tuổi và nhìn thấy ông ấy bước ra từ sân vận động. Tôi muốn nói với ông ấy: ‘Nghe này, hãy nhớ đến cháu nhé, bởi vì trong tương lai chúng ta sẽ còn gặp lại nhau đấy.’ Đó là một cảm giác đã trỗi lên cực kỳ mạnh mẽ, nhưng tôi chẳng có đủ can đảm để thực sự làm như vậy.”
“Một năm sau, khi tôi đang chơi cho Ajax Youth, chúng tôi đã gặp nhau trên sân tập và đột nhiên ông ấy trở thành một phần trong cuộc đời bóng đá của tôi. Tôi nghĩ ông ấy đã có một cảm giác kiểu như : ‘Tuyệt, thằng nhóc này rất thú vị và có tài năng.’ Tôi đã có cơ hội sát cánh bên cạnh và cũng từng đối đầu với Cruyff vào giai đoạn cuối sự nghiệp của ông ấy. Ông ấy vừa là thầy, vừa là một người bạn của tôi. Tôi rất thích tập luyện cùng ông ấy.”
“Cruyff cũng có khi làm khó tôi bởi vì ông ấy từng chơi bóng trên đường phố, nơi mà người ta sử dụng một ‘ngôn ngữ’ rất khác biệt. Tôi cũng đã từng như vậy với Ruud van Nistelrooy khi dẫn dắt đội tuyển quốc gia. Có lẽ tôi đã quá mạnh mẽ, quá cứng rắn, quá thẳng thắn, giống như Johan từng đối xử với tôi. Đáng lẽ ra tôi nên nhẹ nhàng, mềm mỏng hơn một chút với Van Nistelrooy. Hiện tại, tôi đang có một mối quan hệ rất tốt đẹp với Ruud. Cậu ấy là một con người tuyệt vời, nhưng ngay từ đầu, chúng tôi đã không có cảm giác gần gũi với nhau – có thể là vì cậu ấy đã quá tôn trọng tôi.”
Van Basten rất hối tiếc với việc mối quan hệ giữa ông và Cruyff về sau đã bị đổ vỡ vì các kế hoạch tái cấu trúc Ajax và cho đến tận ngày Cruyff qua đời vào năm 2016, hai người họ vẫn chưa hề giảng hòa với nhau. “Ông ấy là người hùng của tôi, là tấm gương số một của tôi, và là một người bạn của tôi. Hồi ấy, những quan điểm của ông ấy hoàn toàn khác biệt với cái cách mà tôi nhìn nhận mọi thứ tại Ajax. Điều đó thật đau đớn, nhưng đây là chuyện đôi khi sẽ xảy ra giữa một người thầy và cậu học trò của mình. Những bất đồng đã trở nên cực kỳ nghiêm trọng. Đột nhiên, chúng tôi hoàn toàn cắt đứt quan hệ với nhau. Sau khi Johan mất, tôi đã gặp vợ ông ấy tại một giải đấu golf diễn ra ở Turin. Chúng tôi đã nói rất nhiều về Johan và cảm giác thân thiết đã quay trở lại.”
Danny Cruyff đã nói với Van Basten rằng ông và Pep Guardiola là những người mà chồng bà yêu thích nhất. “Bà ấy bảo: ‘Giờ thì chúng ta đã chẳng còn liên lạc gì với nhau nữa và chuyện đó thật đáng buồn. Johan ở trên thiên đường chắc chắn sẽ vui hơn rất nhiều nếu nhìn thấy mối quan hệ giữa chúng ta trở lại như trước.’ Hôm ấy thực sự là một ngày ngập tràn cảm xúc và vô cùng tuyệt vời.”
Johan Cruyff là một trong những nhân vật có sức ảnh hưởng lớn nhất đến thế giới bóng đá, cả trong tư cách cầu thủ và huấn luyện viên. Còn Van Basten thì ngược lại, ông không có được một sự nghiệp huấn luyện thành công tương tự đời cầu thủ. “Tôi không phải là một nhà cầm quân giỏi,” Ông thẳng thắn thừa nhận. “Tôi có thể rèn luyện các cầu thủ và nói về bóng đá. Nhưng sự thất bại trong tư cách một huấn luyện viên là quá đau đớn, tôi không thể nào sống chung được với nó. Là một huấn luyện viên trưởng, bạn phải tỏ ra thật tích cực với các cầu thủ của mình, như một người cha và những cậu con trai vậy. Đó là phẩm chất mà tôi thực sự chẳng có.”
“Ngoài ra, ‘nghề giáo’ cũng rất có hại cho sức khỏe của bạn. Khi trở thành một trợ lý, tôi rất thông minh và hữu dụng. Tôi còn cực kỳ kiên nhẫn nữa. Còn khi trở thành một huấn luyện viên trưởng, tôi đã biến thành một con người hoàn toàn trái ngược. Tôi đã đưa ra một quyết định hết sức đúng đắn là từ bỏ cái nghề này. Hiện tại, tôi đang làm những việc khác và cảm thấy tự do hơn nhiều. Tôi kinh doanh và tham gia vào mảng truyền hình, nói chuyện về bóng đá. Tôi vẫn có một người vợ tuyệt vời, những đứa con tuyệt vời và hai đứa cháu. Tất cả chúng tôi đều rất mạnh khỏe và hạnh phúc. Vì vậy, tôi thực sự đang tận hưởng cuộc sống.”
Van Basten mỉm cười khi tôi hỏi về tình trạng cái mắt cá chân của ông. “Tôi không còn đau nữa, nhưng bị giới hạn khá nhiều. Tôi không thể chơi quần vợt hoặc bóng đá. Nhưng tôi chơi được bóng quần và nhiêu đó cũng là may mắn lắm rồi. Hồi tưởng lại, tôi cảm thấy thật đáng tiếc vì không thể kết thúc sự nghiệp sau khi giành thêm vài chức vô địch Champions League nữa. Tôi muốn thể hiện bản thân nhiều hơn. Một số cầu thủ có được 18 năm tung hoành trên sân cỏ. Nhưng cũng có một số người buộc phải buông bỏ sự nghiệp cầu thủ vì chấn thương trước cả khi thực sự bắt đầu cuộc hành trình. Khi nghĩ tới điều đó, tôi đã tự nhủ: ‘Kể ra thì nếu so sánh với những trường hợp như vậy, mình là một gã rất may mắn. Ít nhất thì mình cũng có được 10 năm trải nghiệm đẹp như mơ đã thay đổi cuộc đời mình mãi mãi.’”
Nguồn: Lược dịch từ bài phỏng vấn “Marco van Basten: ‘It was a very big fall and a really dark time’” được thực hiện bởi tác giả Donald McRae, đăng tải trên The Guardian.