Marcelo Bielsa: Yêu bóng đá đến tận cùng

Tháng 6 vừa qua, HLV Marcelo Bielsa gây bớt ngờ khi xuất hiện trong một buổi tập của đội U11 Leeds United. Thay vì trở về Argentina nghỉ ngơi sau một mùa giải căng thẳng hoặc đi du lịch như nhiều đồng nghiệp khác, El Loco (Gã điên) lựa chọn ở lại Tây Yorkshire. Và thậm chí ông còn trực tiếp tham gia huấn luyện các cầu thủ nhí.

 

Mọi người đều tỏ ra thích thú và bất ngờ vì sự xuất hiện của Bielsa. Công việc này tất nhiên không có trong hợp đồng của Bielsa với đội bóng chủ sân Elland Road. Nhiệm vụ dẫn dắt đội một vốn đã quá mệt mỏi và nhiều áp lực để ông phải làm thêm điều này. Chỉ có thể giải thích rằng làm việc với các bạn nhỏ là một cách để Bielsa thư giãn, hoặc ông yêu và đam mê bóng đá đến tận cùng.

 

Bạn đã từng nghe câu chuyện với một người nói với các cầu thủ rằng: “Nếu tôi phải cắt một ngón tay để thắng trận derby ngày mai thì tôi cũng sẽ làm, vì dù sao tôi cũng còn 4 ngón tay ở bàn tay đó” chưa? Hay bạn có nghe đâu đó đó câu chuyện về một HLV nhốt mình trong phòng suốt 48 tiếng đồng hồ khi đội bóng thất bại? Nếu có, thì đó chắc chắn đó là Bielsa. Khi còn dẫn dắt Newell’s Old Boys, ông từng nhốt mình trong phòng khách sạn suốt 48 tiếng đồng hồ trước một trận đấu để tìm ra lối chơi cho đội bóng khi mà đoàn quân của ông chỉ thắng ba trong 19 trận trước đó. Với Bielsa, không có gì tồi tệ bằng một thất bại.

 

Vì sự khắc kỷ, quyết liệt và kiên định với tư tưởng của mình mà ông có biệt danh “Gã điên”. Sinh ra ở Rosario trong một gia đình tri thức có truyền thống về luật khoa và chính trị, chỉ mình Marcelo Bielsa chọn đi con đường khác. Ông nội của Marcelo Bielsa, ông Rafael Bielsa, là một giáo sư luật hàng đầu Argentina và tác giả của nhiều đầu sách về luật. Tên của ông được đặt cho những con đường ở Rosario và Buenos Aires.

 

Ông Rafael Bielsa có ba người con là Marcial Rafael Bielsa (kỹ sư hóa học), Ana Maria Bielsa (giáo viên toán) và Rafael Pedro Bielsa (luật sư). Ông Rafael Pedro chính là cha của Marcelo Bielsa. Ông Rafael Pedro kết hôn với bà Lidia Caldera (một giáo viên) và có ba người con là Marcelo Bielsa, Rafael Antonio Bielsa và Maria Eugenia Bielsa.

 

Ông Rafael Bielsa từng là Cựu Bộ trưởng Ngoại giao Argentina và hiện là Đại sứ Argentina ở Chile. Bà Maria Eugenia Bielsa là một kiến trúc sư, cựu Bộ trưởng Bộ Phát triển Lãnh thổ và Nhà ở Argentina, cựu Phó Thống đốc tỉnh Santa Fe. Chỉ mình Marcelo Bielsa đi theo con đường thể thao. Sự nghiệp cầu thủ không mấy thành công cũng không thể nào ngăn ông tiếp tục với bóng đá, ông trở thành HLV như là điều dễ hiểu vì tình yêu, sự ham nghiên cứu và học hỏi với môn thể thao này. 

 

Ông nội của Marcelo Bielsa có hơn 30.000 cuốn sách tại nhà, và HLV người Argentina thừa hưởng niềm yêu thích tìm tòi, học hỏi kiến thức ấy với rất nhiều cuốn tạp chí thể thao quốc tế cùng hàng ngàn cuộn băng thu lại các trận đấu. Khi đi phỏng vấn vị trí HLV trưởng CLB Velez Sarfield vào năm 1997, Bielsa đã lôi ra 51 cuộn băng để lý giải về cách ông sẽ giúp đội bóng thi đấu tốt hơn.

 

Nói tới Bielsa là nói tới sự cương quyết với lựa chọn của mình, thậm chí đến mức cực đoan. Là HLV của Newell’s Old Boy, ông đã chia bản đồ Argentina ra thành 70 khu vực và sau đó lái chiếc xe Fiat 147 của mình đến từng khu vực đó để tìm kiếm tài năng. Quá trình này ròng rã suốt 3 tháng và Bielsa không đi máy bay vì ông sợ độ cao. Nhưng đường sa cũng không làm người đàn ông ấy chùn bước.

 

Mauricio Pochettino sống cách Rosario, quê hương Bielsa, 150km. Vào thời điểm đó Pochettino đã có ý định Rosario Central, nhưng Bielsa đã xuất hiện ở nhà ông lúc 1 giờ sáng và thuyết phục cha của Mauricio Pochettino hãy để con trai tới Newell’s. Sau này khi đã là HLV trưởng đội một của Newell’s Old Boy, Bielsa vẫn giữ nguyên sự tỉ mỉ và quyết liệt với hành động.

 

Nếu các trận đấu diễn ra vào Chủ nhật, các cầu thủ sẽ được nghỉ thứ 2 và dành cả ngày thứ 3 và sáng thứ 4 để tập thể lực. Trong lúc đó, Bielsa sẽ xem băng hình đối thủ. Chiều thứ 4 là thời điểm cho bài tập chiến thuật. Các cầu thủ phải đọc báo và tập hợp thành những hồ sơ chi tiết liên quan đến đối thủ tiếp theo của đội. Bằng cách này, Bielsa buộc cầu thủ của mình phải có trách nhiệm, sự cam kết và đồng thời nó cũng giúp họ hiểu bóng đá hơn. Trong buổi tập đó ông sẽ cho học trò xem những đoạn video nổi bật về đối thủ.

 

Chiều thứ 5, toàn đội đá tập mà như cựu tiền vệ Juan Manuel Llop khẳng định thì “chơi với cường độ như một trận chính thức. Chúng tôi tập trung đến nỗi không được phép thua vào hôm ấy”.

 

Sang thứ 6, Newell’s sẽ chuẩn bị cụ thể cho trận đấu. Bielsa cho các học trò tập 120 tình huống tấn công và 120 tình huống phòng ngự khác nhau. “Mọi thứ liên quan tới di chuyển, di chuyển nhóm. Bóng tới đây, bạn phải chặn ở đó, bạn phải chạy ra đây, trong trường hợp họ sử dụng bẫy việt vị, hai người sẽ thoát ra và một người phải hành động để phá. Buổi tập rất rất chi tiết”, vẫn là chia sẻ của Manuel Llop.

 

Sự tỉ mỉ, chi tiết cùng sự đổi mới trong chiến thuật mà Bielsa mang tới đã góp phần giúp Newell’s Old Boy giành chức vô địch Apertura 1991, Clausura 1992 và á quân Copa Libertadores 1992. Trong đội hình những năm đó có Mauricio Pochettino, người mà Bielsa đã gõ cửa nhà lúc 1 giờ sáng để thuyết phục.

 

HLV đương nhiệm của Paris Saint-Germain từng chia sẻ về người thầy cũ như sau: “Marcelo giống như một người cha thứ hai của tôi. Tôi luôn yêu quý thầy vì thầy là người rất quan trọng trong sự nghiệp của tôi”. Nhưng không chỉ có Pochettino, rất nhiều được truyền cảm hứng từ El Loco. Tờ Telegraph thống kê có đến 163 cựu cầu thủ theo đuổi sự nghiệp huấn luyện nhờ nguồn cảm hứng từ Bielsa. Giống như ông nội mình, Marcelo Bielsa như một nhà truyền giáo đích thực.

 

Sự nghiệp huấn luyện của ông không có nhiều danh hiệu, song giá trị mà Bielsa mang lại cho thế giới túc cầu không thể chỉ đong đếm bằng những chiếc cúp hay những tấm huy chương. Trước khi bước chân vào nghề, Pep Guardiola đã từng tới thỉnh giáo Bielsa và họ đàm đạo với nhau rất lâu. 

 

Năm 2010, huyền thoại Johan Cruyff nhận xét Chile của Bielsa “chơi thứ bóng đá hấp dẫn nhất World Cup”. Thế hệ vàng đó của Chile sau này giành hai chức vô địch Copa America liên tiếp. Còn ký giả Jonathan Wilson nhận định vào năm 2014: “Kể từ thời bộ tứ hậu vệ của Brazil vào cuối thập niên 50 và đầu 60, không người Nam Mỹ nào có tầm ảnh hưởng lên cách chơi bóng của thế giới như Bielsa, tân HLV của Marseille, đã làm trong thập niên đầu tiên của thế kỷ 21”. 

 

Vòng đấu đầu tiên của Premier League mùa giải trước, Leeds hành quân đến Anfield của nhà đương kim vô địch và không ngần ngại chơi đôi công hết sức trực diện, điều mà hiếm đội bóng dám làm. Cả hai đội bóng tạo ra màn rượt đuổi hết sức hấp dẫn, và dù Liverpool giành chiến thắng 4-3 nhưng Jurgen Klopp cũng phải ngả mũ kính phục người đồng nghiệp: “Tôi xin chúc mừng tất cả mọi người của Leeds, họ là một đội bóng tuyệt vời và không thể tin được. Tôi sẽ xem họ thường xuyên ở mùa giải này. Một trận đấu tuyệt vời, một đối thủ tuyệt vời, một màn trình diễn chấn lượng của cả hai đội. Tôi thích như thế”.

 

Chỉ có yêu bóng đá đến tận cùng mới khiến Bielsa quyết liệt, kiên định và không ngại khác biệt với người khác. Chúc mừng sinh nhật ông, một “gã điên” đáng yêu, đáng mến và đáng kính.