Luis de la Fuente: "Miễn là bạn hướng tham vọng cá nhân vào mục tiêu chung, "cái tôi" là một thứ tuyệt vời để sở hữu!"

Luis de la Fuente là vị huấn luyện viên đã đưa Tây Ban Nha vô địch World Cup 2026, chiến lược gia 65 tuổi này cũng từng dẫn dắt Lamine Yamal và các đồng đội chinh phục ngôi vương EURO 2024. 

Nhưng có một chuyện mà có lẽ bạn sẽ không biết: 14 năm trước, ông từng rơi vào cảnh thất nghiệp, thường ngồi ở một quán bar địa phương và đọc các mẩu quảng cáo trên báo để tìm việc làm. 

Hồi ấy, De la Fuente đang sống tại Getxo, một vùng ngoại ô của Bilbao thuộc Xứ Basque. Ông vừa bị sa thải khỏi “công việc HLV trưởng đội một đầu tiên trong môi trường bóng đá chuyên nghiệp” tại câu lạc bộ Alaves, lúc bấy giờ còn đang thi đấu ở giải hạng ba Tây Ban Nha. 

Cho đến thời điểm đó, ông chủ yếu làm công tác đào tạo trẻ tại Athletic Club ở Bilbao và Sevilla. Ông chỉ trụ lại được 4 tháng ở Alaves. Và rồi, một khoảnh khắc định mệnh đã xuất hiện. 

“Chẳng có cuộc gọi nào tìm đến tôi cả,” De la Fuente kể với The Athletic. “Tôi đã rơi vào một tình cảnh vô cùng khó khăn. Tôi còn một gia đình phải chăm lo. 

“Ngày nào tôi cũng đến cùng một quán bar để ăn sáng và đọc báo. Một hôm nọ tôi đọc được tin Liên đoàn Bóng đá Tây Ban Nha đang tìm HLV cho đội U19. Trong những hoàn cảnh khác, có lẽ tôi đã lật sang trang tiếp theo rồi. Nhưng vào thời điểm ấy, tôi cảm thấy mình phải lắng nghe tiếng gọi của số phận.” 

De la Fuente đã được tuyển dụng sau vài vòng phỏng vấn và một cuộc gọi tới Inaki Saez, sếp cũ của ông ở học viện Athletic và là người từng phụ trách La Roja tại Euro 2004. Ban đầu mối duyên này chỉ là một bản hợp đồng có thời hạn 3 tháng bắt đầu từ tháng 5/2013, vừa đủ để ông dẫn dắt đội bóng dự giải U19 châu Âu diễn ra vào mùa hè năm ấy tại Lithuania. 

Đoàn quân của ông, với sự góp mặt của Hector Bellerin, đã lọt vào đến vòng bán kết trước khi để thua trước một tuyển Pháp sở hữu Aymeric Laporte và Adrien Rabiot. 

Từ bệ phóng đó, De la Fuente kể rằng ông “đã ký gia hạn hợp đồng từng năm một, và thế là chúng ta có ngày hôm nay” - khi Tây Ban Nha đụng độ Anh trong trận đấu mở màn vòng bảng UEFA Nations League của cả hai đội tại Wembley. Đây là trận đấu đầu tiên của La Roja kể từ sau chiến thắng trước Argentina để mang về chức vô địch World Cup thứ hai cho đất nước vào ngày 19/7. 

Cách đây vài tuần, nhà cầm quân 65 tuổi đã ký kết một bản hợp đồng mới có thời hạn 6 năm với ĐTQG Tây Ban Nha, đưa mức lương hàng năm của ông tăng lên hơn gấp đôi so với con số 2 triệu euro trước đó. 

“Tôi sinh ra để làm HLV cho đội tuyển quốc gia,” De la Fuente, người tự nhận mình là một tín đồ Công giáo ngoan đạo và luôn cầu nguyện vào mỗi buổi sáng, khẳng định. Ông cũng rất thích tập gym. Với bài cuốn tạ bằng một tay, De La Fuente tập được mức tạ 20kg và “có thể nâng nặng hơn nữa”, nhưng ông cho rằng “ở thời điểm này của cuộc đời, chẳng có lý do gì để tự làm mình chấn thương cả.”

Từng là một hậu vệ trái có sự nghiệp thi đấu kéo dài 16 năm tại các CLB như Athletic Club và Sevilla trước khi giải nghệ vào năm 1994, sau đó De La Fuente làm công tác đào tạo trẻ ở cấp độ khu vực và câu lạc bộ trước khi có bước nhảy vọt lớn tại Liên đoàn bóng đá Tây Ban Nha. 

Sau thất bại ở vòng loại năm 2014, đội U19 của ông đã giành chức vô địch châu Âu vào năm 2015 (với Rodri, Mikel Merino, Unai Simon, Dani Ceballos và Marco Asensio trong đội hình). Năm 2018, ông được đôn lên đảm nhận đội U21 và giành chức vô địch châu Âu vào năm sau đó cùng Mikel Oyarzabal, Fabian Ruiz và Dani Olmo. Tại kỳ Olympic bị trì hoãn do Covid được tổ chức vào năm 2021, Pedri, Eric Garcia, Marc Cucurella và Martin Zubimendi đã được ông điền tên vào một đội hình mà nòng cốt là lứa U23, và giành huy chương bạc ở Nhật Bản. 

Sau đó, De la Fuente tiếp tục được thăng chức, trở thành HLV trưởng ĐTQG nam của Tây Ban Nha vào tháng 12/2022 sau khi Luis Enrique bị sa thải vì trận thua trước Maroc ở vòng 16 đội World Cup. 

Lúc ấy, phần lớn thế giới bóng đá còn chưa từng nghe nói đến người đàn ông này. Nhưng đến tháng 6 năm sau, La Roja đã trở thành nhà vô địch Nations League với chiến thắng trước Croatia trong trận chung kết. 

Sau đó, vào tháng 9, De la Fuente đã trao cho Yamal lần ra sân đầu tiên trong màu áo ĐTQG. 

“Tôi đã theo dõi cậu ấy trong vài buổi tập tại đây cùng các đội trẻ (Yamal từng khoác áo các đội U17 và U19 của Tây Ban Nha),” De la Fuente chia sẻ. “Chúng tôi hoàn toàn nhận thức được tiềm năng của cậu ấy, và ở phía sau hậu trường đã có cả một quá trình làm việc rất kỳ công để đưa cậu ấy vào đội  tuyển (cậu ấy cũng có đủ điều kiện để khoác áo Morocco và Guinea Xích Đạo thông qua gốc gác của cha mẹ). 

“Đôi khi, mọi người nghĩ rằng nếu một cầu thủ quyết định thi đấu cho một ĐTQG khác thì nghĩa là chúng tôi đã làm sai điều gì đó. Nhưng sự thật không hẳn là vậy. Bạn có thể đã làm đúng hết mọi quy trình, nhưng nếu cầu thủ kia cảm thấy trái tim mình thuộc về một đất nước khác, bạn chẳng thể nào ngăn cản điều đó cả. Lamine ở đây bởi vì cậu ấy muốn chơi cho Tây Ban Nha.” 

Yamal đã ghi bàn ngay trong trận đấu đầu tiên đó, góp dấu giày vào chiến thắng 7-1 của La Roja trước Georgia ở vòng loại Euro 2024, trở thành cầu thủ trẻ nhất có trận ra mắt và cũng là người trẻ nhất lịch sử ghi bàn cho tuyển Tây Ban Nha (ở tuổi 16 năm 57 ngày). 

Kể từ đó, đã có quá nhiều chuyện xảy ra. 

Có rất nhiều lý do để giải thích tại sao Tây Ban Nha của De la Fuente có thể vươn mình trở thành đội bóng xuất sắc nhất thế giới. Tinh thần đồng đội, tư duy chiến thuật và chất lượng kỹ thuật là những thế mạnh tập thể lớn nhất của họ trên đất Mỹ vào mùa hè vừa qua. Tất nhiên, việc sở hữu một trong những tài năng thú vị nhất của môn thể thao vua như Yamal cũng là một yếu tố then chốt - ngay cả khi anh không tỏa sáng rực rỡ ở sân khấu World Cup như từng làm được tại Euro 2 năm về trước. 

“Ngay cả khi không đạt phong độ cao nhất, Yamal vẫn mang lại rất nhiều điều cho đội bóng,” De la Fuente nhận định. 

“Kỳ World Cup vừa qua đã mang lại nhiều tác động tích cực cho cậu ấy. Giải đấu này đã giúp cậu ấy trở thành một cầu thủ, một người đồng đội và một con người hoàn thiện hơn. Giờ đây, cậu ấy hiểu rằng ngay cả khi bản thân chơi không quá xuất sắc, cậu ấy vẫn có thể giúp ích cho tập thể. Đó thực sự là một bước nhảy vọt lớn trong quá trình trưởng thành của cậu ấy. Lamine vẫn còn rất nhiều việc phải làm, bởi vì cậu ấy hội tụ mọi tố chất để trở thành một cầu thủ đẳng cấp thế giới trong nhiều năm tới. 

“Khi tuyển chọn nhân sự, tôi không chỉ nhìn vào trình độ chuyên môn của họ trên sân cỏ. Tôi còn nhìn vào con người họ nữa. Tôi đã quen biết một số cầu thủ trong đội suốt 15 năm, và nếu họ được có mặt ở đây thì đó là vì họ phù hợp với triết lý của chúng tôi trong việc biến nơi này thành một gia đình. Nếu bạn không phù hợp với triết lý đó, bạn sẽ bị loại. 

“Tôi có thể khẳng định với anh rằng, mọi người không hề biết Lamine Yamal thực sự là người như thế nào. Cậu ấy là một cầu thủ có tinh thần tập thể tuyệt vời. Một người đồng đội cần mẫn và là một chàng trai khiến cuộc sống của những người xung quanh cậu ấy trở nên cực kỳ dễ chịu. 

“Thiên hạ thường bàn tán về cái tôi của cậu ấy ư? Tôi không hiểu tại sao từ ‘cái tôi’ lại mang hàm ý tiêu cực. Tất cả chúng ta đều có một ‘cái tôi’. Miễn là bạn hướng tham vọng đó vào mục tiêu chung của toàn đội, thì ‘cái tôi’ là một thứ tuyệt vời để sở hữu. Mọi thành viên trong đội bóng này đều có tư duy đặt tập thể lên trên hết.

“Đây mới là bí quyết thực sự: Lựa chọn đúng hình mẫu cầu thủ để rồi tạo dựng nên một gia đình. Tại Euro 2024, anh có thể thấy Jesus Navas, khi đó đã 38 tuổi, hay ngồi chơi điện tử và cười đùa cùng Lamine. Hiện tại, Oyarzabal (29 tuổi) là một người đàn anh mà Yamal thực sự lắng nghe và vô cùng kính trọng.” 

***

Quay ngược thời gian về tháng 9 năm 2023. 

Trong quá trình chuẩn bị cho trận đấu tại Georgia kể trên, De la Fuente đã bị cuốn vào những drama xoay quanh cựu chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Tây Ban Nha, Luis Rubiales. 

Trong một bài phát biểu đầy tính khiêu khích vào tháng 8 năm đó, Rubiales đã công kích “đám nữ quyền giả tạo” và kiên quyết khẳng định ông ta sẽ không từ chức vì nụ hôn với nữ tuyển thủ Tây Ban Nha Jenni Hermoso trong lễ trao huy chương và cúp vô địch, sau chiến thắng trước tuyển Anh ở trận chung kết World Cup nữ diễn ra tháng trước đó. Rubiales, người cuối cùng cũng đã phải từ chức 3 tuần sau bài phát biểu ấy, đã bị kết tội tấn công tình dục vào tháng 2/2025. 

Trong số những nhân vật của Liên đoàn Bóng đá Tây Ban Nha đã đứng lên vỗ tay tán thưởng Rubiales ngày hôm đó có De la Fuente. Sau này, ông đã lên tiếng xin lỗi và giải thích rằng mình “chỉ vỗ tay vì bối cảnh, bầu không khí và áp lực” trong khán phòng lúc bấy giờ. 

“Trong cuộc sống, bạn học hỏi từ mọi thứ,” giờ đây ông bày tỏ. “Đôi khi bạn nhận ra rằng mình đang ở những nơi mà lẽ ra mình không nên ở, và bạn có thể đã hành xử sai lầm. Cuộc sống đã dạy tôi chỉ nên tập trung tuyệt đối vào những gì mình có thể kiểm soát được. Không bận tâm điều gì khác cả.” 

Lúc cuộc phỏng vấn này được thực hiện, De la Fuente lại đứng trước nguy cơ rơi vào một tình huống nhạy cảm khác khi Tây Ban Nha chuẩn bị chơi trận đấu sân nhà đầu tiên kể từ sau chức vô địch World Cup, diễn ra tại thành phố Seville ở miền nam đất nước, đón tiếp Croatia - một cuộc đối đầu thuộc  Nations League. 

LĐBĐ Tây Ban Nha đã dự định tổ chức một hoạt động để thể hiện sự ủng hộ dành cho Ceuta trong khuôn khổ trận đấu đó. 

Ceuta, một thành phố của Tây Ban Nha nằm trên bờ biển phía bắc châu Phi với dân số chỉ hơn 83.000 người, đã trở thành tâm điểm trên các bản tin kể từ sau các sự kiện ngày 30 và 31 tháng 7. 

Đó là thời điểm hơn 70.000 người di cư đã xâm nhập trái phép vào Ceuta từ nước láng giềng Morocco bằng cả đường bộ lẫn đường biển, làm quá tải các cơ quan chức năng biên giới và gây ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo. Khoảng 90% những người vượt biên đã quay trở lại Morocco trong vòng 72 giờ, nhưng vẫn còn khoảng 5.000 người ở lại. 

Theo Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez, 141 người đã thiệt mạng khi tìm cách đặt chân vào lãnh thổ Tây Ban Nha. 

Chủ đề này đã bị chính trị hóa sâu sắc tại Tây Ban Nha. Các đảng đối lập - bao gồm Đảng Nhân dân trung hữu và đảng Vox cực hữu - đã lên tiếng cáo buộc rằng các chính sách nhập cư của Đảng Xã hội do ông Sanchez lãnh đạo chính là nguyên nhân khiến quá nhiều người cố gắng vượt biên như vậy. 

Khi Real Madrid thi đấu trận La Liga trên sân của Elche vào ngày 15/9, cả hai đội bóng đều mặc áo phông mang thông điệp thể hiện tình đoàn kết với Ceuta trước giờ bóng lăn, nhưng 3 cầu thủ Madrid là Kylian Mbappé, Ibrahima Konate và Vinicius Junior đã quyết định xắn nửa dưới chiếc áo của họ lên, che khuất một phần dòng chữ, trong khi nhà đương kim vô địch Barcelona thì hoàn toàn từ chối tham gia vào một sáng kiến tương tự. 

Sau đó Mbappé đã chia sẻ với tờ Diario AS rằng anh cảm thấy “đồng cảm với Ceuta và với tất cả các nạn nhân”, đồng thời nói thêm: “Nhưng tôi cũng muốn thể hiện một cử chỉ và bày tỏ sự quan tâm đối với tất cả những người nhập cư đã mất mạng và những người cũng đang phải sống trong những điều kiện vô cùng khó khăn.” 

Video công bố đội hình tuyển Tây Ban Nha cho đợt FIFA Days lần này đã được ghi hình tại Ceuta, và đích thân De la Fuente đã mang theo chiếc cúp vô địch World Cup đến đó vào ngày 4/9. 

Tờ The Athletic đã hỏi chiến lược gia 65 tuổi về khả năng trong nội bộ đội tuyển có thể tồn tại những cách nhìn khác nhau đối với vấn đề này.

“Bóng đá là một công cụ rất hữu ích trong xã hội, nhưng nếu chính trị can dự vào bóng đá và bóng đá bị dính dáng đến chính trị, thì sẽ có chuyện không hay xảy ra,” De la Fuente phân tích. “Tôi nghĩ mỗi chúng ta chỉ nên ở yên trong phạm vi lĩnh vực của mình. 

“Tôi từng có trải nghiệm thực tế đủ để thấu hiểu sự hòa nhập và cùng chung sống trong bóng đá là như thế nào. Đồng thời, tôi cũng cho rằng thật không công bằng khi những người ngoài cuộc như chúng ta lại đi rao giảng với một thành phố như Ceuta về những vấn đề này, bởi xét về mặt lịch sử, người dân nơi đây đã chung sống với nhiều nền văn hóa đa dạng một cách hoàn toàn bình thường. 

“Bây giờ chúng ta định đến đó, từ vùng đất liền này, để ‘lên lớp’ cho họ thế nào là sự chung sống và hòa nhập sao? Chà, như vậy thì thật không công bằng. Chính họ mới là những người xứng đáng chỉ dạy cho chúng ta một bài học.” 

***

Trong khi De la Fuente là người đại diện cho sự tiếp nối của nhà đương kim vô địch thế giới, thì các cường quốc bóng đá châu Âu khác như Pháp, Đức và Hà Lan đều đã bổ nhiệm những vị HLV mới sau World Cup, lần lượt là Zinedine Zidane, Jurgen Klopp và Xavi Hernandez. 

“Họ đều là những nhà cầm quân xuất chúng và sẽ không gặp phải bất kỳ vấn đề gì, nhưng họ sẽ nhận thấy một sự khác biệt rất lớn so với môi trường bóng đá cấp câu lạc bộ,” ông chia sẻ. 

“Các cầu thủ có thể vừa mới hội quân vào thứ Hai đã phải chơi ngay một trận đấu mang tính quyết định đến cơ hội vượt qua vòng loại vào thứ Năm. Vào ngày thứ Hai hoặc thứ Ba, bạn sẽ không thể tổ chức một buổi tập bài bản nào vì tất cả các cầu thủ đều đang mệt mỏi sau khi cày ải cho câu lạc bộ của họ vào cuối tuần. 

“Chúng tôi đã cố gắng tận dụng tối đa những ngày đầu tiên đó bằng việc thực hiện các buổi tập ‘vô hình’: Xem video phân tích, trình bày các ý tưởng chiến thuật mà chúng tôi muốn sử dụng hoặc cách thức mà đối thủ sẽ thiết lập đội hình. Đây là một phương án làm việc thiết thực khi chúng tôi không thể bước ra sân tập. 

“Công việc của tôi liên quan rất nhiều đến mảng quản lý con người, nhưng chúng tôi lại bị cản trở bởi việc thiếu điều kiện để làm điều đó. Bạn cần phải giành được sự trung thành của các cầu thủ đối với những ý tưởng của mình càng sớm càng tốt để bù đắp cho quỹ thời gian hạn hẹp mà bạn có.” 

(Dịch từ bài phỏng vấn “Luis de la Fuente interview: World Cup glory, 20kg bicep curls and the ‘real Lamine Yamal’” do bộ đôi phóng viên Pol Ballús và Guillermo Rai của The Athletic thực hiện)