Luis Aragonés: Nhà hiền triết mở ra kỷ nguyên mới của La Roja (P2)

Phần 1: Luis Aragonés: Nhà hiền triết mở ra kỷ nguyên mới của La Roja (P1)

Phần 2:

Có biệt danh là Zapatones (Chiếc giày lớn) vì dáng đi đặc biệt của mình, Aragonés là một người thực dụng và kiên định. Ông cũng thẳng thắn tới mức “tàn nhẫn” và rất thích gây gổ với người khác. Ông từng nói một cổ động viên là “xấu hơn cả hai con ngựa” và lần khác thì bảo một cầu thủ tiếp tục thi đấu vì “Chẳng có ai làm điều quái gì sai trái với cậu cả”. Nhưng thực tế là cầu thủ đó bị vỡ quai hàm.
 

Và cùng với đó là những căng thẳng với chủ tịch Jesús Gil của Atlético Madrid hay với tiền đạo Romário ở Valencia nhưng trên tất cả, Aragonés vẫn là huấn luyện viên tài năng và một nhân vật quan trọng trong cuộc cách mạng của bóng đá Tây Ban Nha những năm trước Euro 2008. Theo góc nhìn nào đó, ông đã trình làng một thứ triết lý bóng đá của riêng mình. Aragonés không phải một người thiếu thực tế và ông đã tự hỏi việc thay đổi lối chơi của bóng đá Tây Ban Nha có phải điều hợp lý hay không. La Roja trước đó nổi tiếng với thứ bóng đá trực diện ở tốc độ, nhịp độ cao và nhiều người muốn giữ nguyên như vậy. 
 

Tuy nhiên Aragonés nhận ra các cầu thủ của ông ngày càng không phù hợp với lối chơi này. Do đó ông đã thay đổi cách tiếp cận trận đấu và không gì bằng sử dụng ưu thế về kỹ thuật của những người như Xavi, Andrés Iniesta và Sergio Busquets.
 

Dù vậy với Aragonés, chiến thuật không phải điều quan trọng nhất. “Huấn luyện viên không chỉ phải dẫn dắt đội bóng. Đó là một công việc khó vì có rất nhiều khía cạnh phải xử lý,” chiến lược gia này chia sẻ vào năm 1998. “Với tôi, dù gần như không được nói tới nhưng điều quan trọng nhất vẫn là tâm lý của tập thể. Dẫn dắt một tập thể trẻ, những người nhận lương rất cao và ai cũng có những suy nghĩ của cá nhân, là điều vô cùng phức tạp.”

Huấn luyện đội tuyển quốc gia là một công việc phức tạp như thế nhưng Aragonés đã xử lý các vấn đề một cách gọn gàng. Ông là trung tâm của sự chỉ trích và phải hứng chịu nhiều búa rìu dư luận nhất vì đã loại tiền đạo đội trưởng Raúl của Real Madrid trên hành trình đến Euro 2008 và kiên định với lựa chọn của mình là David Villa. 
 

Sau đó là những mâu thuẫn giữa hai nhóm cầu thủ Barcelona và Real Madrid cũng được ông giải quyết và giúp họ trở nên gắn kết. Nhưng có lẽ điều ấn tượng nhất vẫn là khả năng truyền đi niềm tin vào một quốc gia vẫn thường thi đấu dưới sức hay không được như kỳ vọng tại mỗi giải đấu. Vòng chung kết World Cup 2006 là một giải đấu thất vọng. La Roja đã bị loại ở vòng 16 đội sau thất bại 1-3 trước đội tuyển Pháp. Và sự kiên nhẫn chính là chìa khoá. Tây Ban Nha không thể thay đổi đột ngột chỉ trong một đêm. “Khi tôi nắm quyền vào năm 2004, chúng tôi quyết định đi theo một thứ bóng đá riêng,” Aragonés sau này chia sẻ. “Mọi thứ đã không diễn ra như mong đợi ở Đức và bình thường thì huấn luyện viên sẽ phải ra đi nhưng tôi tin rằng mình có một tập thể đặc biệt trong tay, thế hệ ngàn năm có một.”
 

Tuy nhiên, ông sẽ không thể đạt được thành quả nếu như không đề cao tinh thần tập thể lên trên hết. “Một trong những chìa khoá dẫn đến thành công ở Euro 2008 là chúng tôi đã gắn kết thành một tập thể,” trung vệ Carlos Marchena nói. “Đến trước thời điểm đó, chúng tôi dường như vẫn chỉ là một nhóm tập hợp cầu thủ từ các đội khác nhau. Aragonés xứng đáng được công nhận vì thành quả này.”
 

Zapatones đã nhận ra vấn đề cản trở sự tiến bộ của đội tuyển Tây Ban Nha là sự thiếu gắn kết và thiếu tự tin. Nhưng không đơn thuần chỉ tiếp thêm tinh thần và động lực mà Aragonés rất đề cao việc tìm kiếm cầu thủ và phân tích video. Ông yêu cầu các trợ lý phải quay phim cầu thủ trong lúc tập luyện cũng như trong các trận đấu để phục vụ cho sau này.
 

Nhưng dù những phương pháp riêng biệt của ông đã đưa đội tuyển đến thành công nhưng tầm quan trọng của nó chỉ thực sự được nhận thức sau khi ông rời ghế. Dưới thời Del Bosque, Tây Ban Nha đã giành được chức vô địch World Cup và thêm một chiếc cúp Euro nữa nhưng những điều này sẽ chẳng thể đến nếu như không có nền tảng trước đó mà Aragonés tạo ra. “Không còn nghi ngờ gì nữa, ông đã mở đường cho giai đoạn thành công này. Tôi cảm thấy rất biết ơn ông ấy.”, huấn luyện viên Del Bosque nói.
 

Aragonés qua đời lặng lẽ vào tháng 2 năm 2014 ở Madrid trong một buổi sáng thứ Bảy bình yên. Ông đã giấu kín tất cả, một mình chiến đấu với căn bệnh bạch cầu mà không nói với ai cho đến ngày cuối đời. “Nhà hiền triết đến từ Hortaleza” sẽ mãi được nhớ đến vì những di sản không thể nào xoá nhoà mà ông để lại với bóng đá Tây Ban Nha dù trong suốt sự nghiệp của mình ông cũng không thiếu những tranh cãi hay sai lầm. “Trái tim tôi đang vô cùng đau đớn,” Eto’o - người đã thi đấu dưới sự dẫn dắt của Aragonés ở Mallorca - cho biết. “Một con người vĩ đại đã rời bỏ chúng ta. Tôi sẽ mãi giữ những khoảnh khắc tuyệt vời của hai chúng tôi và những kỷ niệm ở Mallorca. Cảm ơn thầy vì tất cả những gì người đã dạy chúng con về bóng đá cũng như trong cuộc sống.”
 

Nếu để tìm một khoảnh khắc tóm gọn lại hình ảnh của Zapatones thì có lẽ không gì hơn khoảnh khắc sau khi giành chiến thắng trước đội tuyển Đức trên sân vận động quốc gia Áo ở Vienna. Các cầu thủ đã quây lấy người thầy của mình và tung ông lên trên không. Ở lần ném thứ sáu, người ta đã nhận thấy một nụ cười hân hoan nở trên khuôn mặt của Aragonés. Tất cả những khó khăn và thử thách trong sự nghiệp của người đàn ông ấy dường như bỗng bị quên lãng dù chỉ là trong chốc lát.

Một lần, khi được hỏi về triết lý bóng đá của mình, Aragonés trả lời một cách thẳng thừng: “Chiến thắng, chiến thắng, chiến thắng và chiến thắng.” Ông đã giành chiến thắng cùng đội tuyển Tây Ban Nha và sau khi ông ra đi, Tây Ban Nha vẫn tiếp tục làm được điều này. Nói về người thầy của mình, thủ thành Iker Casillas luôn dành cho ông một sự kính trọng: “Luis Aragonés đã thay đổi lịch sử bóng đá Tây Ban Nha và chúng tôi sẽ luôn biết ơn ông vì điều đó.”