Lucien Favre: Người đàn ông kiệm lời hồi sinh Dortmund (P1)

HLV đội U14 Échallens khi đó là Johny Bordin nảy ra một ý tưởng táo bạo, mời danh thủ đó về tham gia một vài buổi tập luyện cùng các cầu thủ nhí, kí tặng và chia sẻ trải nghiệm thi đấu ở đỉnh cao. Có lẽ cảm thấy hợp nhau và có thể giúp ích cho việc huấn luyện, Lucien Favre - tên người danh thủ đó - trở thành trợ lý cho Bordin không lâu sau, trước khi vượt qua người cộng sự trở thành HLV đội U17 rồi đội một Échallens năm 1993.

Nhìn vào sự thông tuệ của Favre - mà thành tích nổi bật nhất là đang vực dậy thành công một Borussia Dortmund uể oải bạc nhược mùa trước trở thành đội dẫn đầu Bundesliga suốt lượt đi - thật khó có thể tin con đường cầm quân của ông được khởi đầu bằng việc được trao cơ hội mong manh đến thế. Sự từ tốn trong tính cách Favre hóa ra lại vô cùng phù hợp với công việc yên ả thuở ấy. Với nền tảng là công việc trông nom các cầu thủ nhí, bản năng chiến thuật của ông được trau dồi và tiến bộ dần theo năm tháng.

Steeve Devolz là một trong những cầu thủ nhí từng được huấn luyện bởi cả Bordin và Favre. Năm 1994, ông cùng đồng đội tạo ra chiến tích đưa Echallens thăng lên hạng hai lần đầu tiên trong lịch sử. HLV khi đó không ai khác hơn là người trợ lý ba năm trước: Lucien Favre.

Hai người tiếp tục tái hợp vào năm 1999 khi Favre dẫn dắt Yverdon ở hạng đấu cao nhất của Thụy Sĩ. Devolz nhận xét về người thầy: "từ lúc là một cầu thủ nhí, phương pháp huấn luyện của Favre đã giúp tôi cảm thấy vô cùng mạnh mẽ. Ông ấy khiến tôi nghĩ rằng mình có thể đạt được những thứ to tát. Thời gian ông ấy huấn luyện chính là đỉnh cao trong sự nghiệp của tôi".

Devolz chỉ là một trong số những cầu thủ mà Favre đã ‘nâng cấp’ thành công. Giới bóng đá vẫn thường không ngại nói ra những lời có cánh khen ngợi nhau, nhưng ngay cả vậy, sự cảm kích đầy chân thật của các học trò cũ dành cho ông vẫn không bị nhạt nhòa. Trang tin thân cận BVB nhất Ruhr Nachrichten đã nhận thấy sự say mê của Marco Reus khi anh khẳng định Favre là HLV giỏi nhất mà anh từng biết. Jurgen Klopp, Joachim Löw và Thomas Tuchel không được nhắc đến.

Phải nói thêm rằng khi còn làm việc ở Pháp, vơ của chủ tịch OGC Nice thể hiện một chút bối rối khi gặp một đoàn phim Thụy Sĩ của đài truyền hình quốc gia RTS tại một hội chợ trái cây, rồi khi cái tên Favre được nhắc tới. "Aah...Lucien!", "một người đáng mến và cuốn hút” – mắt bà sáng rực.

Tờ Neue Zürcher Zeitung của Thụy Sĩ nhận ra nét vụng về tạo nên sự cuốn hút dẫn ở Favre. Ông ăn nói nhỏ nhẹ, nhiều kiến thức, đôi khi xa cách. Chính điều này tạo ra sự cuốn hút theo kiểu rất riêng biệt. Favre tạo ra cảm giác ông có thể là giáo sư tại trường đại học - loại giáo sư mà không sinh viên nào quên được - không phải vì thường xuyên đùa cợt cùng họ mà là vì không thể ngừng chú tâm vào đề tài của mình, và say sưa làm mọi thứ để truyền tải ý tưởng của mình đến người xung quanh.

Hồi sinh sự nghiệp của Mario Balotelli tại Nice, biến Granit Xhaka thành tiền vệ có giá 40 triệu euro ở Borussia Moenchengladbach, chuyển đổi Jadon Sancho 18 tuổi thành một cầu thủ bên lề trở thành yếu nhân trong cuộc đua giành Đĩa Bạc - những điểm nhấn như vậy có ý nghĩa thay cho lời khẳng định về khả năng của Favre. Nhược điểm của việc kiệm lời, Favre bù đắp lại bằng sự thấu cảm. Marco Reus luôn đánh giá cao sự hỗ trợ của ông trong những giai đoạn dưỡng thương ở Gladbach và Dortmund.

Devolz nhớ lại những ngày làm việc cùng nhau: "Ông ấy luôn giao tiếp với tất cả chúng tôi, kể cả những người không được đá chính. Ông ấy nói những lời khiến cả đội cùng nhau cống hiến 100% khả năng bởi vì ông ấy thật sự trân trọng tất cả, rằng chúng ta thi đấu với 11 người vào mỗi cuối tuần nhưng là 20-25 người trong suốt tuần. Ông ấy cần mọi người cùng hướng đến mục tiêu duy nhất”.

Có lần Devolz không thể tập cùng đội U14 cho bị chấn thương cổ tay. Favre đích thân chở cầu thủ của mình đến một mảnh đất trống để tập luyện riêng về chuyền và khống chế bóng.

Khả năng quản trị con người ấn tượng của Favre đã thể hiện qua tinh thần chiến đấu của Borussia Dortmund mùa này. Tân binh Paco Alcacer đã ghi đến 10 bàn từ 7 lần ra sân từ băng ghế dự bị ở mùa này. Hai lần trong số đó tạo ra bàn ấn định tỉ số 3-2 trước Bayern Munich vào tháng mười một và chiến thắng điên rồ 4-3 trước Augsburg trước đó - hai cột mốc quan trọng trong hành trình Borussia Dortmund lượt đi.

Một trong những điều người ta hay nói về Favre nhất chính là chủ nghĩa hoàn hảo. Ông ấy là người đặt niềm tin mạnh mẽ vào việc chăm chỉ trên sân tập và chúng trọng đến từng chi tiết nhỏ nhất - những điều mọi người thường lơ là không để ý đến - trong khi sử dụng những kĩ năng giao tiếp truyền tải đến cầu thủ. Ký giả Raphael Honigstein từng viết trên ESPN rằng Favre đã và đang áp dụng phương pháp định hướng vị trí cho cổ tay khi cầu thủ nhận bóng.

Hồi còn dẫn dắt Nice, Favre khiến tờ báo Thụy Sĩ 24 Heures khiến họ hết sức ngạc nhiên khi đề cập đến những việc họ không thể ngờ: “tốc độ thực hiện, dự đoán tình huống thế nào, sử dụng chân nào, chạm đầu tiên và chạm bóng thứ hai ảnh hưởng thế nào đến chất lượng đường chuyền. Nếu bóng rời khỏi chân cầu thủ, đội có thể bị mất quyền kiểm soát. Tất cả những chi tiết nhỏ đều là quy tắc các cầu thủ nhớ kĩ”.

Favre cũng nhấn mạnh sự quan trọng của việc thay đổi hệ thống ngay trong trận đấu. Devolz nhắc lại những bài tập luyện ở mùa giải 1993/1994 ở Echallens, khi đó cầu thủ phải tập đứng trong nhiều đội khác nhau trong hai tiếng đồng hồ - giúp họ thích nghi với các đối thủ khác nhau - một sự chi tiết chưa từng có tiền lệ ở cấp độ bóng đá nghiệp dư của Thụy Sĩ.

25 năm sau, Favre tiếp tục gây kinh ngạc với khả năng làm chủ chiến thuật của mình. Chiến thắng kịch tính 3-2 trước Bayern Munich là một điển hình, với những pha chuyền bóng nhanh và sắc lẹm về phía trước trong hiệp hai, giúp Borussia Dortmund vô hiệu hóa áp lực pressing của đối thủ, đồng thời khiến phản công thần tốc thành thứ vũ khí không thể chống lại. (còn nữa)