Lamine Yamal và cái giá phải trả khi là thiên tài tuổi 18

Lamine là kiểu cầu thủ mà mười, hai mươi năm bóng đá mới sinh ra được một người: thứ ánh sáng khiến trận cầu trở nên đẹp hơn. Trời phú cho cậu mọi thứ: tốc độ, kỹ thuật, trí óc nhanh nhạy, sự táo bạo để sáng tạo và dũng khí để đối đầu với đối thủ, khán giả, cả những lời chỉ trích.

Cậu có thêm một nét rất “thế hệ này”: cái tôi không giấu mà khoe ra bằng mái tóc vàng chóe, nụ cười nghênh nghênh, dáng đi lơ đãng. Không sao cả, muốn thách thức cả khán đài, người ta cần chút kiêu hãnh. Vấn đề là phải biết cách giữ nó trong tầm tay.

Một chuyện là được sinh ra với tài năng thiên bẩm, giống như Lamine Yamal có sẵn tốc độ, kỹ thuật, trí thông minh, nói chung là được trời cho. Nhưng chuyện khác lại là biết cách sống với cái tài ấy, tức là học cách chịu đựng và ứng xử khi cả thế giới dõi theo mình, khi nổi tiếng, khi mọi hành động nhỏ đều bị soi xét.

Từ nay, cậu sẽ phải sống dưới ống kính. Sẽ phải đi cùng những kẻ đội lốt bạn bè để lợi dụng. Sẽ phải chấp nhận rằng mỗi câu mình nói, dù đùa hay thật đều có thể bị bóp méo. Không cần thay đổi bản chất, chỉ đừng để cái “hào quang” nuốt chửng lấy mình.

Di Stéfano từng là người hùng của những ngày Chủ nhật. Pelé là một bí ẩn trở thành biểu tượng toàn cầu. Cruyff giống như một gã beatle đã cách mạng hóa bóng đá. Maradona là vị thánh sa ngã của thời đại truyền hình. Messi và Cristiano là hai gương mặt tiêu biểu của bóng đá thương mại - những kẻ đưa trò chơi này lên mây cùng máy bay riêng và địa vị xã hội mới.

Và rồi Lamine xuất hiện. Như rơi xuống từ trời, đáp bằng trực thăng, đi cạnh một ca sĩ nhạc pop, phát biểu tự nhiên chẳng buồn giữ kẽ và mang theo chiến thắng như bạn đồng hành. Một cậu trai đầy tự tin nhưng có lẽ vẫn chưa hiểu hết nơi mình đang bước vào. Sống mà quên cảnh giác, con người dễ tự làm hại chính mình. “Nếu tôi thắng, chẳng ai có quyền nói gì”, cậu nói thế. Nhưng đời không đơn giản vậy. Thắng hay thua, ngu ngốc vẫn là ngu ngốc, hỗn hào vẫn là hỗn hào và khoe khoang vẫn là khoe khoang. Đá bóng như thần thánh không bù đắp nổi những thứ vỡ vụn bên ngoài sân cỏ.

Tôi tin vào trí tuệ của những kẻ được trời phú. Nhưng ai đó cần nói với Lamine rằng ở tuổi mười tám, không cần phải lao nhanh đến thế. Bóng đá hào phóng với người có tài nhưng nó luôn đòi lại phần của mình. Đôi khi là những thứ khó nhằn: “Hãy đưa ta tuổi trẻ của cậu.” Danh tiếng quyến rũ, nhưng cũng sẽ nói: “Giờ thì đưa nốt cho ta đời sống riêng tư của cậu đi.” Đó là cái giá của việc được sống trong giấc mơ mà hàng trăm triệu đứa trẻ cùng trang lứa chỉ dám tưởng tượng. Than thở về món quà đó thì chẳng công bằng chút nào.

Đôi khi, những khúc quanh nguy hiểm lại là bài học quý giá. Trận El Clásico vừa rồi là một ví dụ. Lamine chẳng cần đá hay, chỉ vài câu đùa thôi cũng khiến Bernabéu hóa nồi áp suất với tám vạn người giận dữ. Đồng nghiệp mắng cậu hỗn, khán giả gào thét, cả đội chùng xuống trong cơn bão cảm xúc. Cái giá của việc làm người giỏi nhất chưa bao giờ rẻ.

Cảm xúc bị đẩy lên quá cao khiến Real Madrid đá như được tiếp thêm lửa, còn Lamine cùng Barcelona thì bị cuốn vào áp lực và đánh mất nhịp của mình. Sẽ có người bênh cậu mà nói rằng “chỉ là vài câu nói đùa thôi mà”, nhưng chuyện không đơn giản thế. Vấn đề không phải ở những gì được nói ra, mà ở người nói ra và người đó là Lamine Yamal, một tài năng đang chập chững học cách sống đúng với danh xưng mà cả thế giới đã gán cho mình: thiên tài.

(Góc nhìn của Jorge Valdano, cựu cầu thủ và HLV người Argentina, từng vô địch World Cup 1986 cùng Maradona và sau này làm giám đốc thể thao của Real Madrid. Ông được xem là “triết gia bóng đá”, nổi tiếng với những bài viết sâu sắc trên El País, nơi ông không chỉ nói về trận đấu mà còn phân tích con người và hào quang trong bóng đá)