Joao Felix không tệ như nhiều người đã nghĩ

Lần thứ hai trong bốn ngày, João Félix ghi bàn cho Bồ Đào Nha. Lần thứ hai trong bốn ngày, anh được chơi ở vị trí mình yêu thích nhất. Và cũng là lần thứ hai trong bốn ngày, anh chơi đủ 90 phút. Đây không phải màn trình diễn chói sáng, bởi Félix còn chơi hay hơn trong chiến thắng 1-0 trước Xứ Wales hôm thứ Năm, nhưng ý nghĩa của nó lại rất lớn.

Đây mới là lần thứ chín trong 59 trận cho tuyển Bồ Đào Nha mà Félix hoàn thành đủ 90 phút. Anh cũng lần đầu tiên trong sự nghiệp ghi bàn ở hai trận liên tiếp cho đội tuyển. Pha lập công tại Oslo trước Na Uy là bàn thứ 14 của Félix trong màu áo quốc gia.

Nó giống như một điểm tựa, cho chính Félix và cho tất cả những ai vẫn sẵn lòng tin vào sức hút của anh. Félix là một trong những món quà gây thất vọng nhất của bóng đá trong khoảng một thập kỷ qua. Phần lớn sự nghiệp của anh lại trôi qua trên ghế dự bị hoặc ngoài biên, nơi anh thường trông lạc lõng, thậm chí có lúc giống như bị ám ảnh bởi chính những gì đáng lẽ mình phải trở thành.

Điều Félix thiếu nhiều hơn cả là sự ủng hộ tại những CLB mình từng khoác áo. Sau giai đoạn khiến cả thế giới nhắc đến mình ở Benfica, mọi chuyện kém thuận lợi hơn nhiều. Mối quan hệ giữa anh và Diego Simeone tại Atletico Madrid có thể được mô tả là yêu, ghét, ghét và lại ghét, trong một CLB mà có lẽ ngay từ đầu Félix không nên gia nhập. Xavi nhìn thấy điều gì đó ở anh trong thời gian cho mượn tại Barcelona, nhưng không ký hợp đồng dài hạn giải cứu chàng trai Bồ Đào Nha. Sau đó Félix tiếp tục trôi qua những quãng thời gian ở Chelsea rồi Milan.

Năm 2025, Félix gia nhập Al Nassr của Saudi Arabia. Với một số người, đó giống như sự thừa nhận thất bại: một cầu thủ xa xỉ, không thể khẳng định mình ở châu Âu, cuối cùng chọn con đường dễ dàng hơn. Nhưng dù thế nào, vụ chuyển nhượng ấy cũng mang lại cho Félix thứ mà anh đã thiếu từ lâu: một người thực sự tin tưởng mình. Quá trình làm việc giữa Félix và Jorge Jesus là một dạng "liệu pháp", giúp tiền đạo này tìm lại chính mình sau nhiều mùa giải liên tục đổi CLB.

Jorge Jesus, HLV người Bồ Đào Nha giàu kinh nghiệm, xây dựng cả đội bóng xoay quanh những phẩm chất tốt nhất của Félix. Kết quả là anh ghi 26 bàn và có thêm 18 kiến tạo trong 47 trận trên mọi đấu trường, những con số tốt nhất sự nghiệp. Riêng Saudi Pro League, Félix có 20 bàn cùng 13 kiến tạo sau 33 trận, góp công giúp Al Nassr vô địch Saudi Arabia mùa 2025/26 và được bầu là Cầu thủ hay nhất giải. Jorge Jesus cũng nhận giải HLV hay nhất mùa.

Sau World Cup, Jesus thay Roberto Martínez dẫn dắt tuyển Bồ Đào Nha. Và giờ ông đang làm điều tương tự với Félix ở cấp độ đội tuyển.

Sự thay đổi không chỉ nằm ở việc cho Félix đá chính. Jesus thay đổi cấu trúc của Bồ Đào Nha, chuyển từ hệ thống 4-3-3 quen thuộc dưới thời Martínez sang cách vận hành gần với 4-4-2. Félix vì thế không còn bị đẩy ra biên hoặc phải cố gắng trở thành một tiền đạo cắm. Anh được đặt cạnh trung phong, hoạt động tự do giữa hàng tiền vệ và hàng phòng ngự đối phương, đúng không gian mà anh luôn muốn chiếm lĩnh. 

Trước Xứ Wales, Félix chơi xuất sắc, tạo hai cơ hội ngon ăn cho Ronaldo rồi tự mình ghi bàn duy nhất của trận đấu. Nhưng chi tiết đáng chú ý hơn là anh không bị thay ra, điều gần như hiếm thấy dưới thời Martínez.

"Hôm nay cậu ấy đã mệt, nhưng tôi vẫn giữ cậu ấy trên sân vì tôi biết João luôn có thể tạo ra một khoảnh khắc", Jesus nói sau trận. "Cậu ấy mang tới cho chúng tôi điều gì đó khác biệt. Đó là kiểu trận đấu mà tôi chờ đợi từ một cầu thủ có tài năng như cậu ấy."

Về phần mình, Félix dường như hạnh phúc nhất đơn giản vì được chơi đúng vị trí sở trường, một vai trò tự do phía sau hoặc bên cạnh trung phong.

"Vị trí của tôi là ở đây, tiền đạo thứ hai. Khi được chơi như vậy, mọi thứ có khả năng diễn ra tốt đẹp hơn rất nhiều", Félix nói sau trận gặp Xứ Wales. Khi được hỏi liệu Jesus có đang thay đổi sự nghiệp của mình hay không, câu trả lời của anh rất rõ ràng: "Tôi có thể nói là có. Ông ấy hiểu bóng đá và hệ thống của ông ấy có vị trí dành cho tôi. Từ năm ngoái, ông ấy đã đặt tôi vào đúng vị trí và mọi người đều có thể nhìn thấy tôi có thể làm được gì".

"Tôi hy vọng năm nay ở đội tuyển cũng sẽ như vậy, rằng mọi thứ diễn ra tốt đẹp và mọi người có thể nhìn thấy con người thật của tôi", Félix nói thêm.

Chủ nhật, Félix một lần nữa cảm nhận được sự tin tưởng ấy. Anh tiếp tục đá chính bên cạnh Gonçalo Ramos và tiếp tục ghi bàn. Phút 17, Nuno Mendes mở đường bên trái trước khi Pedro Neto đưa bóng vào trong cho Félix. Từ rìa vòng cấm, anh không thực sự "sút" bóng. Nó giống một đường chuyền vào góc xa hơn, nhẹ nhàng, chính xác và gần như không cho Nyland cơ hội phản ứng. 

Đó cũng là một bàn thắng rất Félix. Không cần quá nhiều lực, không cần năm nhịp xử lý, chỉ cần xác định khoảng trống, đặt lòng và khiến một tình huống không hề đơn giản trông giống bài tập dành cho học sinh tiểu học.

Félix vẫn tìm thấy những khoảng trống nhỏ giữa các tuyến và di chuyển ngược với dòng chảy của trận đấu theo cách quen thuộc. Nhưng trận đấu tại Oslo cũng cho thấy một Félix khác. Bồ Đào Nha không kiểm soát thế trận như trước Xứ Wales. Na Uy cầm bóng 62%, tung ra 22 cú dứt điểm và buộc đội khách phải phòng ngự trong những khoảng thời gian dài. Vì thế, giá trị của Félix không chỉ nằm ở bàn thắng.

Thực tế, đây không phải màn trình diễn sáng tạo nhất của anh, nhưng Félix chạy rất nhiều và làm việc không ngừng nghỉ. Jorge Jesus sau trận đặc biệt nhấn mạnh điều này. Trong hệ thống pressing của Bồ Đào Nha, Gonçalo Ramos thường phụ trách một cầu thủ, trong khi Félix phải quan sát đồng thời một tiền vệ và một trung vệ của Na Uy.

"Cậu ấy chạy rất nhiều và lại chơi rất hay", Jesus nói. Nhà cầm quân 72 tuổi nhấn mạnh rằng một đội bóng không thể chỉ bắt đầu phòng ngự từ hàng hậu vệ, bởi "tuyến đầu tiên rất quan trọng nếu muốn trở thành một đội pressing".

Đó có lẽ mới là phần quan trọng nhất trong sự hồi sinh của Félix. Jorge Jesus không chỉ trao cho anh tự do. Ông yêu cầu rất nhiều từ anh. Félix được chơi nơi mình muốn, nhưng đổi lại phải pressing, lùi về, đóng khoảng trống và tham gia vào cấu trúc phòng ngự. Félix còn trẻ nên sẽ không có được đặc quyền như Ronaldo đâu.

Trong giai đoạn cuối trận, Jesus liên tục tung những cầu thủ giàu thể lực hoặc có khả năng kiểm soát thế trận hơn vào sân. Vitinha, Rafael Leão, Rúben Neves, Francisco Trincão rồi Bernardo Silva lần lượt xuất hiện. Gonçalo Ramos, người ghi bàn nâng tỷ số lên 2-1, cũng rời sân. Nhưng Félix vẫn ở lại.

Niềm tin của HLV được thể hiện từng chút một qua mỗi quyết định không rút anh ra. Trước đây, Félix chưa bao giờ chơi trọn 90 phút trong hai trận liên tiếp cho tuyển Bồ Đào Nha. Bây giờ thì anh đã làm được.

Hy vọng từ đây là điều ấy sẽ trở thành bình thường thay vì ngoại lệ. Félix chưa bao giờ là cầu thủ ổn định nhất. Sẽ vẫn có những giai đoạn lên xuống. Và Saudi Arabia vẫn là một môi trường rất khác so với Atletico Madrid, Barcelona, Chelsea hay Milan. Hai trận đấu trong tháng Chín cũng chưa đủ để viết lại toàn bộ câu chuyện sự nghiệp của một cầu thủ đã khiến người ta kỳ vọng rồi thất vọng quá nhiều lần.

Nhưng có một điều khó phủ nhận: khi Félix có mặt trên sân, được chơi ở những khu vực mình yêu thích và cảm thấy rằng HLV sẽ không rút anh ra ngay sau một vài pha xử lý hỏng, những điều khiến người ta phải dừng lại để nhìn thường xuyên xuất hiện.

Bóng đá có thể đã dành gần một thập kỷ để cố gắng biến João Félix thành một thứ gì đó khác. Một cầu thủ chạy cánh. Một tiền đạo. Một quân bài chiến thuật. Một món hàng đắt giá cần phải chứng minh mức phí chuyển nhượng. Jorge Jesus dường như đang làm điều đơn giản hơn nhiều. Ông để João Félix được làm João Félix.