Hãy cứ nhảy tiếp đi, Vini!

Một tuần trước ở Lisbon, giữa bầu không khí đặc quánh bởi những cáo buộc phân biệt chủng tộc, Vinícius Júnior vẫn chạy ra góc sân và nhảy múa. Điệu nhảy là lời tuyên bố rằng anh không cúi đầu.

Vụ việc tại Estádio da Luz đánh dấu trường hợp phân biệt chủng tộc thứ 20 mà Vinícius phải hứng chịu kể từ khi đặt chân đến Châu Âu năm 2018. Con số ấy không còn là những sự cố rời rạc. Nó có ngày tháng, có địa điểm, có gương mặt cụ thể. Anh từng bị chửi rủa trên khán đài, bị nhắm tới bằng những tiếng hô mô phỏng khỉ, những lời đe dọa, thậm chí bị treo hình nộm mặc áo của mình trên cầu. Có những vụ trôi qua trong im lặng. Có vụ buộc tòa án phải vào cuộc. Nhưng ở tất cả, Vinícius luôn chọn một điều giống nhau: không im lặng.

Những ồn ào từ Lisbon khiến trận lượt về tại Santiago Bernabéu tiếp theo nhiều sức mạnh cho Vini. Anh bước ra sân trong tấm tifo tẩy chay nạn phân biệt chủng tộc của các cổ động viên nhà. Tuy nhiên Real Madrid cũng không có một đêm dễ thở. Họ bị dẫn trước, rồi gỡ hòa nhanh chóng nhưng cảm giác bất an vẫn bám riết. Bernabéu căng như dây đàn. Chỉ một khoảnh khắc sơ sẩy là cục diện có thể đổi chiều.

Trong thế trận ấy, Vinícius vẫn cầm bóng, vẫn đột phá, vẫn đối diện trực tiếp với sức ép. Với anh, đá bóng lúc này ngoài giành lấy tấm vé đi tiếp nó còn là cách anh tự bảo vệ mình sau những lần bị phân biệt chủng tộc ở Lisbon. Nếu anh chùn bước, nếu anh tự kìm hãm bản thân để tránh rắc rối, đám đông thù địch sẽ càng có cớ coi chuyện đó là bình thường.

Khoảnh khắc quyết định đến ở cuối trận. Real chuyển trạng thái. Fede Valverde đoạt bóng ở giữa sân và chọc khe đúng đà bứt tốc của Vinícius. Anh thoát xuống, giữ nhịp hoàn hảo rồi dứt điểm lạnh lùng hạ Anatoliy Trubin. Khi bóng vào lưới, bao nhiêu áp lực đè lên anh dường như tan biến. Cả Bernabéu thở phào và Vinícius cũng vậy.

Và rồi, anh lại chạy ra góc sân. Lại nhảy múa.

Nhưng lần này, thay vì những tiếng ồn ào độc hại, xung quanh anh là sự vỡ òa và những tràng pháo tay. Anh lắc hông trước cột cờ góc như đã làm ở Lisbon nhưng cảm xúc của đám đông đã khác. Đó là sự giải tỏa. Là minh chứng rằng anh không bị đánh bại bởi những lời lăng mạ.

HLV Álvaro Arbeloa nói ngắn gọn sau trận: “Tôi mừng cho cậu ấy. Cậu ấy xứng đáng.” Câu nói ấy không chỉ dành cho một bàn thắng. Nó dành cho cả hành trình.

Sự bám riết của phân biệt chủng tộc đã biến con đường bóng đá của Vinícius thành một cuộc đấu tranh xã hội. Trong môi trường từng dễ dãi với những cái gọi là “cà khịa sân cỏ”, anh buộc cả hệ thống phải nhìn thẳng vào vấn đề. La Liga và tư pháp Tây Ban Nha chỉ thực sự siết chặt trong vài năm gần đây và một phần đến từ việc anh kiên quyết không chấp nhận vai nạn nhân im lặng.

Vinícius đã chọn cách đáp trả bằng bóng đá. Bằng tốc độ. Bằng bàn thắng và bằng điệu nhảy ăn mừng của mình.

Điệu nhảy ấy là khẳng định bản sắc. Là cách một chàng trai Brazil mang nhịp điệu quê hương vào sân cỏ châu Âu, bất chấp những ánh nhìn hằn học pha lẫn cay cú của đối thủ thua trận.

Vì thế, nếu có điều gì cần nói với Vinícius lúc này, thì chỉ là thế này: hãy tiếp tục nhảy múa đi. Hãy tiếp tục chơi bóng như cách anh vẫn làm. Mỗi bước chạy, mỗi pha đảo chân, mỗi lần lắc hông trước cột cờ góc đều là lời nhắc rằng sự thù ghét không thể dập tắt tài năng và niềm vui thuần tuý của Vini.

Vinícius Júnior không phải thánh nhân. Anh ta nóng nảy. Có lúc phản ứng thái quá. Có khi ăn mừng quá đà. Thậm chí đôi lần còn chủ động châm ngòi cho những cuộc khẩu chiến không cần thiết. Đúng. Tất cả điều đó đều đúng.

Một cầu thủ có thể sai về hành vi thi đấu. Có thể bị phê bình vì thái độ. Có thể bị chê trách vì phong độ. Đó là câu chuyện chuyên môn và ứng xử nghề nghiệp.

Còn phân biệt chủng tộc là câu chuyện của nhân tính, là giá trị đạo đức của một con người.

Bóng đá cho phép chúng ta chỉ trích một cầu thủ vì anh ta chơi tệ. Nhưng bóng đá không bao giờ cho phép chúng ta hợp thức hóa sự hạ nhục con người vì màu da hay các vấn đề sắc tộc khác của họ.

Phê bình là quyền. Phân biệt chủng tộc là tội ác.

Đừng nhầm lẫn hai điều đó.