Ganso: Thần đồng bị lãng quên

Cách đây vài hôm, Neymar gây bất ngờ khi tuyên bố World Cup 2022 có thể là kỳ World Cup cuối cùng mà anh sẽ tham dự. Khi đó, tiền đạo người Brazil đã 30 tuổi. Nếu Neymar quyết định dừng lại hành trình cùng Brazil, đó quả thực là điều đáng tiếc. Hơn một thập kỷ trước, Neymar là một cậu thiếu niên gầy gò với mái tóc cá tính đã gây phấn khích bằng những bàn thắng cùng những pha bóng phô diễn kỹ thuật đầy đam mê. Đến tận thời điểm này, người ta vẫn nói rằng Neymar là một trong những cầu thủ Brazil hiếm hoi còn mang chất “nghệ sĩ” ở sân cỏ châu Âu.

 

Và bạn có thể sẽ thấy một thập kỷ trôi qua thật nhanh, và nghĩ đến Ganso, cặp bài trùng với Neymar một thời, một tiền vệ tấn công tài năng, cầu thủ phảng phất hình ảnh của những “số 10” cổ điển một thời. Ganso hơn Neymar 3 tuổi, nhưng cả hai là bạn thân ngoài đời và đồng đội ăn ý trên sân cỏ. Họ đã cùng nhau lãnh trọng trách lĩnh xướng hàng công Santos, khiến giới truyền thông châu Âu chú ý và được các CLB lớn ở lục địa già để mắt tới. 

 

Nhưng nếu họ xuất phát cùng một điểm ở đầu sự nghiệp thì càng về sau, con đường họ đi càng khác nhau. Neymar tới châu Âu, chinh phục các danh hiệu, trở thành cầu thủ đắt giá nhất thế giới và từng được kỳ vọng sẽ là chủ nhân Quả bóng vàng thì Ganso đã bị lãng quên. Những sự ca tụng về một tiền vệ tài hoa giờ chỉ còn là tiếng vọng của quá khứ. 26 tuổi anh mới tới châu Âu chơi bóng, nhưng chuyến phiêu lưu đó đã thất bại để rồi anh quay trở lại Brazil trong sự tiếc nuối của tất cả những người yêu mến.

 

“Anh ấy là thiên tài. Tôi luôn khẳng định anh ấy sẽ là Zidane 2.0”, nhiều năm về trước Neymar từng nói về Ganso như vậy. Không chỉ riêng Neymar ca ngợi Ganso. Cố huyền thoại Socrates từng khẳng định Gansos chính là cầu thủ tài năng nhất thế hệ của anh. Chiếc áo số 10 của Brazil dường như đã được ấn định cho Ganso suốt một thời gian dài.

 

Ganso giống như một sản phẩm của những ngày xưa cũ. Một tiền vệ kiến thiết mang phẩm chất của những “số 10 cổ điển” năm xưa. Cây bút kỳ cựu Tim Vickery miêu tả: “Ganso mang phong cách cổ điển, một tiền vệ sáng tạo có khả năng tung những đường chuyền siêu hạng qua những hàng phòng ngự chật chội. Đây là điều bóng đá Brazil đã không được thấy trong một thời gian. Nhìn Ganso chơi bóng như thể được trở lại những năm tháng của Didi năm 1958 hay Gerson năm 1970 khi Brazil có thể cậy trông vào những tiền vệ kiến thiết xuất sắc nhất”.

 

Trước World Cup 2010, truyền thông Brazil đã đồn đoán về việc HLV Carlos Dunga sẽ điền tên cả Neymar và Ganso trong danh sách tham dự World Cup 2010 của Brazil. Những màn trình diễn trong màu áo Santos của bộ đôi này khiến rất nhiều người kỳ vọng họ sẽ có mặt trong chuyến đi tới Nam Phi. Tuy nhiên, cuối cùng cả hai đều không có tên trong danh sách lựa chọn của Dunga. Nhưng điều đó không ngăn cản được Neymar và Ganso.

 

Sau World Cup 2010, Carlos Dunga chia tay đội tuyển Brazil và HLV Mano Menezes là người ngồi vào chiếc ghế trống. Ganso đã có đất diễn, ngày 10/8 năm đó anh ra sân lần đầu tiên cho Selecao. Tại Copa America 2011, HLV Menezes điền tên Ganso vào 23 cầu thủ và trao cho anh chiếc áo số 10. Và anh đã tỏa sáng ở giải đấu này. 

 

Ganso đá chính cả 3 trận vòng bảng của Brazil đồng thời là mối đe dọa đáng sợ nhất với Paraguay trước thềm trận tứ kết. HLV Tata Martino của Paraguay đã chia sẻ trước trận đấu như thế này: “Để Neymar không trở thành mối đe dọa với chúng tôi, bóng bắt buộc không được tới chỗ Ganso. Ganso là cầu thủ thực hiện tất cả những đường chuyền quyết định và điều quan trọng là không được để cậu ấy có khoảng trống. Brazil luôn đảm bảo bóng qua chân cầu thủ số 10 của họ”.

 

Martino thừa hiểu sự nguy hiểm của Ganso khi Paraguay của ông đã gặp chính Brazil tại vòng bảng khi anh kiến tạo cả hai bàn thắng của Brazil. Ở trận tứ kết, kế hoạch của Martino đã thành công khi các học trò của ông hạn chế được tầm ảnh hưởng của cầu thủ thuộc biên chế Santos lúc ấy. Nhưng đó cũng là một giải đấu tốt của Ganso trên phương diện cá nhân.

 

Đáng tiếc, quãng thời gian ở Brazil và chơi bóng trong màu áo Brazil tại Copa America 2011 lại là đỉnh cao nhất trong sự nghiệp của Ganso. Biệt danh Ganso của anh có nghĩa là “con ngỗng”, thế nhưng con ngỗng này không đẻ trứng vàng. Không giống người bạn thân Neymar, sự nghiệp của Ganso lại đi lùi, một phần bởi chấn thương đầu gối, một phần bởi phong độ sa sút và một lý do quan trọng vì dường như anh không bắt nhịp được với dòng chảy bóng đá hiện đại.

 

Trong quãng thời gian khoác áo Botafogo ở Brazil, Clarence Seedorf chia sẻ về Ganso như sau: “Ganso rất tài năng, nhưng tôi nghĩ ở trên sân cậu ấy hơi chậm. Với tốc độ như thế, cậu ấy sẽ không thể thi đấu hiệu quả ở châu Âu. Với tài năng của mình, cậu ấy cần tăng cường độ hoạt động khi thi đấu, nếu như vậy, cậu ấy sẽ thực sự khác biệt”. Danh thủ Hà Lan cho rằng ở Brazil, Ganso có nhiều không gian hoạt động do các hàng phòng ngự thường lùi sâu, nhưng ở châu Âu, nơi chiến thuật phát triển hơn rất nhiều, anh sẽ gặp khó.

 

Những nhận định của Seedorf đã đúng. 26 tuổi, tiền vệ người Brazil gia nhập Sevilla, nhưng anh lạc lõng trong lối chơi của đội bóng chủ sân Sanchez Pizjuan. Trong bóng đá hiện đại, các cầu thủ tấn công cũng phải làm nhiệm vụ phòng ngự và tích cực di chuyển, nhưng Ganso lại không làm điều đó. Đặc biệt dưới thời một nhà cầm quân tôn thờ triết lý pressing cường độ cao như Jorge Sampaoli, Ganso lại càng lạc nhịp. Thất bại ở Sevilla, Ganso “bật bãi” tới Amiens nhưng cũng không để lại quá nhiều dấu ấn. Năm 2019, anh trở về Brazil khoác áo Fluminense ở tuổi 30. Dường như đó cũng là dấu chấm hết cho hy vọng vươn tới đỉnh cao của anh.

 

Ông Luis Alvaro de Oliveira Ribeiro, cựu chủ tịch Santos, từng chia sẻ trong cuốn tự truyện của mình như sau: “Neymar giống một loại sâm panh. Cậu ấy giống một loại vang sủi, thứ mà người ta luôn mở ở đầu buổi tiệc để khuấy động không khí. Ganso thì khác, cậu ấy giống một chai vang Bordeaux. Cậu ấy có năng lực xuất sắc, nhưng bạn uống dè dặt hơn. Cả hai đều hảo hạng cho một bữa tối ngon miệng”.

 

Là một trong những tiền vệ nổi bật nhất thế hệ của mình, nhưng Ganso đã không thể đi đến giới hạn tiềm năng của mình để rồi khi chưa kịp vươn tới đỉnh cao, anh đã bị lãng quên.