Ngày 19/10/2026, Evan Ferguson bước sang tuổi 22. Một ngày trước sinh nhật, Brighton đánh bại Crystal Palace 5-0 để vươn lên vị trí thứ ba tại Premier League. Trong khi các đồng đội ăn mừng chiến thắng, tiền đạo người Ireland tiếp tục vắng mặt vì chấn thương mắt cá chân.
 |
Giờ đây, người ta chẳng còn bàn nhiều về việc Ferguson sẽ gia nhập Arsenal, Chelsea hay Manchester United mà quan tâm đến thời điểm nào anh có thể trở lại sân cỏ.
Tháng 12/2022, Ferguson ghi bàn đầu tiên tại Premier League trong thất bại 2-4 trước Arsenal. Anh kết thúc mùa giải 2022/23 với sáu bàn thắng ở giải Ngoại hạng Anh, trở thành một trong những phát hiện đáng chú ý nhất của bóng đá Anh.
Đỉnh cao đến vào ngày 2/9/2023. Brighton đánh bại Newcastle 3-1, cả ba bàn thắng đều thuộc về Ferguson. Ở tuổi 18 và 318 ngày, anh trở thành cầu thủ thứ tư trong lịch sử Premier League lập hat-trick trước sinh nhật thứ 19.
Roberto De Zerbi, HLV Brighton khi ấy tin rằng học trò có khả năng trở thành một trong những trung phong hàng đầu châu Âu. Ông còn so sánh Ferguson với Christian Vieri:
"Cậu ấy giống Vieri, ngoại trừ việc Vieri thuận chân trái còn Evan thuận chân phải. Những đặc điểm của họ rất gần nhau".
Lời nhận xét phản ánh sự kỳ vọng đặc biệt của De Zerbi. Ferguson sở hữu thể hình tốt, khả năng chơi quay lưng với khung thành, tì đè trung vệ và bản năng dứt điểm. Với Brighton, họ tin mình đã tìm thấy một trong những tài năng có giá trị nhất bóng đá châu Âu.
Sau cú hat-trick trước Newcastle, cựu tiền vệ Liverpool Jamie Redknapp đưa ra nhận định gây chú ý trên Sky Sports:
"Nếu tiếp tục như thế, tôi tin chắc Even Ferguson sẽ trở thành cầu thủ trị giá 100 triệu bảng. Cậu ấy giỏi đến mức ấy".
Thị trường chuyển nhượng nhanh chóng chú ý đến Ferguson. Arsenal, Chelsea, Manchester United và Tottenham đều được liên hệ với tiền đạo Ireland.
 |
| Ảnh: Photo by Steve Bardens/Getty Images |
Sau thương vụ Moisés Caicedo trị giá 115 triệu bảng, Brighton có cơ sở để đặt mức giá rất cao cho những tài năng trẻ. Tháng 11/2023, Ferguson gia hạn hợp đồng đến năm 2029, một động thái nhằm bảo vệ giá trị của anh trước sự quan tâm từ các đội bóng lớn.
Thế nhưng, Ferguson chưa bao giờ thực sự quan tâm đến những con số ấy. Trong cuộc phỏng vấn với La Gazzetta dello Sport ngày 6/8/2025, khi được hỏi về những lời so sánh với Alan Shearer, Harry Kane và thông tin Chelsea cùng Tottenham sẵn sàng bỏ ra 100 triệu bảng để chiêu mộ mình, tiền đạo Ireland thẳng thắn chia sẻ:
"Người ta nói rất nhiều về tôi. Đây là những chuyện nằm ngoài tầm kiểm soát của bản thân, vì vậy tôi cố gắng không nghĩ đến chúng và chỉ tập trung làm tốt công việc của mình.
Chẳng hạn như câu chuyện Chelsea và Tottenham sẵn sàng chi 100 triệu bảng để chiêu mộ tôi.
Giá trị chuyển nhượng đâu phải do cầu thủ quyết định. Tôi không nghĩ về chuyện ấy. Thậm chí tôi còn chẳng biết thông tin đó có thật hay không, và bản thân cũng không tìm cách xác minh".
Lời chia sẻ ấy phần nào cho thấy khoảng cách giữa những kỳ vọng của thế giới bên ngoài và cách Ferguson nhìn nhận sự nghiệp. Trong khi truyền thông bàn luận về khả năng trở thành bản hợp đồng bom tấn tiếp theo của Premier League, bản thân anh chỉ muốn được thi đấu, ghi bàn và tiếp tục phát triển.
Trên thực tế, Ferguson mới trải qua một giai đoạn tương đối ngắn thi đấu nổi bật ở Premier League. Anh vẫn đang hoàn thiện khả năng xử lý bóng trong phạm vi hẹp, tham gia pressing và duy trì hiệu suất ghi bàn. Mức định giá khổng lồ khiến mọi trận đấu kém thuyết phục đều bị soi xét, trong khi những vấn đề vốn bình thường đối với một tiền đạo tuổi teen dần trở thành chủ đề tranh luận.
Bước ngoặt đáng tiếc xuất hiện trong năm 2024. Ferguson gặp vấn đề nghiêm trọng ở mắt cá chân và phải phẫu thuật. Quá trình hồi phục kéo dài khiến anh bỏ lỡ giai đoạn cuối mùa giải đồng thời ảnh hưởng đến công tác chuẩn bị cho mùa tiếp theo.
 |
| Ảnh: Mike Hewitt/Getty Images |
Khi Fabian Hürzeler tiếp quản Brighton, Ferguson phải cạnh tranh với Danny Welbeck, João Pedro và Georginio Rutter. Việc thiếu thể lực thi đấu khiến anh khó giành lại vị trí. Mùa 2024/25, tiền đạo Ireland chỉ ghi một bàn tại Premier League cho Brighton trước khi được đem cho mượn.
HAI CHUYẾN PHIÊU LƯU KHÔNG TRỌN VẸN
Tháng 2/2025, Ferguson gia nhập West Ham theo dạng cho mượn, tái ngộ Graham Potter, người từng trao cho anh cơ hội thi đấu ở đội một Brighton. Đây được kỳ vọng là bước ngoặt giúp tiền đạo Ireland khôi phục sự tự tin.
Thực tế diễn ra thật phũ phàng. Ferguson chỉ có 8 lần ra sân tại Premier League, tổng cộng khoảng 150 phút, không ghi bàn và chỉ một lần đá chính. Mùa giải kết thúc mà anh gần như không để lại dấu ấn tại London.
Chuyến hành trình tiếp theo diễn ra vào tháng 7/2025, Ferguson chuyển đến AS Roma. Ngày 23/11/2025, Ferguson ghi bàn trong chiến thắng 3-1 trước Cremonese, chấm dứt hơn 13 tháng không ghi bàn ở cấp CLB. Anh vào sân từ ghế dự bị và chỉ cần bốn phút để tìm thấy mành lưới đối phương.
 |
| Ảnh: Getty Images |
"Đây là khoảnh khắc tuyệt vời mà tôi đã chờ đợi từ lâu. Tôi trải qua nhiều thăng trầm, giờ muốn tận dụng quãng thời gian tích cực này", Ferguson chia sẻ với DAZN.
Bàn thắng tại Cremona trở thành khoảnh khắc giải tỏa lớn sau những tháng ngày khó khăn tại Brighton và West Ham. Ferguson đã tìm lại cảm giác mà anh từng có khi mới nổi lên tại Premier League.
Niềm hy vọng tiếp tục được củng cố khi anh lập cú đúp vào lưới Celtic tại Europa League tháng 12/2025. Trong cuộc phỏng vấn đăng trên trang chủ Roma, Ferguson chia sẻ:
"Khởi đầu không được như ý, nhưng đây là một giai đoạn mới với tôi. Đó là một phần của bóng đá, và tôi rất vui với trận đấu này".
Gasperini cũng ghi nhận sự tiến bộ của học trò. Nhà cầm quân Italy đánh giá Ferguson đã thể hiện trên sân những phẩm chất mà ông chứng kiến trong các buổi tập gần đây. Tuy vậy, ông yêu cầu tiền đạo Ireland phải duy trì cường độ hoạt động, tinh thần chiến đấu và khả năng đóng góp vào lối chơi tập thể.
Thế nhưng, mùa giải tại Rome một lần nữa bị phá hỏng bởi chấn thương. Ferguson chỉ có 22 lần ra sân trên mọi đấu trường, ghi năm bàn thắng, gồm ba bàn tại Serie A và hai bàn ở Europa League.
Tháng 1/2026, anh gặp chấn thương mắt cá chân trái trong trận đấu với Stuttgart. Những vấn đề dai dẳng khiến Ferguson phải phẫu thuật vào tháng 3, chính thức khép lại mùa giải.
Trong cuộc họp báo ngày 7/3, Gasperini xác nhận:
"Giờ đã rõ, cậu ấy sẽ kết thúc mùa giải ở đây và phải phẫu thuật mắt cá chân. Cậu ấy không đủ thời gian hồi phục trước khi mùa giải kết thúc".
Gasperini còn giải thích rằng Ferguson đến Roma sau một năm phải vật lộn với hậu quả của ca phẫu thuật trước đó. Anh gặp nhiều khó khăn ban đầu do mùa giải trước thi đấu quá ít, sau đó có giai đoạn khởi sắc vào tháng 12 rồi lại tái phát chấn thương.
22 TUỔI VÀ CUỘC CHIẾN CÒN DANG DỞ
Trở lại Brighton trong mùa hè 2026, Ferguson tiếp tục dành phần lớn thời gian cho quá trình hồi phục. Sau ca phẫu thuật tháng 3, Fabian Hürzeler từng bày tỏ sự tiếc nuối khi chứng kiến học trò phải đối diện thêm một thử thách lớn.
Trong cuộc họp báo được Brighton công bố ngày 13/3, Hürzeler khẳng định:
"Tôi hoàn toàn tin cậu ấy sẽ trở lại mạnh mẽ hơn. Chúng tôi sẽ dành cho Evan sự hỗ trợ cần thiết".
Nhà cầm quân người Đức tiết lộ ông đã nói chuyện với Ferguson trước ca phẫu thuật và cảm nhận được quyết tâm hồi phục của tiền đạo Ireland. Ông cũng dành thời gian để cầu thủ ổn định sau khi nhận nhiều lời động viên.
Đến tháng 9/2026, Hürzeler tiếp tục bày tỏ niềm tin vào năng lực của Ferguson. Ông nhắc lại rằng học trò từng là một trong những trung phong hay nhất Premier League, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của quá trình phục hồi cả về thể chất lẫn tâm lý.
"Chỉ khi thực sự cảm thấy an toàn và tin tưởng vào cơ thể mình, bạn mới có thể thi đấu ở đẳng cấp cao nhất", Hürzeler nói với truyền thông ngày 4/9.
 |
| Ảnh: Fabio Rossi/AS Roma via Getty Images |
Sau nhiều chấn thương, Ferguson phải tìm lại cảm giác an toàn trong các pha tranh chấp, tăng tốc và thay đổi hướng di chuyển. Đối với một tiền đạo thường xuyên đối đầu trực tiếp với các trung vệ, sự tự tin vào thể trạng mang ý nghĩa rất lớn.
Đến ngày 9/10, Hürzeler xác nhận Ferguson cần thêm vài tuần để hồi phục. Anh tiếp tục vắng mặt khi Brighton khởi đầu mùa giải 2026/27 đầy ấn tượng.
Ở tuổi 22, Ferguson vẫn còn hợp đồng đến năm 2029. Tuy nhiên, vị trí của anh trong kế hoạch dài hạn của Brighton sẽ phụ thuộc rất lớn vào khả năng lấy lại thể trạng và phong độ.
Từ góc độ chuyên môn, Ferguson cần được thi đấu đều đặn trước khi nghĩ đến việc cạnh tranh với những tiền đạo hàng đầu. Các đợt nghỉ dài ngày ảnh hưởng đến cảm giác không gian, thời điểm tăng tốc và phản xạ trong vòng cấm. Với một trung phong sống nhờ khả năng xuất hiện đúng chỗ, việc lấy lại nhịp độ thi đấu là thử thách đặc biệt quan trọng.
Trong thời kỳ bùng nổ truyền thông, đôi khi một phát biểu gây sốc trên truyền hình đủ để tạo ra hàng triệu lượt xem, nhưng ít ai nghĩ đến áp lực mà cầu thủ phải chịu sau đó.
Ferguson từng được tung hô khi mới 18 tuổi. Đến lúc chấn thương liên tiếp, mất phong độ và phải điều trị dài ngày, mức giá 100 triệu bảng lại trở thành lý do để người ta chế giễu anh. Thật bất công khi một cầu thủ đang cố gắng hồi phục vẫn bị phán xét dựa trên những kỳ vọng do người khác đặt ra.
Mong muốn của cầu thủ Ireland lúc này là phục hồi thể trạng, được ra sân và tìm lại niềm vui chơi bóng. Anh không nợ bất kỳ ai 100 triệu bảng, càng không có nghĩa vụ phải biến những lời dự đoán của người khác thành hiện thực.
(Tham khảo: BBC, Reuters, RTÉ)
Crystal Palace
Brighton
Evan Ferguson 
