Đừng lấy Remontada để định nghĩa Unai Emery

Cuộc tái ngộ với Barcelona trên sân Camp Nou diễn ra đúng sinh nhật lần thứ 55 của Emery, ngày 3/11/2026. Trong 30 lần đối đầu Barcelona khi dẫn dắt Almería, Valencia, Spartak Moscow, Sevilla, PSG và Villarreal, nhà cầm quân người Tây Ban Nha chỉ giành ba chiến thắng, hòa sáu và nhận tới 21 thất bại. 

Khi đó, PSG đã đặt một chân vào tứ kết nhờ màn trình diễn xuất sắc ở lượt đi. Họ pressing quyết liệt, kiểm soát khu trung tuyến và khiến hàng công Barcelona gần như bất lực. Tuy nhiên, tại Camp Nou, đội bóng của Emery lại đánh mất toàn bộ sự chủ động. Các hậu vệ liên tục lùi sâu, hàng tiền vệ không thể thoát pressing và PSG phải chống đỡ những đợt tấn công dồn dập. Bàn thắng của Edinson Cavani tưởng như đã chấm dứt hy vọng của Barcelona, nhưng Neymar ghi hai bàn ở những phút cuối trước khi Sergi Roberto hoàn tất cuộc lội ngược dòng lịch sử.

Trong cuộc phỏng vấn với AS trước trận đấu năm 2026, Damià Vidagany, giám đốc vận hành Aston Villa và là cộng sự thân thiết của Emery, xác nhận thất bại đó đã khiến ông chịu tổn thương sâu sắc. Emery từng kể rằng mình tức giận đến mức đá vào những bức tường trong phòng thay đồ Camp Nou.

Nỗi thất vọng còn liên quan đến những vấn đề chiến thuật mà Emery không thể giải quyết. Trong cuộc phỏng vấn với France Football năm 2020, ông thừa nhận đã thất bại khi thuyết phục đội trưởng Thiago Silva dâng cao hàng phòng ngự. Trung vệ người Brazil có xu hướng lùi về khu vực quen thuộc, khiến toàn đội cũng bị kéo xuống thấp khi chịu sức ép. Emery khẳng định ông đã yêu cầu PSG phòng ngự cao hơn tại Camp Nou, nhưng chỉ đạo không được thực hiện như mong muốn.

“Tôi muốn toàn đội tổ chức phòng ngự ở vị trí cao hơn. Thiago Silva là một cầu thủ xuất sắc, nhưng tôi muốn cậu ta dâng cao hơn và đã không thể thuyết phục cậu ta chấp nhận điều đó.

Tôi muốn Thiago Silva rời khỏi vùng an toàn, chủ động dâng cao để giúp hệ thống pressing của toàn đội gây áp lực lên đối phương hiệu quả hơn. Tôi đã làm việc với cậu ta để thay đổi cách chơi, nhưng cuối cùng vẫn không thành công.

Đặc điểm trong lối chơi của Thiago Silva ảnh hưởng đến cả đội. Khi chịu sức ép, các cầu thủ có xu hướng tự nhiên là lùi sâu về phần sân nhà.

Điều đó đã xảy ra tại Camp Nou, trong trận Remontada. Tôi yêu cầu toàn đội đẩy cao đội hình phòng ngự, nhưng chỉ đạo của tôi đã không được thực hiện…”

PSG đã phòng ngự quá sâu và không thể triển khai lối chơi theo kế hoạch. Với một HLV luôn dành nhiều thời gian chuẩn bị phương án chiến thuật, việc chứng kiến đội bóng đánh mất cấu trúc trong thời điểm quyết định là trải nghiệm đặc biệt đau đớn.

Sau Remontada, Emery tiếp tục dẫn dắt PSG thêm một mùa giải và giành cú ăn ba quốc nội trước khi rời Paris. Ông chuyển đến Arsenal, đưa đội bóng vào chung kết Europa League năm 2019 nhưng bị sa thải sau chuỗi kết quả thất vọng. Sự nghiệp của ông được khôi phục tại Villarreal, nơi Emery giành Europa League 2020/21 sau chiến thắng trước Manchester United, rồi đưa CLB Tây Ban Nha vào bán kết Champions League mùa tiếp theo sau khi lần lượt loại Juventus và Bayern Munich.

Thành công tại Villarreal giúp Emery lấy lại danh tiếng nhưng Aston Villa mới là nơi ông có cơ hội xây dựng một dự án bóng đá với quyền chủ động lớn hơn. Theo nhà báo Guillem Balagué của BBC Sport, trước khi tiếp quản đội bóng Anh, Emery từng gặp Nassef Sawiris, một trong những chủ sở hữu Aston Villa, tại nhà của người đại diện Jorge Mendes ở Madrid. Cuộc gặp mang ý nghĩa đặc biệt khi Sawiris muốn Emery tự thiết kế dự án bóng đá mà ông sẽ chịu trách nhiệm thực hiện.

Bài học từ những trải nghiệm trước đó khiến Emery hiểu tầm quan trọng của một đội ngũ cộng sự đáng tin cậy. Ông đề nghị Vidagany cùng tham gia dự án, đồng thời mang theo khoảng 10 trợ lý đến Birmingham. Thay vì tiếp quản một hệ thống có sẵn rồi tìm cách thích nghi, Emery được trao điều kiện để tổ chức công việc theo triết lý của mình.

Khi chính thức dẫn dắt Aston Villa ngày 1/11/2022, đội bóng đứng thứ 16 Premier League, chỉ hơn nhóm xuống hạng một điểm. Trong buổi gặp đầu tiên với các cầu thủ, Emery khẳng định ông đến Aston Villa với mục tiêu giành danh hiệu.

Ngày 6/11/2022, Aston Villa đánh bại Manchester United 3-1 trong trận ra mắt của Emery. Đây là chiến thắng sân nhà đầu tiên của họ trước đối thủ này tại giải VĐQG kể từ năm 1995. Các cầu thủ ăn mừng cuồng nhiệt trong phòng thay đồ, nhưng Emery lại không thực sự hài lòng.

Theo BBC Sport, ông cho rằng trận đấu diễn ra quá hỗn loạn. Aston Villa chiến thắng nhờ khả năng tấn công tốc độ cao và sự hưng phấn của các cầu thủ, trong khi Emery muốn đội bóng kiểm soát nhịp độ, duy trì cự ly đội hình và lựa chọn thời điểm tăng tốc hợp lý. Ông hiểu rằng nếu tiếp tục thi đấu theo cảm hứng, Villa khó có thể duy trì thành tích trước những đối thủ mạnh hơn.

Những thay đổi bắt đầu từ các chi tiết tưởng chừng rất nhỏ trên sân tập. Emery nhận thấy cầu thủ thường dứt điểm khi chưa có đủ điều kiện thuận lợi hoặc tạt bóng vào vòng cấm mà không quan sát vị trí đồng đội. Ông yêu cầu họ hiểu rằng một quả tạt cũng là đường chuyền, phải có người nhận và mục đích cụ thể. Các tình huống xử lý bóng cần dựa trên việc đọc không gian và lựa chọn phương án phù hợp, thay vì thực hiện theo thói quen.

Phương pháp huấn luyện của Emery đòi hỏi sự tập trung cao độ. Ông thường làm việc tới 16 giờ mỗi ngày, tự cắt dựng những đoạn video chiến thuật và có thể xem lại một trận đấu nhiều lần trước khi đưa ra nhận xét cho cầu thủ. Tại trung tâm huấn luyện Bodymoor Heath, những cuộc họp phân tích kéo dài trở thành hoạt động thường xuyên. Ông còn thay đổi lịch chuẩn bị trước các trận sân nhà, yêu cầu toàn đội tập trung tại khách sạn từ đêm hôm trước để họp chiến thuật và tăng sự gắn kết.

Thói quen làm việc đó dần tác động đến cách Aston Villa thi đấu. Emery xây dựng hệ thống phòng ngự có tổ chức, đặc biệt chú trọng cự ly giữa các tuyến và khả năng kiểm soát khoảng trống. Hàng hậu vệ được huấn luyện để đồng loạt dâng cao, chủ động tạo bẫy việt vị thay vì liên tục lùi sâu theo tiền đạo đối phương. Trong nửa đầu mùa 2023/24, Villa trở thành đội sử dụng bẫy việt vị hiệu quả hàng đầu Premier League.

Khi có bóng, các cầu thủ được yêu cầu kiên nhẫn triển khai từ tuyến dưới, thu hút đối phương áp sát trước khi khai thác khoảng trống. Những hậu vệ như Pau Torres đảm nhận vai trò quan trọng trong việc phát triển bóng, còn hàng tiền vệ phải liên tục di chuyển để tạo ra các lựa chọn chuyền. Aston Villa có thể pressing quyết liệt, nhưng cũng sẵn sàng lùi về phòng ngự theo khối đội hình chặt chẽ nếu đối thủ sở hữu khả năng kiểm soát bóng vượt trội.

Khả năng nâng tầm cầu thủ là thành công đáng kể khác của Emery. Trong những tháng đầu, ông gần như sử dụng lại toàn bộ đội hình từng thi đấu dưới thời Gerrard. John McGinn, Tyrone Mings, Emiliano Buendía và Ollie Watkins đều được trao những nhiệm vụ phù hợp hơn với phẩm chất cá nhân.

Watkins là ví dụ tiêu biểu khi Emery yêu cầu tiền đạo người Anh hạn chế dạt biên, tập trung hoạt động gần khung thành và cải thiện cách lựa chọn thời điểm xâm nhập vòng cấm. Theo phân tích của The Guardian vào tháng 4/2023, số lần Watkins chạm bóng trong khu vực cấm địa tăng từ 4,8 lên 5,7 lần mỗi 90 phút. Tỷ lệ chuyển hóa cú sút thành bàn của anh cũng tăng đáng kể.

Mùa 2023/24, Watkins ghi 19 bàn và có 13 kiến tạo tại Premier League, trở thành một trong những tiền đạo hiệu quả nhất giải đấu. Aston Villa kết thúc mùa giải ở vị trí thứ tư, giành quyền tham dự Champions League lần đầu tiên sau hơn bốn thập kỷ.

Sự tiến bộ còn được thể hiện qua thành tích tập thể. Trong 25 trận Premier League đầu tiên dưới thời Emery, Aston Villa giành 15 chiến thắng và kết thúc mùa 2022/23 ở vị trí thứ bảy. Sang mùa tiếp theo, họ thiết lập chuỗi 15 trận thắng sân nhà liên tiếp tại giải VĐQG, thành tích dài nhất trong lịch sử 151 năm của CLB. Một đội bóng từng phải tính toán từng điểm để tránh xuống hạng giờ có khả năng đánh bại cả Manchester City lẫn Arsenal.

Emery cũng được hậu thuẫn trong công tác tuyển dụng. Monchi, giám đốc thể thao từng cùng ông giành ba Europa League tại Sevilla, gia nhập Aston Villa năm 2023. Sau khi Monchi rời đi, Roberto Olabe, người từng hợp tác với Emery tại Almería, tiếp quản vai trò quan trọng trong bộ máy bóng đá. Cùng với Vidagany, những cộng sự này giúp kết nối hoạt động chuyển nhượng, phát triển cầu thủ và kế hoạch chiến thuật của HLV.

Khả năng phát hiện tài năng của Emery được Vidagany minh họa bằng câu chuyện Morgan Rogers. Sau khi theo dõi cầu thủ trẻ của Middlesbrough tại FA Cup, Emery khẳng định Aston Villa cần chiêu mộ anh. Vidagany từng hỏi ý kiến một số HLV ở Championship và nhận được những đánh giá dè dặt, nhưng Emery tin rằng Rogers có những phẩm chất cần thiết để phát triển.

Villa mua Rogers với mức phí khoảng 8 triệu bảng. Sau khi được Emery đào tạo và phát triển thành một trong những ngôi sao tấn công đáng chú ý của Premier League, anh được bán cho Chelsea vào mùa hè 2026 với giá 117 triệu bảng. Theo Vidagany, đây là minh chứng cho khả năng phát triển giá trị cầu thủ của Emery, yếu tố đặc biệt quan trọng với một CLB không sở hữu nguồn thu thương mại ngang những đội bóng giàu nhất nước Anh.

Thành công về chuyên môn cũng mang lại quả ngọt khi Aston Villa lọt vào tứ kết Champions League mùa 2024/25, trước khi giành chức vô địch Europa League 2025/26 sau chiến thắng 3-0 trước Freiburg tại Istanbul. Youri Tielemans, Emiliano Buendía và Morgan Rogers ghi bàn, giúp Villa chấm dứt 30 năm chờ đợi một danh hiệu lớn. Đây là lần thứ năm Emery vô địch Europa League, củng cố vị thế của ông trong lịch sử giải đấu.

Trong bốn năm, Emery đưa Aston Villa từ nhóm cuối bảng Premier League trở thành một CLB có khả năng cạnh tranh ở đấu trường châu Âu. Thành công đó được tạo nên bởi công tác huấn luyện, phát triển cầu thủ và sự phối hợp giữa ban lãnh đạo với đội ngũ chuyên môn.

Tuy nhiên, mùa hè 2026 đặt ra thử thách mới khi Villa phải chia tay nhiều trụ cột để cân đối tài chính. Theo Vidagany, CLB thu về hơn 360 triệu euro từ việc bán cầu thủ và chi khoảng 300 triệu euro để tái thiết đội hình. Ông giải thích rằng Aston Villa chỉ có khoảng một nửa doanh thu của những CLB lớn nhất nước Anh, vì vậy họ phải liên tục phát triển tài năng và tìm kiếm nguồn thu từ thị trường chuyển nhượng.

Emery hiện phải xây dựng một tập thể mới với những cầu thủ như Nicolas Jackson, João Gomes, Johan Manzambi và Zion Suzuki. Dù đội hình thay đổi đáng kể, Villa vẫn toàn thắng ba trận đầu tại Champions League 2026/27. Điều đó cho thấy hệ thống chiến thuật và phương pháp làm việc của Emery có khả năng duy trì hiệu quả ngay cả khi nhiều nhân tố quan trọng đã ra đi.

Những thành công dưới thời Unai Emery đang buộc bóng đá Anh phải nhìn nhận lại vị thế của Aston Villa. Jamie Carragher từng khẳng định Premier League tồn tại một hệ thống phân cấp, trong đó Aston Villa mãi đứng dưới Manchester United. Tuy nhiên, quan điểm của cựu hậu vệ Liverpool dường như đặt quá nhiều trọng lượng vào lịch sử, thay vì những gì hai đội bóng thực sự làm được trên sân cỏ.

Trong ba mùa giải gần nhất, Aston Villa lần lượt đứng thứ tư, thứ sáu và thứ tư tại Premier League. Họ lọt vào tứ kết Champions League 2024/25, trước khi đăng quang Europa League 2025/26 với chiến thắng 3-0 trước Freiburg. Trong cùng giai đoạn, Manchester United từng rơi xuống vị trí thứ tám rồi thứ 15, trước khi phục hồi với vị trí thứ ba mùa 2025/26. Điều đó cho thấy Old Trafford vẫn có khả năng cạnh tranh, nhưng sự ổn định và thành công tại châu Âu của Villa đã tạo ra một thước đo quyền lực mới.

Manchester United sở hữu 20 chức vô địch Anh, thương hiệu toàn cầu và nguồn lực tài chính vượt trội. Tuy nhiên, những danh hiệu trong quá khứ không tự động mang lại chiến thắng ở hiện tại. Một CLB không thể mãi viện dẫn thời Sir Alex Ferguson để khẳng định mình đứng trên những đối thủ đang phát triển mạnh mẽ.

Aston Villa của Emery có bản sắc chiến thuật, định hướng phát triển rõ ràng và một HLV được trao đủ quyền lực để xây dựng đội bóng theo triết lý riêng. Với chức vô địch Europa League cùng suất dự Champions League mùa này, Villa đã chứng minh họ đủ năng lực cạnh tranh ở cấp độ cao nhất.

Sau trận thua năm 2017 vẫn được nhắc đến sau gần một thập kỷ. Emery chưa bao giờ là người dễ dàng chấp nhận thất bại. Ông liên tục tìm kiếm nguyên nhân, nghiên cứu những sai lầm và điều chỉnh phương pháp huấn luyện để tránh lặp lại chúng.

Trước cuộc tái ngộ Barcelona, ông chia sẻ: "Chúng ta đều biết chuyện gì đã xảy ra trong trận đấu đó. Tôi bắt đầu làm HLV từ năm 2004, tức đã có 22 năm liên tiếp làm công việc này. Tôi cũng tham dự các giải đấu châu Âu trong 16 năm liên tiếp. Tôi học hỏi từ mọi giải đấu, mọi trận đấu. Và riêng trận đấu đó, tôi đã học được rất, rất nhiều điều".

Barcelona dưới thời Hansi Flick tiếp tục phát triển một đội hình giàu tài năng trẻ. Học viện La Masia cung cấp những cầu thủ có kỹ thuật xuất sắc, giúp đội bóng duy trì khả năng kiểm soát bóng và tổ chức tấn công tốc độ cao. Tuy nhiên, hệ thống phòng ngự của Barcelona vẫn tồn tại những khoảng trống mà Aston Villa có thể khai thác.

Emery nhiều khả năng sẽ yêu cầu các học trò duy trì khối đội hình chặt chẽ, pressing có tổ chức và tận dụng thời điểm đối phương mất bóng để chuyển trạng thái. Đó là những nguyên tắc đã được ông xây dựng trong nhiều năm tại Birmingham.

Chín năm trước, Emery rời Camp Nou sau khi chứng kiến PSG đánh mất lợi thế bốn bàn. Giờ đây, ông trở lại với một Aston Villa mang đậm dấu ấn của mình, từ cách tổ chức chiến thuật, phát triển cầu thủ đến phương pháp vận hành cả một CLB.

Một chiến thắng trước Barcelona sẽ có ý nghĩa đặc biệt với Emery. Nhưng điều quan trọng hơn nằm ở những gì ông đã thực hiện trong khoảng thời gian (2017 – 2026) giữa hai lần đến Camp Nou.

(Tham khảo: BBC, The Guardian, Premier League)