Điều Maradona không có, Messi sẽ có ở Monumental

Có một hình ảnh đã đóng băng trong lịch sử đội tuyển Argentina. Diego Maradona nắm tay Sue Carpenter, nữ y tá tới tìm ông sau chiến thắng 2-1 trước Nigeria tại World Cup 1994 ở Mỹ, rồi cùng bà đi tới khu vực kiểm tra doping.

Diego vẫn mỉm cười. Argentina vừa thắng hai trận đầu tiên, chơi tốt, Claudio Caniggia lập cú đúp và đội bóng của Alfio Basile bắt đầu lấy lại niềm tin rằng họ có thể cạnh tranh chức vô địch. Không ai khi ấy có thể hình dung cuộc đi bộ ấy thực sự mang ý nghĩa gì. Ngay cả Maradona cũng không biết.

Đó là lần cuối cùng cầu thủ quan trọng nhất lịch sử bóng đá Argentina rời sân trong màu áo đội tuyển quốc gia. Kết quả kiểm tra sau đó phát hiện pseudoephedrine (Chất kích thích), Maradona bị loại khỏi World Cup và không bao giờ khoác áo Argentina thêm một lần nào nữa. Nhiều năm sau, Trang nhật báo lớn Clarín của Argentina tóm tắt ngày hôm ấy bằng một câu rất chính xác: "Đó từng là một bữa tiệc. Nhưng rồi nó kết thúc thành một bi kịch quốc gia".

Lionel Messi sẽ có được điều mà Maradona chưa bao giờ có: biết trước rằng mình đang bước vào trận đấu cuối cùng. Diego chia tay khi chính ông còn không biết đó là lời chia tay. Messi sẽ tới Monumental với lời từ biệt đã được báo trước, gia đình anh có mặt trên khán đài, các đồng đội ý thức rõ ý nghĩa của khoảnh khắc ấy và cả sân vận động đã sẵn sàng để tôn vinh anh.

Maradona khép lại hành trình trong cảnh bị loại khỏi một kỳ World Cup mà ông từng bước vào với giấc mơ vô địch. Messi thì có thể nói lời tạm biệt sau khi đã giành Copa America, Finalissima và World Cup, đồng thời hoàn tất quá trình hòa giải với một bộ phận công chúng Argentina từng nhiều năm đòi hỏi ở anh chính những danh hiệu mà cuối cùng anh cũng mang về.

Điều trớ trêu là Maradona thực ra từng chủ động chọn thời điểm chia tay, nhưng chuyện đó xảy ra bốn năm trước. Và quyết định ấy không đơn thuần là phản ứng sau thất bại ở chung kết World Cup 1990.

Những tư liệu báo chí cho thấy Maradona đã nghĩ tới việc rời đội tuyển từ trước trận gặp Tây Đức. Ngày 8/7/1990, chỉ vài giờ trước trận chung kết tại sân Olimpico ở Rome, El País đã viết rằng "Maradona nói rằng ông sẵn sàng khép lại câu chuyện với đội tuyển Argentina ngay hôm nay".

Khi ấy Diego mới 29 tuổi, nhưng đã có 78 trận cho đội tuyển và cơ thể cũng bắt đầu chịu quá nhiều tổn thương. Bài báo ấy dẫn lời Carlos Bilardo, qua đó cho thấy Argentina phụ thuộc vào Maradona đến mức nào:

"Với Maradona đạt 100%, chiếc cúp đã thuộc về chúng tôi. Nhưng nếu không có Maradona, trận chung kết cũng chẳng đáng để thi đấu."

Maradona của năm 1990 đã khác xa cầu thủ bùng nổ từng thống trị World Cup 1986 tại Mexico. World Cup ở Italy giống một cuộc chiến. Ông thi đấu trong tình trạng chấn thương, liên tục phải nhận những pha vào bóng và cùng Argentina vượt qua một hành trình đầy va đập, từ thất bại trước Cameroon ở trận mở màn cho tới những loạt luân lưu với Nam Tư và Italy.

Một bài viết của Santiago Segurola trước trận chung kết còn mô tả bầu không khí thù địch bao quanh đội tuyển. Một lá cờ Argentina bị hạ xuống rồi xé nát ở Trigoria. Maradona cũng xảy ra va chạm với lực lượng an ninh khi họ ngăn em trai ông vào khu vực đội tuyển.

"Tôi sẽ không bao giờ tha thứ cho những gì họ đã làm", Diego tuyên bố.

Sau đó là Tây Đức. Argentina thua 0-1 vì quả phạt đền gây tranh cãi được Andreas Brehme thực hiện thành công, còn Maradona bật khóc trong lễ trao giải.

Tại đó, ông xác nhận điều mình đã ám chỉ từ trước: World Cup ấy sẽ là kỳ World Cup cuối cùng và ông cũng tin rằng mình sẽ không trở lại đội tuyển.

Dường như một thời đại đã kết thúc. Bilardo khép lại chu kỳ bảy năm với một chức vô địch và một lần á quân thế giới. Nhiều cầu thủ thuộc thế hệ ấy chuẩn bị ra đi, còn chiếc áo số 10, người đã gánh đội tuyển trong phần lớn thập niên, cũng sẵn sàng rời khỏi sân khấu.

MỘT LỜI CHIA TAY KHÔNG PHẢI CHỈ VÌ CƠN GIẬN

Nếu Maradona chỉ nói lời chia tay tại Rome, người ta có thể dễ dàng giải thích tất cả bằng cú sốc từ thất bại trong trận chung kết. Nhưng ba tháng sau, ông một lần nữa khẳng định quyết định ấy.

Ngày 13/10/1990, hãng EFE trong một bản tin được El País đăng lại cho biết Maradona từ bỏ băng đội trưởng vì những "bất đồng sâu sắc" với Julio Grondona. Năm ngày sau, cùng tờ báo ấy đăng bài của Carlos Ares với một tiêu đề mà nhìn lại sau hơn ba thập kỷ mang ý nghĩa rất lớn: "Maradona bắt đầu hành trình giải nghệ".

Phần giới thiệu còn dứt khoát hơn: "Cầu thủ Argentina xác nhận rằng anh sẽ không trở lại đội tuyển".

Bài viết của Ares cho thấy người ta nhìn Maradona vào thời điểm ấy như thế nào. Ông được gọi là "cầu thủ bóng đá vĩ đại nhất thập niên 1980", nhưng đang bước vào những năm 1990 với "một hành trình chia tay dài và đau đớn".

Diego vừa tròn 30 tuổi. Thực tế, phía trước ông vẫn còn Sevilla, Newell's, lần trở lại đội tuyển, Australia, World Cup 1994 và chương cuối cùng ở Boca Juniors. Nhưng ở thời điểm ấy, tất cả dường như đã hướng về cái kết. Thậm chí người ta còn hình dung việc Maradona trở lại Boca sẽ là khúc hát thiên nga trong sự nghiệp.

Lần từ giã thứ hai ấy còn mang màu sắc chính trị rất rõ.

Maradona bất đồng với Grondona và cũng không hài lòng với Bilardo. Ông cho rằng sau những lời tố cáo của các cầu thủ Argentina về cách họ bị đối xử tại Italy, cả hai đã quá nhanh chóng hàn gắn quan hệ với Joao Havelange và giới quyền lực tại FIFA.

Điều khiến Maradona đặc biệt tức giận là sau đó Grondona còn cảm ơn ban tổ chức Italy. Nếu bây giờ mọi người đều làm hòa với nhau, Maradona tự hỏi, vậy ông, Oscar Ruggeri, Ricardo Giusti và những cầu thủ từng công khai lên tiếng về những gì xảy ra sẽ đứng ở đâu?

"Với tất cả nỗi đau trong lòng", Diego tuyên bố rời đội tuyển.

Rồi ông khép lại bằng một câu dứt khoát: "Tôi không phải kẻ giả tạo. Tôi không thỏa hiệp".

Còn có một vấn đề khác: thể chất.

Maradona đã quá mệt mỏi với việc phải thi đấu trong đau đớn. Bài báo khi ấy cho biết ông tiếp tục gặp vấn đề ở dây thần kinh tọa và nhắc lại những chấn thương mà Diego phải chịu trong những trận trước đó.

Maradona nói về việc hoàn thành hai năm hợp đồng còn lại với Napoli, sau đó trở về Argentina, có thể một ngày nào đó khoác áo Boca và thậm chí trở thành HLV đội tuyển quốc gia.

Tất cả nghe giống như những kế hoạch dành cho cuộc đời sau bóng đá. Nhưng Alfio Basile, người vừa kế nhiệm Bilardo, không muốn chấp nhận một cái kết như vậy. Ông tuyên bố sẽ tìm cách thuyết phục Maradona và nói một câu cho thấy Diego vẫn có ý nghĩa lớn thế nào với Argentina:

"Anh ấy còn vĩ đại hơn Pelé. Chúng ta không thể thiếu anh ấy."

ARGENTINA HỌC CÁCH CHIẾN THẮNG MÀ KHÔNG CÓ DIEGO

Trong một thời gian, có vẻ như Basile cũng chẳng cần phải thuyết phục Maradona. Argentina đã học cách chiến thắng mà không có ông.

Basile xây dựng một đội bóng mới, tìm ra những gương mặt mới, vô địch Copa America 1991 và 1993, đồng thời thiết lập một chuỗi trận bất bại dài.

Còn Maradona trải qua những giai đoạn hỗn loạn nhất trong sự nghiệp, trong đó có án treo giò vì doping tại Italy. Argentina đã làm được điều mà vài năm trước tưởng như không thể: xây dựng một bản sắc bóng đá thành công mà không cần phụ thuộc vào số 10 của mình.

Nhưng Maradona vẫn trở lại.

Đầu tiên là ngày 18/2/1993, trong trận giao hữu với Brazil nhân dịp kỷ niệm 100 năm thành lập Liên đoàn Bóng đá Argentina. Sau đó là một cơn địa chấn làm thay đổi mọi thứ.

Ngày 5/9/1993, Colombia đánh bại Argentina 5-0 ngay tại Monumental, buộc đội của Basile phải đá play-off với Australia để giành tấm vé cuối cùng tới World Cup 1994.

Diego hôm đó ngồi trên khán đài.

Bỗng nhiên, đội tuyển từng học được cách sống mà không cần ông lại cần ông một lần nữa.

Báo chí thời điểm đó phản ánh rất rõ tâm trạng tuyệt vọng. Một bài viết mang tiêu đề "Treo mình trên đôi giày của Maradona" kể rằng Basile, người trước đó không muốn triệu tập Diego ở vòng loại, phải đến tận Rosario để đặt mình vào sự sắp xếp của cầu thủ trong lúc Maradona chuẩn bị trở lại cùng Newell's.

Bài báo ví hy vọng mà người Argentina đặt vào Maradona như một "chiếc thuyền giấy" đã có quá nhiều người đắm tàu cùng leo lên. Một bài khác trước trận play-off viết rằng Argentina đã có thể "chịu đựng sự vắng mặt của ông trong ba năm", nhưng những thất bại trước Colombia khiến đội tuyển trở nên "trần trụi, không còn lịch sử lẫn niềm tin".

Basile cuối cùng triệu tập Maradona và trao lại băng đội trưởng. Và một nghịch lý khác xuất hiện: người đàn ông ba năm trước từng tuyên bố sẽ không bao giờ trở lại giờ lại muốn ở lại.

Ngày 29/10/1993, hai ngày trước trận lượt đi với Australia tại Sydney, Maradona nói rằng ông muốn tiếp tục khoác áo đội tuyển cho tới năm 1995.

"Tôi muốn tiếp tục ở đội tuyển thêm hai năm nữa", ông nói. "Lúc này tôi cảm thấy rất thoải mái."

Maradona khi ấy 33 tuổi và thừa nhận không biết mình còn có thể duy trì phong độ bao lâu, nhưng chuyện giải nghệ không còn nằm trong kế hoạch trước mắt.

Maradona đóng vai trò quyết định giúp Argentina vượt qua vòng play-off. Họ hòa 1-1 ở Sydney rồi thắng 1-0 tại Monumental.

Ông không còn là Diego của Mexico 1986 và cũng không cần phải như vậy. Chỉ riêng sự xuất hiện của Maradona đã trả lại khả năng lãnh đạo và niềm tin cho một đội bóng vừa trải qua một trong những cú sốc lớn nhất lịch sử.

Nhiều năm sau, El País gọi cuộc trở lại ấy là "mang tính cứu thế": Argentina phải khẩn cấp tìm lại cầu thủ mà ba năm trước từng rời khỏi đội tuyển.

WORLD CUP CUỐI CÙNG VÀ MỘT LỜI CHIA TAY KHÔNG AI KỊP CHUẨN BỊ

Trong vài ngày đầu tại World Cup 1994, người ta từng tưởng Maradona sẽ có một cái kết khác.

Argentina đè bẹp Hy Lạp 4-0 ở trận ra quân. Maradona ghi bàn thứ tư sau một pha phối hợp tập thể đẹp mắt rồi chạy thẳng tới trước ống kính để ăn mừng, tạo nên một trong những hình ảnh nổi tiếng nhất sự nghiệp.

Sau đó là Nigeria. Argentina thắng 2-1 nhờ cú đúp của Caniggia và Diego một lần nữa trở thành nhân vật trung tâm. Không có dấu hiệu nào cho thấy câu chuyện của Maradona với chiếc áo Argentina đang đi đến hồi kết.

Cho tới khi Sue Carpenter xuất hiện. Kết quả kiểm tra phát hiện pseudoephedrine và FIFA loại Maradona khỏi giải.

"Tôi không muốn làm mọi chuyện trở nên bi kịch, nhưng hãy tin tôi, họ đã chặt đôi chân tôi", Diego nói sau đó.

Argentina tiếp tục thi đấu mà không có ông, thua Bulgaria rồi bị Romania loại. Chỉ vài giờ trước đó, mọi thứ vẫn giống như khởi đầu của một cuộc phiêu lưu cuối cùng. Rồi tất cả kết thúc đột ngột.

Maradona đã có hai lần chia tay nhưng không lần nào trở thành cuối cùng, rồi đến khi thực sự chơi trận cuối cùng, ông lại không được quyền lựa chọn.

Ông nói lời từ biệt sau World Cup 1990 rồi trở lại. Vài tháng sau, ông khẳng định một lần nữa rằng mình sẽ không chơi cho Argentina và rồi vẫn trở lại.

Đến khi trận đấu cuối cùng thực sự diễn ra, Maradona không được lựa chọn thời điểm, không được lựa chọn sân khấu, thậm chí còn không có cơ hội chào người hâm mộ trong ý thức rằng đó là lần cuối.

MESSI SẼ BIẾT RẰNG ĐÓ LÀ LẦN CUỐI

Messi sẽ đi theo con đường ngược lại.

Anh cũng từng tuyên bố rời đội tuyển sau thất bại ở chung kết Copa America Centenario 2016, rồi cũng trở lại. Messi trải qua những thất bại, những hoài nghi và một mối quan hệ có thời điểm rất khó khăn với một bộ phận công chúng Argentina.

Nhưng câu chuyện của anh cuối cùng cũng tìm được cái kết mà trong nhiều năm tưởng như sẽ mãi từ chối anh. Messi vô địch Copa America 2021, giành Finalissima 2022, đăng quang World Cup 2022 tại Qatar rồi tiếp tục nâng Copa America 2024.

Messi không còn món nợ nào với chiếc áo Argentina, ngoài nỗi đau từ thất bại trong trận chung kết World Cup 2026 tại Canada, Mexico và Mỹ, trận đấu anh bước vào khi biết cha mình, Jorge, đang phải chống chọi với bệnh tật.

Bởi vậy, Monumental vào thứ Ba sẽ có một đặc điểm rất khác thường: tất cả mọi người đều biết đây là lần cuối.

Messi biết khi bước ra sân. Các đồng đội biết khi ôm lấy anh. Gia đình anh biết khi ngồi trên khán đài. Và hàng chục nghìn người tới sân cũng biết họ đang nói lời chia tay với cầu thủ đã dành hơn hai thập kỷ để xây dựng một sự nghiệp phá gần như mọi kỷ lục của đội tuyển Argentina.

Dù vậy, vẫn có một chi tiết không tương xứng với tầm vóc của buổi chia tay: những đối thủ Argentina lựa chọn trong đợt FIFA Days này.

Messi sẽ bước vào màn trình diễn cuối cùng sau một đợt tập trung với những đối thủ không tương xứng với ý nghĩa của sự kiện.

Đối thủ cuối cùng là Benin, đội đứng thứ 93 trên bảng xếp hạng FIFA, một đội tuyển không có truyền thống đáng kể ở đẳng cấp cao và cũng không sở hữu vị thế lớn trên trường quốc tế.

Lời chia tay dành cho cầu thủ quan trọng nhất lịch sử đội tuyển Argentina đáng lẽ xứng đáng với một đối thủ có trọng lượng hơn.

Nhưng vào thứ Ba, đối thủ gần như chỉ còn là một chi tiết phụ hoạ.

Người Argentina sẽ không tới Monumental chủ yếu để xem Argentina gặp Benin. Họ sẽ tới để được nhìn Lionel Messi khoác chiếc áo Argentina lần cuối cùng.

Đó sẽ là cái kết đẹp mà Diego Maradona chưa bao giờ có cơ hội được lựa chọn cho chính mình.

(Theo Clarín)