Sylvinho từng đối mặt với rất nhiều sự nghi ngại khi ngồi vào ghế huấn luyện viên trưởng đội tuyển Albania. Nhưng giờ đây, ông khiến tất cả phải kinh ngạc.
Sau thất bại để lại nhiều tiếc nuối trước đội tuyển Italia trong ngày ra quân tại bảng B Euro 2024, Sylvinho cùng các học trò rất muốn gây sốc trước Croatia để tiếp tục nuôi hy vọng giành vé đi tiếp vào vòng knock-out.
Cũng như trong trận gặp Italia, huấn luyện viên Sylvinho vẫn sử dụng sơ đồ 4-2-3-1. Tuy nhiên, ông đã thực hiện một vài sự thay đổi về mặt nhân sự và cách sắp xếp đội hình. Cụ thể, Rey Manaj thế chỗ Armando Broja đá trung phong cắm. Trong khi đó, Nedim Bajrami được đẩy ra biên trái, vị trí mà Taulant Seferi đảm nhận ở trận trước, và người đá ở giữa là Qazim Laci.
Và cũng như trận gặp Italia, dù ở thế cửa dưới, Albania vẫn là đội vượt lên dẫn bàn trước. Ngay phút 11, Laci đã đáp ứng lại sự tin tưởng của Sylvinho khi được trao cơ hội đá chính, với cú đánh đầu cận thành đánh bại Dominik Livakovic, sau quả rót bóng chuẩn xác đến từ Jasir Asani.
Albania đã có hiệp 1 rất ấn tượng. Mặc dù chỉ cầm bóng 31%, nhưng họ tung ra đến 8 cú sút (so với 5 của Croatia) về phía khung thành đối phương, mang về 1 bàn thắng, cùng lối chơi phòng thủ phản công rất khó chịu.
Hàng thủ với những cầu thủ dạn dày kinh nghiệm như Berat Djimsiti hay Elseid Hysaj đã phối hợp ăn ý và tổ chức đeo bám người chặt chẽ. Nơi trung tuyến, Kristjan Asllani cùng Ylber Ramadani sẵn sàng tranh chấp nảy lửa cùng những Luka Modric hay Mateo Kovacic. Sự xuất hiện của ngòi nổ Qazim Laci giúp mặt trận tấn công sinh động hơn.
Sang hiệp 2, ở thế không còn gì để mất, Croatia vùng lên và chơi tất tay. Đã có tới 17 cú dứt điểm được thực hiện về phía khung thành thủ môn Thomas Strakosha, và Albania phải nai lưng ra chống đỡ liên tục. Nếu ở trận gặp Italia, họ nhận 2 bàn thua chóng vánh chỉ trong 5 phút (từ 11 đến 16), thì lần này thủng lưới 2 bàn còn nhanh hơn, chỉ vỏn vẹn 2 phút (từ 74 đến 76).
Những tưởng thêm một lần nữa Albania bị đánh gục, nhận thất bại thứ 2 liên tiếp, và cánh cửa vào vòng knock-out dần đóng lại, thì cú ra chân xuất thần của Klaus Gjasula ở phút 90+4 khiến mành lưới Livakovic rung lên lần thứ 2, đã níu giữ lại 1 điểm quý giá.
Sylvinho đã cho thấy sự mát tay trong cách dùng người của mình. Ông xếp Laci đá chính thì lập tức anh ghi bàn và đóng góp tích cực vào lối chơi tổng thể. Ông đưa Gjasula vào sân thế chỗ chính Laci thì cầu thủ này cũng đóng vai người hùng, dẫu trước đó anh đá phản lưới nhà (bàn thua thứ 2 của Albania).
Không những vậy, cách xây dựng lối chơi cho Albania của Sylvinho cũng khiến nhiều người thán phục. Ông biến một tập thể có thứ hạng FIFA thấp thứ 2 tại Euro lần này (chỉ hơn Georgia) trở nên cứng cáp và khó lường, với ngón đòn phòng thủ phản công.
Họ phòng ngự kiên cường và quả cảm như những chiến binh. Các cầu thủ sẵn sàng lao vào tranh đoạt bóng, di chuyển theo cường độ liên tục, và triển khai những đợt lên bóng nhanh như điện xẹt. Sự nhiệt huyết và máu lửa trong cách chơi được Albania thể hiện rõ nét.
Sylvinho còn là người rất chú trọng đến việc thu thập, phân tích dữ liệu bóng đá, tích cực săn lùng những cầu thủ phù hợp với ý đồ chiến thuật. Chẳng hạn như trường hợp của Jasir Asani, cầu thủ thuộc biên chế Gwangju FC của Hàn Quốc. Sylvinho muốn có trong đội hình một cầu thủ chạy cánh phải nhưng thuận chân trái, và Asani đã được lựa chọn dù anh chơi bóng ở Á châu. Chính cầu thủ này đã có pha kiến tạo cho Laci mở tỉ số.
Khi Sylvinho được bổ nhiệm vào ghế huấn luyện viên trưởng đội tuyển Albania, nhiều người bày tỏ sự quan ngại, bởi lẽ ông từng thất bại khi dẫn dắt câu lạc bộ Olympique Lyon và Corinthians, cùng chuỗi ngày thất nghiệp kéo dài.
Nhưng rồi, nhà cầm quân người Brazil này đã từng bước mang đến diện mạo mới cho đội tuyển Albania, và đẩy lùi những ngờ vực trước đó. Ông giúp Albania đến Euro 2024 một cách thuyết phục với vị thế đội nhất bảng E vòng loại, đứng trên cả các đối thủ máu mặt như Cộng hòa Séc và Ba Lan.
So với lần đầu tiên được góp mặt tại Euro (năm 2016) và bị loại ngay vòng bảng, Albania kỳ giải này được đánh giá nhỉnh hơn về năng lực. Nhưng thật không may khi họ phải rơi vào bảng đấu “tử thần” gồm các đội tuyển Italia, Tây Ban Nha và Croatia.
Giành 1 điểm sau 2 trận, cùng một lối chơi phòng thủ phản công đầy khó chịu, cửa đi tiếp dành cho thầy trò Sylvinho là vẫn còn. Họ có thể nhắm đến 1 trong 4 suất dành cho đội thứ 3 có thành tích tốt nhất. Nhưng ngay cả khi không thể tạo nên kỳ tích ấy, thì những màn thể hiện đã qua của đội tuyển này cũng rất đáng được biểu dương.
Sylvinho có một sự nghiệp cầu thủ lừng lẫy, từng khoác áo Arsenal, Barcelona và Manchester City. Trên cương vị huấn luyện viên, dù chưa mang về danh hiệu cụ thể nào, nhưng những dấu ấn mà ông đặt vào kể từ khi nhận nhiệm vụ tại đội tuyển Albania là chẳng thể chối bỏ. Không phải ngẫu nhiên mà ông trở thành người nước ngoài đầu tiên nhận Huân chương Đại bàng vàng cao quý và trở thành công dân danh dự của nhà nước Albania.
Ngọc My