Sẽ không mấy người tin nếu cho rằng Nicolas Jackson, tiền đạo vừa kéo dài chuỗi trận không ghi bàn tại Premier League lên con số 6 sau trận gặp Wolves tại Stamford Bridge đang ngày càng chơi tiến bộ. Trước đó, anh cũng đã có 7 pha dứt điểm mà không ghi được bàn nào trong trận đấu với Bournemouth – con số nhiều nhất mà một cầu thủ Chelsea từng đạt được trong một trận đấu không tìm thấy mành lưới kể từ sau Diego Costa vào tháng 4/2017.
Tuy nhiên, dữ liệu lại ủng hộ quan điểm này. Sau 15 lần ra sân đầu tiên tại Premier League mùa này, Jackson đã ghi 9 bàn từ các cơ hội với tỷ lệ bàn thắng kỳ vọng (xG) là 8,5 – nghĩa là cao hơn một chút so với kỳ vọng. Điều này hoàn toàn trái ngược với mùa giải đầu tiên của Jackson tại Anh trong màu áo Chelsea (23/24), khi anh chỉ ghi 14 bàn dù tạo ra xG là 18,7.
Chuỗi trận không ghi bàn gần đây đã khiến Jackson có xG âm, khi không thể ghi bàn từ các cơ hội có xG là 2,5. Nhưng đây là lúc một chỉ số khác trở nên hữu ích: Tỷ lệ kỳ vọng bàn thắng dựa trên các pha dứt điểm trúng đích (xGOT) của Opta. Chỉ số này không chỉ tính đến chất lượng cơ hội ghi bàn, mà còn tính cả chất lượng thực tế của các pha dứt điểm.
Mùa trước, xGOT của Jackson thực sự đáng báo động. Chỉ số xGOT 9,9 cho thấy anh đã may mắn khi ghi được 14 bàn. Ngoài ra, nếu thủ môn đối phương chơi tốt hơn, anh có thể đã có xG tệ hơn nhiều so với con số 18,7, dù đã là một trong những chân sút kém hiệu quả nhất tại Premier League.
Mùa giải 24/25 là một câu chuyện khác. Jackson đã ghi 9 bàn tại Premier League từ các cơ hội có xG là 11, nhưng xGOT của anh là 10,6, cho thấy việc anh không đạt hiệu suất kỳ vọng mùa này phần lớn là do thủ môn đối phương chơi xuất sắc, chứ không phải vì khả năng dứt điểm kém.
Dẫu vậy, vẫn có những pha bỏ lỡ khá tệ hại. Jackson đã có hai lần dứt điểm vọt xà từ những đường căng ngang dọn cỗ vào vòng 5m50 – một lần bằng chân trái trong trận gặp Brentford tháng trước và một lần bằng chân phải trong trận gặp Bournemouth. Anh cũng có pha vô-lê chệch mục tiêu trước Crystal Palace sau khi Pedro Neto đánh đầu chuyền bóng từ quả đá phạt của Cole Palmer về phía cột xa.
Nhưng đôi khi anh cũng tỏ ra rất thiếu may mắn. Adam Webster đã thực hiện một pha cứu thua xuất sắc trên vạch vôi, sau khi Jackson vượt qua thủ thành Bart Verbruggen (Brighton) tại Stamford Bridge hồi tháng 9. Jordan Pickford đã cản phá rất nhanh bằng chân để ngăn cú dứt điểm tầm thấp của Jackson – một cú đá có thể đánh bại các thủ môn khác tại Premier League – trong trận hòa không bàn thắng của Chelsea với Everton tại Goodison Park tháng trước. Ngoài ra còn có phản xạ tuyệt vời của Mark Travers trước cú đánh đầu của Jackson từ quả tạt chính xác của Palmer trong trận gặp Bournemouth.
Tất cả những điều này có thể được quy cho sự thay đổi của vận may trong suốt mùa giải. Điều đáng khích lệ là Jackson luôn tự đặt mình vào các vị trí ghi bàn với tỷ lệ thành công nổi bật: xG không tính penalty mỗi 90 phút (npxG/90) của anh trong mùa giải 24/25 là 0,61, xếp thứ năm trong số tất cả các cầu thủ Premier League và kém không xa so với Mohamed Salah của Liverpool (0,64) theo FBref.
Mùa trước, Jackson xếp thứ tư tại Premier League với chỉ số npxG/90 là 0,6. Thước đo đáng tin cậy nhất để đánh giá một chân sút thành công không phải do cách họ chuyển hóa cơ hội hiệu quả thế nào, mà là tạo ra được bao nhiêu cơ hội. Kể từ đầu mùa giải 23/24, Chelsea đã tích lũy hơn 4.000 phút thi đấu tại Premier League để củng cố niềm tin rằng Jackson là một mối đe dọa thường trực trên hàng công ở đẳng cấp cao.
Điều này sẽ vẫn đúng ngay cả khi khả năng dứt điểm của anh trở lại mức kém hiệu quả như mùa trước. Rõ ràng Jackson vẫn còn nhiều thời gian để cải thiện trong vòng cấm, cả về kỹ thuật lẫn sự bình tĩnh.
Nhiều pha bỏ lỡ tệ nhất của anh đến từ chân trái – chân không thuận của anh, dù việc sẵn sàng dứt điểm bằng chân không thuận khiến anh trở nên nguy hiểm hơn nhiều. Kỹ năng đánh đầu của anh đã được cải thiện đáng kể kể từ khi chuyển từ một cầu thủ chạy cánh trái sang vai trò số 9, nhưng vẫn cần được trau dồi thêm. Đôi khi, anh chạm bóng quá nhiều và để các hậu vệ đối phương có cơ hội cản phá các pha dứt điểm.
Như hình minh họa bên dưới, Jackson cũng có thể hưởng lợi từ việc đa dạng hóa cách dứt điểm, bởi anh gần như không bao giờ nhắm vào góc cao. Thay vào đó, anh chủ yếu thực hiện các pha dứt điểm vào chính diện khung thành, chỉ hơi lệch về phía bên phải của thủ môn.
| Vị trí các pha dứt điểm trúng đích của Jackson tại Premier League mùa này |
Cả 9 bàn thắng của Jackson tại Premier League mùa này đều được ghi bằng những cú sút tầm thấp. Nhưng việc dứt điểm trau chuốt hơn có thể giúp anh đưa những cú sút này tới gần cột dọc hai bên, khiến các thủ môn đối phương khó cản phá hơn ngay cả khi họ bay người hết cỡ.
| Chất lượng các pha dứt điểm trúng đích của Jackson tại Premier League mùa này |
Việc cải thiện điều này trên sân tập là điều hoàn toàn khả thi. Jackson chưa chơi ở vị trí số 9 trong thời gian dài. Những tiến bộ anh đạt được càng củng cố niềm tin rằng, ở tuổi 23, anh vẫn chỉ đang khám phá tiềm năng của mình với vai trò là một trung phong. Didier Drogba, dù là một trường hợp nở muộn theo tiêu chuẩn hiện đại đã không đạt được hiệu quả ghi bàn cao nhất tại Premier League cho đến khi anh 31 tuổi.
Jackson đã nhận ra rằng để trở thành một tiền đạo hàng đầu đồng nghĩa với việc anh phải tận dụng cơ hội càng nhiều càng tốt. Mùa này, trung bình cứ sau 9,9 lần chạm bóng, anh lại tung ra một pha dứt điểm – tăng lên so với 14,5 lần chạm bóng mới dứt điểm một lần ở mùa giải 23/24. Kết quả là, số lần dứt điểm bóng trung bình mỗi 90 phút của anh tăng từ 2,6 lên 3,3. Mặc dù tỷ lệ chuyển hóa bàn thắng giảm nhẹ từ 17,5% xuống 15,3%, việc tung ra nhiều pha dứt điểm hơn sẽ dần cải thiện hiệu quả ghi bàn của anh.
Dù sao đi nữa, nếu xét cả khả năng hoạt động không ngừng nghỉ và kỹ năng phối hợp tuyệt vời trong một số thời điểm, rõ ràng rằng những đóng góp ghi bàn của Jackson – dù không vượt trội – cũng không đáng bị chỉ trích nặng nề như những cuộc thảo luận thường xuyên về việc Chelsea có cần ký hợp đồng với một tiền đạo mới để trở lại cuộc đua vô địch Premier League hay không.
Jackson và Cole Palmer đã tạo nên một trong những hàng công năng động nhất giải đấu. Vấn đề của Chelsea trên hàng công là họ cần nhiều đóng góp hơn từ các cầu thủ chạy cánh.
Việc Noni Madueke nỗ lực chạm bóng để ghi bàn thay vì để cú đánh đầu của Trevoh Chalobah đi qua vạch vôi trong trận gặp Wolves là điều có thể hiểu được: Đó chỉ là bàn thắng thứ ba của anh trong 19 lần ra sân tại Premier League kể từ khi lập hat-trick trong trận cầu kịch tính với cùng đối thủ tại Molineux vào tháng 8. Jadon Sancho và Neto, hai bản hợp đồng lớn trong mùa hè chỉ ghi được tổng cộng 3 bàn tại giải đấu mùa này. Với Mykhailo Mudryk – người sẽ vắng mặt trong thời gian tới sau khi có kết quả dương tính với chất cấm – là con số 0.
Điều đáng lo ngại hơn nữa là chỉ số npxG/90 của Sancho ngang bằng với Malo Gusto (0,11), trong khi của Neto thậm chí còn thấp hơn (bằng với Marc Cucurella, 0,08). Hệ thống của Enzo Maresca phụ thuộc rất nhiều vào việc các cầu thủ chạy cánh có khả năng tạo ra lợi thế ổn định. Mặc dù Sancho và Neto là hai trong số những người tạo cơ hội tốt nhất của Chelsea, việc họ không có khả năng đe dọa khung thành khiến các đối thủ tập trung vào việc gây khó dễ cho Jackson và Palmer.
Dễ hiểu tại sao Chelsea đang cân nhắc chiêu mộ cầu thủ chạy cánh của Manchester United, Alejandro Garnacho và ngôi sao trẻ Jamie Gittens của Borussia Dortmund. Đây nên là ưu tiên lớn hơn thay vì thay thế Jackson, người vẫn là một trong những bản hợp đồng ấn tượng của Chelsea và đang tiến bộ rõ rệt trong mùa giải thứ hai ở Anh.
Theo The New York Times