Tôi là một người Việt Nam. Ronaldo chưa bao giờ đại diện cho đất nước tôi. À Ronaldo từng tuyên bố "Cocobay, ngôi nhà của tôi ở Việt Nam" khi quảng bá cho dự án này tại Đà Nẵng, rồi còn nhảy múa tưng bừng trong quảng cáo Shopee... Ronaldo cũng để lại ở Việt Nam vài kỷ niệm khá khó quên, dù chẳng liên quan gì đến bóng đá. Nhưng cũng như hàng triệu người yêu bóng đá trên khắp thế giới, tôi đã dành một phần tuổi trẻ để dõi theo anh.
Chúng tôi từng thức khuya để xem Ronaldo thi đấu, vui mừng trước những bàn thắng, tiếc nuối khi anh thất bại và đôi khi tranh luận đến gay gắt về vị trí của anh trong lịch sử bóng đá. Có những trận đấu của Bồ Đào Nha mà lý do lớn nhất khiến chúng tôi bật tivi đơn giản là sự hiện diện của Cristiano Ronaldo.
Đối với người Bồ Đào Nha, anh là niềm tự hào dân tộc. Còn với một người Việt Nam như tôi, Ronaldo đại diện cho niềm tin rằng xuất phát điểm không quyết định giới hạn mà một con người có thể vươn tới.
Từ một cậu bé lớn lên trong gia đình nghèo khó tại Madeira, anh đã trở thành một trong những vận động viên nổi tiếng nhất hành tinh. Tên tuổi Ronaldo xuất hiện ở những nơi cách Bồ Đào Nha hàng nghìn cây số. Người ta có thể chẳng biết nhiều về lịch sử, văn hóa hay địa lý của quốc gia châu Âu này, nhưng vẫn biết Cristiano Ronaldo là ai.
Và tôi nghĩ đó là một trong những đóng góp lớn lao nhất của anh dành cho quê hương. Anh khiến nhiều đứa trẻ trên thế giới tin rằng sự chăm chỉ có thể đưa chúng đến những nơi mà chúng chỉ thấy qua màn ảnh TV. Anh biến kỷ luật, tham vọng và khát khao vượt qua giới hạn bản thân thành những phẩm chất được hàng triệu người trẻ ngưỡng mộ.
Ronaldo chưa bao giờ là một con người hoàn hảo. Anh có những quyết định gây tranh cãi, những phản ứng khiến người hâm mộ thất vọng và những giai đoạn mà khát vọng tiếp tục thi đấu dường như lớn hơn khả năng chấp nhận quy luật tuổi tác.
| Tính cách của Ronaldo từng đưa anh lên đỉnh cao nhưng nó cũng nhiều lần đẩy anh vào những rắc rối không đáng có giai đoạn cuối sự nghiệp. Ảnh: LightRocket via Getty Images |
Cần thừa nhận rằng trong suốt sự nghiệp của mình, Ronaldo đã trở thành nhân vật trung tâm của một trong những cuộc đối đầu gây chia rẽ nhất trong lịch sử bóng đá hiện đại khi so kè với Messi trong giai đoạn 2006 - 2022.
Đối với thế hệ chúng tôi, Ronaldo và Messi từng mang đến những năm tháng bóng đá đẹp đẽ đến khó tin. Hai con người với phong cách khác biệt liên tục chinh phục những cột mốc tưởng chừng không thể vượt qua. Mỗi mùa giải là một cuộc đua bàn thắng, danh hiệu và những màn trình diễn khiến người xem phải kinh ngạc, thậm chí có lúc phát nhàm vì cứ mở TV lại có một trong hai người tỏa sáng từ trận này sang trận khác.
| Thế nhưng, cùng với sự phát triển của mạng xã hội, cuộc cạnh tranh đó dần bị đẩy đến những thái cực tiêu cực. Ảnh: Power Sport Images/Getty Images |
Tại Việt Nam, chỉ cần nhắc đến Ronaldo hoặc Messi, một cuộc tranh cãi có thể nổ ra dưới bất kỳ bài đăng nào. Người ta đem Quả bóng vàng, World Cup, Champions League, số bàn thắng, kiến tạo, thậm chí cả những thất bại cá nhân ra để công kích nhau.
Đáng buồn hơn, không ít người làm truyền thông thể thao và những trang nội dung trên mạng xã hội đã tận dụng chính sự đối đầu đó để kiếm lượt xem, bình luận và tương tác.
Những phát ngôn bị cắt khỏi ngữ cảnh, các bảng thống kê được lựa chọn có chủ đích, những đoạn video chế giễu và các tiêu đề kích động dần trở thành thứ nội dung quen thuộc thành công cụ phục vụ thuật toán.
Tôi cũng không cho rằng những người hâm mộ Ronaldo, trong đó có chính chúng tôi, luôn cư xử đúng mực. Có những lúc sự yêu mến biến thành cố chấp, khát vọng bảo vệ thần tượng khiến người ta sẵn sàng xúc phạm một cầu thủ vĩ đại khác. Những cuộc tranh luận về bóng đá dần trở thành chuyện thắng thua, hơn kém và bảo vệ cái tôi.
Chúng ta đã dành quá nhiều thời gian để chứng minh Ronaldo vĩ đại hơn Messi, hoặc Messi xuất sắc hơn Ronaldo đến mức đôi khi quên mất mình may mắn thế nào khi được chứng kiến cả hai thi đấu trong cùng một thời đại.
Tôi từng có quãng thời gian phát cuồng về Cristiano Ronaldo, nhưng điều đó không đòi hỏi tôi phải căm ghét Lionel Messi. Sự vĩ đại của người này đâu cần được xây dựng trên việc phủ nhận những thành tựu của người kia.
Tôi nghĩ thật đáng tiếc nếu một thế hệ được chứng kiến hai trong số những cầu thủ xuất sắc nhất lịch sử lại chỉ nhớ về họ bằng những cuộc công kích trên Facebook hay TikTok.
Hiện tại, cán cân quyền lực trên mạng xã hội đã nghiêng hẳn về phía cộng đồng người hâm mộ Lionel Messi. Khi thần tượng của họ đã có một sự nghiệp viên mãn, với đầy đủ những danh hiệu cao quý nhất, họ có lý do để tự hào, ăn mừng và thậm chí đáp trả những lời chế giễu từng phải nhận trong quá khứ. Phản ứng đó cũng phần nào dễ hiểu nếu nhìn lại giai đoạn 2014-2020, đó là quãng thời gian Messi cùng những người yêu mến anh phải hứng chịu vô số lời công kích từ một bộ phận cổ động viên Ronaldo.
Người ta có quyền chỉ trích Ronaldo, không thích tính cách đồng bóng của anh, phản đối những phát biểu của anh hoặc cho rằng anh nên chia tay đội tuyển sớm hơn. Nhưng những tranh cãi trong vài năm cuối sự nghiệp không thể xóa đi hơn hai thập kỷ phi thường của anh trước đó.
| Ảnh: Jonathan Moscrop/Getty Images |
Tôi nghĩ phải đến khi Bồ Đào Nha ra sân mà không còn Ronaldo, chúng ta mới cảm nhận rõ sự thay đổi. Chiếc áo số 7 rồi sẽ có chủ nhân mới. Một đội trưởng khác sẽ dẫn các đồng đội ra sân. Những thế hệ tài năng sẽ tiếp tục xuất hiện và bóng đá Bồ Đào Nha vẫn có thể chinh phục những danh hiệu lớn.
Chỉ có điều, chúng ta sẽ không còn được nhìn thấy hình ảnh quen thuộc từng gắn liền với biết bao kỳ EURO và World Cup khi Cristiano Ronaldo bật cao và tiến vào giữa sân, đứng trước hàng triệu khán giả, đặt tay lên ngực, hát Quốc ca Bồ Đào Nha với một niềm kiêu hãnh cao vút.
Đó là một hình ảnh mà ngay cả những người không mang quốc tịch Bồ Đào Nha cũng có thể cảm nhận được ý nghĩa.
Cảm ơn Cristiano Ronaldo. Cảm ơn anh vì những đêm chúng tôi thức đến hai, ba giờ sáng để xem bóng đá. Vì những bàn thắng khiến cả căn phòng bùng nổ, những cú sút phạt khiến tất cả nín thở và những khoảnh khắc mà chỉ cần thấy anh chuẩn bị thực hiện một pha dứt điểm, chúng tôi đã có cảm giác điều gì đó đặc biệt sắp xảy ra dù dạo mấy năm gần đây anh sút tệ thật.
Cảm ơn vì đã cho những người ở cách xa Bồ Đào Nha nửa vòng Trái Đất một lý do để quan tâm, yêu mến và đồng hành cùng đội tuyển của anh.
Và cảm ơn vì đã chứng minh rằng một cậu bé đến từ hòn đảo nhỏ giữa Đại Tây Dương vẫn có thể tạo ra sức ảnh hưởng đến hàng triệu con người chưa từng gặp mình.
Tôi không phải người Bồ Đào Nha, nên có lẽ chẳng thể hiểu trọn vẹn cảm giác của người dân đất nước anh trong ngày chia tay. Nhưng tôi hiểu cảm giác phải nói lời tạm biệt với một cầu thủ đã hiện diện trong cuộc sống của mình suốt hơn hai thập kỷ.
Sau này khi nhìn lại thời đại Ronaldo và Messi, chúng ta sẽ thấy những cuộc tranh cãi từng khiến mình tức giận thực ra chẳng còn quan trọng lắm.
Chẳng ai có thể trả lại những đêm thức khuya xem bóng đá đã qua, những cảm xúc của tuổi trẻ hay cơ hội được trực tiếp chứng kiến hai con người phi thường thi đấu ở đỉnh cao.
Guồng quay bóng đá sẽ tiếp tục. Những thần tượng mới sẽ xuất hiện. Những kỷ lục sẽ bị phá vỡ bởi lịch thi đấu ngày càng dày hơn. Nhưng tuổi trẻ của mỗi người chỉ đến một lần và với rất nhiều người Việt Nam thuộc thế hệ chúng tôi, Cristiano Ronaldo đã trở thành một phần không thể tách rời của tuổi trẻ đó.