Vì sao Arjen Robben thoải mái "rẽ trái" suốt cả sự nghiệp?

 

Tuy nhiên, nếu chứng kiến 99 bàn thắng tại Bundesliga của Robben cho Bayern Munich, bạn sẽ nhân ra trên thực tế, các pha lập công của Robben khá đa dạng: Anh có thể ghi bàn khi nhận những đường chuyền từ cánh đối diện, lẻn ra phía sau đối phương để dứt điểm khi chỉ còn thủ môn ở trước mặt. Đôi khi anh cũng lừa bóng qua hậu vệ trái của đối phương để thoát xuống dứt điểm.
 

Nhưng pha đi bóng cổ điển của Robben đã ăn sâu vào tâm trí chúng ta, chỉ vì anh phụ thuộc vào động tác đó quá nhiều. Ngay cả khi được bố trí chơi ở cánh trái khi còn khoác áo PSV Eindhoven, bàn thắng đẹp nhất của anh vẫn đến từ một tình huống như vậy: Đi bóng, cắt vào trong và sút xa – chỉ trừ một điều hơi kì quặc: Anh nhận bóng bên cánh trái, bó vào trong và dứt điểm bằng chân phải.
 

Đừng điều chỉnh màn hình của bạn; đây không phải là một trong những video YouTube bị đảo ngược trong một nỗ lực lách luật bản quyền. Robben thực sự sút bóng bằng chân phải, sau một loạt động tác nghe quen thuộc hơn: Vê bóng bằng chân trái, dùng chân trái hất bóng sang phải, trước khi dứt điểm bằng cái “chân chocolate”, như cố huyền thoại Johan Cruyff từng nhận xét về anh.
 

Okie, vậy là ai cũng biết việc Robben sẽ làm. Nhưng giống như núi lửa phun trào, không phải cứ biết trước là sẽ chặn được.
 

Có một thứ Marcel Schmelzer, hậu vệ trái chơi bóng trọn đời cho Borussia Dortmund thường làm: anh dành hàng giờ xem video về các trận đấu. Về trường hợp của Robben, anh đã nghiền ngẫm hàng trăm clip, với hi vọng có thể tìm được manh mối gì đó, bất cứ dấu hiệu gì có thể cảnh báo trước cho anh.
 

“Tôi đã cố tìm ra mẫu số chung,” Schmelzer nói. Nhưng đến tận bây giờ, anh vẫn để trống câu trả lời. 
 

Ai cũng biết những pha di chuyển đó trông như thế nào. Thậm chí ở Pháp, người ta có hẳn một cụm từ để mô tả nó: Le Robben. Nó giống như kiến thức phổ thông với người hâm mộ bóng đá: Robben bứt tốc bên cánh phải, một tay dang rộng để giữ thăng bằng, đầu hướng về phía sau, với chân trái liên tục đẩy bóng. Sau đó, khi tiếp cận vòng cấm, anh nghiêng người sang phải và hạ vai xuống, chỉ để chuyển trọng lượng của mình và trượt sang bên trái. Quả bóng không bao giờ rời khỏi sự kiểm soát của tiền đạo sinh năm 1984, nhưng đối phương thì có.
 

Sau đó cầu thủ người Hà Lan sẽ nhìn lên và tung cú sút chéo góc để đánh bại thủ môn. Tất nhiên, nó không phải lúc nào cũng xảy ra, nhưng nó xảy ra thường xuyên đến mức Schmelzer không phải là người duy nhất dành cả đống thời gian để tìm cách ngăn chặn nó.
 

Mặc dù vậy, giống như quái vật hồ Loch Ness, đó vẫn là bí ẩn chưa có lời giải. Ý định của anh rõ ràng với tất cả. Các hậu vệ biết chính xác những gì trong tâm trí anh ta, chính xác những gì sắp đến, nhưng vẫn bất lực để ngăn chặn nó. 
 

Đối với Robben, có hai yếu tố giải thích cho sự thành công của những bước chạy này. Yếu tố thời điểm, như những gì anh nói trong cuộc phỏng vấn với Sportsmail năm 2019 là chìa khóa: “Nếu bạn làm điều đó vào đúng thời điểm, nó vẫn khiến họ ngạc nhiên,” anh nói. Sự đa dạng cũng quan trọng không kém. “Làm đi làm lại một điều mà không có sự thay đổi sẽ không hiệu quả. Nếu bạn không bao giờ chuyền bóng, rê bóng hay đi bóng bám biên, việc đi bóng vào trong sẽ mất đi tính bất ngờ.”
 

Schmelzer – người đã phải đối đầu với Robben nhiều hơn ai hết, còn phát hiện ra một yếu tố khác nữa. Anh nhận thấy rằng trong những năm cuối của sự nghiệp, Robben gần như dựa hoàn toàn vào lối di chuyển này, sử dụng hành lang cánh như một mồi nhử để “mở ra con đường vào trung tâm”. Tuy nhiên, nó vẫn có tác dụng vì Robben “nhận ra bạn đang chặn đường của cậu ấy và bắt đầu điều chỉnh. Đó mới là điều khiến Robben trở nên đặc biệt.”
 

Ricardo Rodriguez cũng biết đến khả năng ứng biến đó. Hậu vệ người Thụy Sĩ hiện đang khoác áo Torino hiểu rõ Robben như Schmelzer. Theo Gracenote Sports, anh đã đối đầu với tiền đạo người Hà Lan 11 lần trong sự nghiệp của mình, trong thời gian khoác áo Wolfsburg và FC Zurich.
 

“Cậu ấy rất nhanh, đặc biệt là khi có bóng,” Rodriguez nói. “Cậu ấy nhanh khủng khiếp khi cắt vào trong. Cách duy nhất để ngăn Robben là ở thật gần cậu ấy. Nếu không làm vậy, cậu ấy có thể khiến hàng thủ của bạn bị tổn thương.”
 

Có một lí do cho điều đó. Năm 2010, nhà khoa học về nhận thức Shanti Ganesh của đại học Radboud tại Hà Lan đã tiến hành một nghiên cứu về cách di chuyển của Robben. Từ đó, cô đưa ra kết luận rằng hành động của Robben “nhanh hơn một chút so với ý thức”. Ganesh cho biết bộ não của hậu vệ đối phương vô thức bị cuốn theo động tác nhử của Robben, ngay cả khi họ biết rằng đó chỉ là hành động nhử. “Các hậu vệ sẽ cố sửa sai,” Ganesh nói. “Nhưng điều đó đôi khi là quá muộn.”
 

Schmelzer nhớ lại những buổi tập trước trận đấu với Bayern. Ở đó, cả đội đều đã trăn trở trong việc tìm cách hạn chế tầm ảnh hưởng của Robben, đến nỗi họ phải đưa kết luận: Chỉ có thể ngăn chặn anh bằng số đông.

“Bạn cần đồng đội hỗ trợ bạn,” Schmelzer nói. “Chúng tôi sẽ thành thật: việc khiến cậu ấy im ắng trong cả 90 phút là điều không tưởng. Jürgen Klopp luôn dạy chúng tôi rằng vấn đề không phải là thua trong các cuộc đấu tay đôi, mà là không thể che chắn hàng thủ.”
 

Khi Schmelzer quyết định truy cản, anh sẽ dựa vào sự hỗ trợ của trung vệ Mats Hummels và tiền vệ phòng ngự Sven Bender. Không phải lúc nào như thế cũng là đủ: Robben cũng không hành động một mình; anh có thể nhờ đến sự trợ giúp của Philipp Lahm hoặc sau đó, Joshua Kimmich băng lên từ cánh phải để phối hợp chồng biên. 

Tìm ra khi nào Robben cắt vào trong, và khi nào những bước nhấn nhá chỉ đơn thuần là mồi nhử luôn là một thách thức. Ngay cả sau ngần ấy năm, các đối thủ của anh cũng không thể biết được khi nào động thái này sẽ đến. Họ đã từng nhìn thấy nó trước đây, nhưng không hiểu sao lần nào cũng có cảm giác như lần đầu tiên. Họ có thể nghiên cứu các cuốn băng, họ có thể ở gần anh, họ có thể gọi người đến hỗ trợ.
 

Còn nếu vẫn không được, thì hãy tham khảo ý kiến của Wendell, hậu vệ cánh trái từng có 7 năm chơi bóng cho Bayer Leverkusen. “Tôi sẽ cố gắng giành lại bóng,” anh nói. "Nếu không, tôi phải phạm lỗi." Đó là khi thất bại – như nó vẫn thường xảy ra – khi Robben tỏ ra quá nhanh, khi anh biến mất trong nháy mắt như nhân vật Flash trong DC Comics, như những gì Arjen Robben đã làm trong cả sự nghiệp. 
 

Rồi sau đó? Cắt vào trong. Ghi bàn. Và lặp lại.