Áp lực làm việc tại Premier league và thực trạng chung của những HLV người Anh

Premier League từ lâu đã được biết đến là giải đấu khắc nghiệt bậc nhất thế giới. Ở đó, tiền bạc, tham vọng và áp lực thành tích luôn tồn tại song hành. Một HLV trưởng có thể được trao một bản hợp đồng dài hạn vào hôm nay, nhưng điều đó chẳng đảm bảo ông ta sẽ còn ngồi trên chiếc ghế ấy vào cuối mùa giải.

Thống kê cho thấy, có tới 9 trong số 20 đội bóng tại Premier League bắt đầu mùa giải 2026/2027 với một HLV trưởng mới. Nếu tính thêm Michael Carrick và Roberto De Zerbi, những người lần lượt được bổ nhiệm từ tháng 1 và tháng 4, con số đội bóng đang được dẫn dắt bởi những HLV có thâm niên chưa đầy một năm lên tới 11. Nói cách khác, hơn một nửa đội bóng tại Premier League bước vào mùa giải mới với sự thay đổi trên băng ghế chỉ đạo.

Sau sự ra đi của Pep Guardiola - người đã gắn bó và làm việc trọn vẹn 10 năm tại Manchester City, vị trí HLV trưởng tại vị lâu nhất tại Premier League lúc này đã chuyển giao sang cho Mikel Arteta với 6 năm kinh nghiệm. Xếp ngay phía sau thuyền trưởng của Arsenal cũng là một người Tây Ban Nha khác. Đó chính là Unai Emery với gần 4 năm kinh nghiệm, kể từ thời điểm được bổ nhiệm là HLV trưởng của Aston Villa vào ngày 01/11/2022. Ngoài ra, còn có Daniel Farke của Leeds United (hơn 3 năm), Fabian Hurzeler của Brighton và Regis Le Bris của Sunderland (hơn 2 năm).

Chỉ cần nhìn vào danh sách ấy cũng đủ thấy một nghịch lý. Premier League sở hữu những HLV hàng đầu thế giới, nhưng số người được trao đủ thời gian để xây dựng một dự án dài hạn lại ngày càng ít.

Một chiếc ghế nóng đúng nghĩa

Mikel Arteta là trường hợp ngoại lệ đặc biệt. Kể từ khi ông tiếp quản Arsenal, Chelsea và Tottenham đã thay đổi HLV trưởng tổng cộng 7 lần, chưa tính những giai đoạn tạm quyền như Frank Lampard, Calum McFarlane, Cristian Stellini hay Ryan Mason.

Trong khoảng thời gian Arsenal kiên trì với một dự án, hai đối thủ lớn cùng thành phố lại liên tục trải qua những cuộc thay đổi trên băng ghế chỉ đạo. Điều đó phản ánh một thực tế, rằng sự kiên nhẫn trong bóng đá hiện đại đã trở thành một thứ xa xỉ.

Các ông chủ có thể nói về tầm nhìn dài hạn, xây dựng dự án phát triển nhiều năm hoặc trao cho HLV bản hợp đồng đủ lâu để họ hiện thực hóa tham vọng ấy. Nhưng một khi kết quả đi xuống, thời gian dành cho những kế hoạch ấy lập tức bị rút ngắn.

Liam Rosenior là ví dụ điển hình. Chelsea bổ nhiệm chiến lược gia người Anh bằng một bản hợp đồng có thời hạn 6,5 năm. Song chưa đầy bốn tháng sau, ông bị sa thải. Rosenior chỉ có 104 ngày làm việc tại Stamford Bridge và dẫn dắt Chelsea 23 trận đấu trên mọi đấu trường trước khi ra đi. Rõ ràng, một bản hợp đồng dài không đồng nghĩa với một nhiệm kỳ dài.  Trường hợp Igor Tudor tại Tottenham thậm chí còn ngắn hơn. Ông chỉ dẫn dắt Spurs trong 44 ngày, trải qua 7 trận đấu trước khi hai bên chấm dứt hợp tác.

Đây cũng là lý do những chiếc ghế nóng ở Premier League luôn tạo cảm giác bất ổn. Một HLV có thể cần vài tháng để xây dựng hệ thống, một năm để thay đổi đội hình và thậm chí lâu hơn để tạo ra bản sắc. Nhưng giới chủ đôi khi chỉ cần vài tuần để đặt câu hỏi về tương lai của ông ta. Sau 4 vòng đấu đầu tiên của mùa giải 2026/2027 đã cho thấy áp lực ấy xuất hiện sớm đến mức nào.

Michael Carrick đang chịu sức ép khủng khiếp tại Manchester United sau khi đội bóng chỉ giành 4 điểm sau 4 vòng đấu đầu tiên. Thất bại 0-1 trước Manchester City càng khiến những dấu hỏi xuất hiện, đặc biệt khi Quỷ đỏ được chơi hơn người trong phần lớn thời gian của trận đấu. Chưa dừng lại ở đó, đoàn quân của Carrick vừa tiếp tục trải qua trận thua muối mặt trước Brighton tại Carabao Cup dù vươn lên dẫn trước với tỉ số 2-0 ngay từ phút thứ 10. Màn ngược dòng sau đó của Brighton ngay tại Old Trafford đã sát muối vào niềm kiêu hãnh của đội chủ nhà, đồng thời trở thành tiếng chuông báo động về tương lai của Carrick.

Roberto De Zerbi cũng đang trải qua một khởi đầu đầy chật vật tại Tottenham. Spurs mới giành 2 điểm sau 4 vòng đấu đầu tiên và thậm chí chưa ghi nổi bất cứ bàn thắng nào. Chiến lược gia người Italia tiếp quản đội bóng từ đầu tháng 4,vẫn thường xuyên nhấn mạnh rằng dự án của mình cần thời gian để vận hành. Song thực tế Premier League hiếm khi nào cho phép một HLV có được thời gian biểu thảnh thơi.

Ở một chiều hướng khác, “người cũ” quen mặt Frank Lampard cũng đang phải đối mặt với bài toán chênh lệch trình độ khi dẫn dắt một đội bóng mới lên hạng. Coventry thua cả 4 trận đầu mùa, không ghi được bàn nào và nhận tới 10 bàn thua. Trận thua Brighton 0-5 hôm 13/9 khiến họ trở thành đội bóng thứ hai trong lịch sử Premier League thua cả 4 trận mở màn mà không ghi bàn. Sau những năm tháng tích lũy kinh nghiệm tại Chelsea và Everton, có vẻ như từng đó là chưa đủ để “Super Frankie” tạo ra sự khác biệt ở đấu trường cao nhất nước Anh.

Đó chính là sự tàn khốc của Premier League. Ở giải đấu này, HLV không chỉ bị đánh giá bởi chất lượng ý tưởng mà còn bởi tốc độ biến những ý tưởng ấy thành điểm số. Vào thời điểm hiện tại, Carrick, De Zerbi và Lampard chính là 3 cái tên có nguy cơ mất việc cao nhất, trong trường hợp họ không thể cải thiện được tình hình hiện tại.

Vì sao HLV người Anh ngày càng ít đất diễn?

Nếu sự thiếu kiên nhẫn là vấn đề đầu tiên, sự hiện diện ngày càng khiêm tốn của HLV bản địa mới là điều đáng suy ngẫm hơn.

Mùa 2026/2027, Premier League chỉ có 3 HLV người Anh trong tổng số 20 đội. Carrick tại Man United, Gary O'Neil ở Ipswich Town và Lampard tại Coventry. Đáng chú ý, Carrick là người duy nhất đang dẫn dắt một CLB thuộc nhóm Big Six, trong khi O'Neil và Lampard đều làm việc tại những đội bóng mới lên hạng.

Thực tế này phản ánh sự thay đổi trong cách giới chủ các CLB tuyển chọn HLV. Premier League ngày càng tìm kiếm những chiến lược gia có kinh nghiệm quốc tế, từng làm việc ở môi trường đỉnh cao và sở hữu triết lý chiến thuật đã được kiểm chứng. Pep Guardiola, Arteta, Unai Emery chính là ví dụ điển hình.

HLV người Anh vì thế phải cạnh tranh với một thị trường rộng lớn hơn rất nhiều. Một hồ sơ giàu kinh nghiệm tại Championship hay vài mùa làm việc ở Premier League đôi khi chưa đủ sức thuyết phục các ông chủ, đặc biệt khi họ đang tìm kiếm giải pháp cho những đội bóng đặt tham vọng cao.

Vấn đề nằm ở chỗ để xây dựng một hồ sơ đủ sức cạnh tranh, HLV bản địa cần được trao cơ hội ở cấp độ cao nhất. Thế nhưng, Premier League lại ngày càng ít kiên nhẫn với những người chưa có thành tích nổi bật.

Carrick là trường hợp đáng chú ý. Sau màn thể hiện ấn tượng trong giai đoạn tạm quyền tại Man  United mùa trước, ông được trao cơ hội chính thức. Song chỉ sau 4 vòng đấu đầu tiên, sức ép đã xuất hiện khi Quỷ đỏ cách ngôi đầu bảng của Arsenal tới 8 điểm.

Trong quá khứ, Lampard cũng từng được trao cơ hội để dẫn dắt Chelsea. Ở mùa giải đầu tiên 2019/2020, mọi thứ dẫn ra khá ổn khi cựu tuyển thủ người Anh giúp đội bóng cũ giành vé tham dự Champions League. Ông cũng có công đưa những sao mai triển vọng như Reece James, Callum Hudson-Odoi, Tammy Abraham và Mason Mount trong bối cảnh Chelsea bị cấm chuyển nhượng. Tuy vậy, sự non kém về kinh nghiệm bộc lộ rõ ở mùa giải tiếp theo. Trước thời điểm bị sa thải vào tháng 1/2021, Lampard chỉ giúp Chelsea giành được 29 điểm sau 19 vòng đấu tại Premier League, xếp thứ 9 trên BXH.

Bóng đá Anh đã sản sinh ra rất nhiều cầu thủ đạt tới đẳng cấp thế giới. Nhưng có vẻ như chẳng mấy ai có duyên với sự nghiệp huấn luyện. Ở cấp độ CLB, trong vòng một thập kỷ trở lại đây, cái tên khả dĩ nhất thuộc về Eddie Howe – người từng đưa Newcastle giành vé tham dự Champions League và vô địch Carabao Cup. Trong khi đó, những danh thủ một thời như Paul Scholes, Gary Neville, Jamie Carragher, Steven Gerrard hay Wayne Rooney dường như chỉ phù hợp huấn luyện cầu thủ qua micro.

Đó chính là nghịch lý mà các HLV người Anh phải đối mặt. Muốn có một bản CV ấn tượng để lọt vào mắt xanh của các nhà tuyển trạch, họ cần chứng minh được năng lực ở cấp độ thấp hơn. Nhưng cứ mãi lẹt đẹt ở Birmingham hay Plymouth mà còn chẳng thành công như Rooney, sang tận Trung Đông như Gerrard hay vội vàng bỏ nghề như Neville thì người Anh đào đâu ra “Pep Guardiola mới”.