Andre Onana: "Bóng đá đâu phải là trò chơi nhân văn?"

Andre Onana gặp phải một cơn đau đầu sau một chuyến bay vài giờ từ Bergamo về lại Amsterdam sau khi Ajax hòa 2-2 với Atalanta, một phần vì anh không ngủ được nhiều. Khi anh thức giấc, đầu anh vẫn còn đau nhẹ, còn buổi tập thì chưa thể khởi đầu trong vài tiếng, vì vậy, thay vì đến De Toekomst, sân tập của Ajax, anh quyết định uống vài viên paracetamol từ hộp thuốc trong bếp rồi đi tập. Sau buổi tập, anh lại được gọi đi thử thuốc, buổi thử thuốc thứ 3 trong tuần. Onana đương nhiên chẳng nghĩ gì nhiều.
 

"Bóng đá nào phải là trò chơi nhân văn," Onana nói ra câu nói duy nhất bằng tiếng Anh trong suốt buổi phỏng vấn. Trong cả buổi phỏng vấn, anh không hề "thổi phồng" mọi thứ, mà sử dụng nhân cách và sự chấp nhận số phận của mình, một sự chấp nhận đã được tôi luyện từ nhiều năm sống sót ở môi trường bóng đá. Mọi thứ bắt đầu từ tháng 10 năm 2020, một khoảnh khắc suýt nữa đã kết thúc sự nghiệp của anh. 
 

2 ngày sau khi kết quả phân tích được chuyển đến, thủ môn người Cameroon đang tập trung cùng đội tuyển. Kết quả: dương tính! Onana trở thành một trong số ít những cầu thủ mắc tội sử dụng doping.
 

Khi nhìn vào con đường của cầu thủ người Cameroon, chúng ta mới thấy đáng tiếc cho anh như thế nào: là một tuyển thủ quốc gia từ năm 20 tuổi, chơi trận chung kết Europa League vào năm 21 tuổi, thi đấu ở trận bán kết Champions League khi bước vào tuổi 23, là "tướng lĩnh" của một tập thể Ajax trẻ trung, thế mà giờ đây, sự nghiệp đầy hứa hẹn của anh đang trên bờ sụp đổ ở tuổi 24.

Chẳng có chút hợp lý nào cả. Tổng giám đốc của Ajax, Edwin Van Der Sar, chia sẻ rằng mọi thứ bắt đầu sáng tỏ khi anh đến nhà của Onana để theo dõi hộp thuốc: "Thế là chúng tôi hiểu hết." Thay vì sử dụng Litacold, Andre Onana lại sử dụng Lasimac, một loại thuốc lợi tiểu có chứa Furosemide được kê đơn cho vợ anh sau khi sinh. Furosemide là một dạng thuốc bị cấm, tệ hơn, bao bì của hai loại thuốc này khá giống nhau, đều có một vòng tròn trắng và chỉ có đường kính 6mm và nặng 40 miligam. "40 miligam có thể phá hủy cả sự nghiệp chơi bóng, hay thật đấy" Onana chia sẻ.
 

Đó là những gì Onana chia sẻ, một phiên bản được UEFA chấp nhận. Cơ quan quyền lực nhất bóng đá Châu Âu sau đó vẫn quyết định cấm anh thi đấu dù không hề phát hiện sai phạm. Án phạt chính thức có hiệu lực hồi tháng 2 năm ngoái. "Tôi chỉ là một con số mà thôi !" Onana chia sẻ. "Họ không thể xem xét từng vụ một được, dù tôi nghĩ họ nên làm thế. Nhưng biết sao được, luật là luật. Bác sĩ nói Furosemide là thuốc lợi tiểu, vì vậy, nó không tốt cho tôi. Họ nhận ra đây là một nhầm lẫn lớn, nhưng anh vẫn phải chịu trách nhiệm với những thứ được đưa vào cơ thể mình. Nếu tôi mua một chai nước nhiễm độc, đó là lỗi của tôi, nếu tôi giết ai đó khi đang lái xe, luật sẽ nói..." Nhưng cậu có giết ai bao giờ đâu? Tôi chỉ ra. "Đúng thế, nhưng phải cẩn thận chứ," Onana đáp lại. "Sẽ có một gã "phán quan" đến để phạt anh. Đó là lỗi con người mà."
 

"Kẻ vĩ đại nhất cũng gặp sai lầm mà." Onana chia sẻ bằng một nụ cười, nhưng nếu phải vạch ra sai lầm của UEFA, anh chắc chắn sẽ không từ bỏ. Thực sự, 12 tháng không bóng đá, đồng nghĩa với việc bỏ qua giải VĐQG Hà Lan, Champions League, các giải đấu cup, Siêu Cup, Africa Nations cùng ĐTQG có thể khiến sự nghiệp của Onana "trật bánh".
 

Hồi tháng 6, tòa trọng tài thể thao đã giảm án xuống còn 9 tháng khi không thể phát hiện sai phạm nghiêm trọng nào, nhưng ảnh hưởng của án phạt này vẫn còn nặng nề. Không chỉ là một trận đấu, không chỉ là bóng đá, mà còn một sự tàn nhẫn. Hãy tưởng tượng: một cầu thủ cô độc, bị cô lập bởi thế giới bóng đá vẫn tiếp diễn dù không có anh ấy. "Họ có gọi cho cậu không ? Họ có nói rằng sẽ chừa chỗ cho cậu khi cậu trở lại ?" Tôi đã hỏi như thế. "Không" Onana chia sẻ. "Bóng đá nào có như thế. Khi đã cấm thì đừng hòng bén mảng vào sân tập, vào phòng thay đồ còn chẳng được nữa là. Chúng tôi đang là đương kim vô địch, tôi thi đấu 60% số trận ở mùa đó, thế mà tôi lại không được ăn mừng chung. Đôi khi đời không cần anh, vì vậy, anh phải tỏ ra thực dụng một chút."
 

"Ngay khi nhận ra, chúng tôi quyết định lập một nhóm 7 người. Không dễ kiếm một HLV rảnh rỗi. Sau đó phải kiếm chuyên gia tâm lý, chuyên gia thể lực, HLV thể lực và một nhà dinh dưỡng học, sua đó là một nơi để làm việc, để sống. Tôi quyết định đến Salou. Anh phải tập trung vào những điều quan trọng, những người anh yêu thương và yêu thương, để chuẩn bị sao cho tốt nhất có thể" Onana chia sẻ.

Anh tiếp tục: "Không thể dùng African Nations như một liều doping, một mục tiêu nữa, vì logic nói rằng anh không thể đến được đó. Bóng đá quay lưng lại với tôi rồi. Tôi chỉ muốn tồn tại và trở lại tuyệt vời hơn. Cố gắng nhìn vào mặt tích cực. Nhưng đôi lúc tôi lại không thể. Là một thủ môn, thực sự khó có thể chấp nhận việc một người nào đó có thể thay thế anh. Sẽ có lúc anh nghĩ đến việc bỏ cuộc. May thay, tôi có những người tốt xung quanh mình. Nếu anh đối đầu với nó bằng sự đơn độc, anh sẽ phải đầu hàng, thậm chí không có nổi ý chí để đi tiếp."
 

Sau khi đã chia sẻ về những trải nghiệm của mình, Onana chuyển qua cách người đời nhìn anh sau scandal đó: "Anh sử dụng doping, và thế là anh bị coi là "thằng nghiện". Biết giải thích cho ba mẹ sao đây khi anh chưa bao giờ hút chích hay rượu chè?" Onana sau đó vẽ một cái nhãn lên đầu mình. "Làm sao tôi gạt bỏ được chứ? Sẽ có người vẫn cho rằng tôi có tội. Mọi người không phải lúc nào cũng theo dõi tin tức. Đám "cớm" Bỉ thậm chí còn chặn tôi lại để hỏi giấy tờ nữa kia. Lúc tôi cho họ xem thẻ căn cước của mình, một trong số họ nhận ra tôi. "Anh Onana, rời khỏi xe ngay." Thế rồi họ lục soát cả xe. Cả xe đấy ! Sau đó tôi nghe một trong số họ nói: "Cái gã này "chơi đồ" nhiều phết."
 

Onana sau đó bật cười: "Đau lắm. Nghĩ lại thì buồn cười, nhưng thực sự, làm sao có thể gạt bỏ được những cái đã được ghi ở đây?" Anh lại đặt tay lên trán của mình: "Tôi có thể vực dậy được, nhưng nếu điều này xảy ra với người có tâm lý yếu, chắc chắn mọi thứ sẽ rất khó khăn đấy!"
 

Đời "quật" thì phải mạnh mẽ lên
 

Ở phần sau cuộc phỏng vấn với tôi, Onana chia sẻ về trận chung kết Europa League, thời điểm anh vẫn còn là một "thằng bé", cùng với đó là sự ủng hộ của Van Der Sar: "Tôi không thể tìm ra một người cha tinh thần tốt hơn anh ấy," Onana chia sẻ: "Thủ môn là một nghề nhiều "cú lừa". Nhìn từ ngoài, anh chẳng thể thấy được sức ép của nó đâu. Một ví dụ nhé: trận chung kết Europa League ở Stockholm. 6 tháng trước, tôi vẫn là thủ môn đội hai, thế mà sau đó tôi đã đứng trước 3000 khán giả. Một trận gặp Man United thôi đấy. Sức ép của việc được thế giới theo dõi nó lớn lắm. Thế là tôi đến gặp HLV để nói rằng tôi không thể thi đấu, tôi thấy không ổn. Van Der Sar khi đó đáp lại: "Nói với Onana là tôi không đem theo găng tay, vì vậy thằng bé sẽ ra sân." Sau đó, tôi thức tỉnh. Thực sự, điều đó giúp tôi rất nhiều."
 

"Chúng tôi thua vì chúng tôi còn trẻ quá." Onana chia sẻ. "Thằng thì ốm, thằng thì mệt, thằng nào cũng nhìn xuống sàn trong sợ hãi. Nhưng chúng tôi chỉ đánh mất chiến thắng vì một vài lỗi nhỏ. Kể từ đó, tôi luôn tự nhủ: "Mình sẽ không sợ hãi nữa." Điều này giúp tôi vượt qua áp lực trong những năm sau đó."
 

Thực sự, những điều đó không hề dễ dàng với Onana. Khi Ajax không được vào chung kết Champions League mùa giải 2018-2019 sau khi để thua Tottenham, Onana chia sẻ rằng Amsterdam trông "hoang tàn chẳng khác gì thế chiến thứ hai, chẳng ai nói chuyện với ai cả, chỉ biết khóc mà thôi". Thậm chí, Onana còn không biết được ai ghi bàn ở trận chung kết, một phần vì nó quá đau đớn. Dù vậy, anh vẫn cho rằng anh đã học được nhiều điều từ những sai lầm để có thể vươn lên.

Vào tháng 11 năm ngoái, lệnh cấm đã chính thức hết hiệu lực, Onana lại thi đấu cho Cameroon trong trận gặp Malawi và Bờ Biển Ngà, sau đó là trận giữa Ajax và Besiktas, một phần thưởng cho nỗ lực không biết mệt mỏi của anh. Ở thời điểm hiện tại, anh đang tham gia chương trình Common Goal, một chương trình cho trẻ em mồ côi khiếm thị ở đất nước anh. "Tôi không thể thay đổi đời chúng, nhưng có thể tôi sẽ giúp đời chúng vui hơn. Có lẽ, sau một năm tồi tệ, tôi muốn kết thúc mọi thứ bằng một sự vui vẻ."
 

Bóng đá là một trò chơi, nhưng nó là một trò chơi nhiều rủi ro và không có chút nhân văn nào. Andre Onana

"Việc bị cấm thi đấu không hề tốt, nhưng anh cũng học được rất nhiều, anh dần nhận ra ai mới là người quan trọng nhất đời anh. Nó giúp tôi nhận ra những mặt đó: tập luyện nhiều hơn, nhìn kỹ lại, sau đó sửa sai. Khi tôi trở lại, tôi leo lên cân, cởi áo, rồi họ nói: "Chết tiệt, lúc rời khỏi đây trông cậu có như thế đâu." Họ cảm thấy vui cho tôi, nhiều người còn nói: "Andre này, nếu điều này xảy ra với tôi, chắc tôi đã buông thả rồi." Nhưng khi mọi thứ khó khăn, anh phải mạnh mẽ lên rất nhiều đấy."