Từ chuyện Công Phượng: Tại sao cầu thủ HAGL rơi rụng dần?

Phong độ kém cỏi của tiền đạo Công Phượng tại AFF Cup 2016 đã khiến không ít người cho rằng cầu thủ này đã thui chột. Và không chỉ Công Phượng, rất nhiều cầu thủ khóa 1 HAGL ra mắt cách đây 2 năm được NHM kỳ vọng đang dần rơi vào quên lãng.

Công Phượng từng được kỳ vọng sẽ cùng Tuấn Anh, Xuân Trường, Văn Toàn, Đông Triều tạo ra một thế hệ cầu thủ mới tài năng cho bóng đá Việt Nam. Quả thật những cầu thủ này thường chơi rất hay ở các giải trẻ năm 2014 và 2015. Việc có ba cầu thủ HAGL được ra nước ngoài thi đấu cũng là tín hiệu vui cho bóng đá nước nhà. Thế nhưng cho đến lúc này thì mọi thứ đang nằm ngoài dự đoán của rất nhiều người. Công Phượng đang bị đánh giá là thui chột thấy rõ, Tuấn Anh vật lộn với chấn thương, hàng loạt cái tên khác như Đông Triều, Hồng Duy, Văn Sơn, Ksor Úc đều rơi vào trường hợp như tiền đạo xứ Nghệ.

Tại sao khóa 1 HAGL JMG ngày càng rơi rụng trong lúc mà NHM và đội bóng chủ quản cần họ nhất. Đội bóng phố Núi gần như sẽ dùng toàn bộ nội binh là các cầu thủ của lò JMG ở V-League 2017. Ở các đội U23 và ĐTQG thì cánh cửa luôn rộng mở với họ. Thế nhưng có vẻ như ngoài Xuân Trường, Văn Toàn và Văn Thanh đang phát triển đúng lộ trình thì những người còn lại đều chững lại. Thật ra Tuấn Anh cũng có thể đóng góp cho ĐTQG như Xuân Trường, Văn Toàn nhưng chấn thương liên tục ảnh hưởng tới tiền vệ người Thái Bình. Và với một cầu thủ có đôi chân “pha lê” thì rất khó để duy trì phong độ tốt trong thời gian dài được.

Ngoài những cầu thủ kể trên, những người còn lại của khóa 1 HAGL JMG đều chững lại một cách khó hiểu. Từ trong nước, những Hồng Duy, Thanh Tùng, Đông Triều, Văn Sơn được thi đấu thường xuyên tại V-League nhưng gần không cải thiện được khả năng của mình. Ngược lại, họ ngày càng thụt lùi so với thời điểm còn khoác áo U19 Việt Nam. Còn ở nước ngoài, Công Phượng được rèn luyện, học tập những cầu thủ ở Nhật Bản. Thế nhưng kết quả thì cầu thủ được ca ngợi nhiều nhất của khóa 1 JMG là Công Phượng cũng đang cho thấy rõ sự thụt lùi sau những trận thi đấu cho ĐT Việt Nam tại AFF Cup 2016.

Trình độ chuyên môn của Công Phượng, Hồng Duy, Đông Triều ra sao thì ai cũng biết. Chắc chắn là họ có kỹ năng tốt, bài bản. Thể lực sau quá trình tập luyện cũng có thể được cải thiện. Thế nhưng việc ngày càng chững lại còn liên quan đến nhiều yếu tố khác. Bóng đá là môn thể thao hội tụ nhiều yếu tố như sức mạnh, tư duy, kinh nghiệm và thậm chí cả sự tinh ranh. Trong quá khứ các cầu thủ HAGL đã có bài học về sự hạn chế thể lực. Bây giờ họ đối mặt với một vấn đề khác còn lớn hơn, đó là tư duy chơi bóng. Điều này không bộc lộ khi họ đá các giải trẻ, khi đối thủ cũng non nớt. Nhưng khi bước vào các giải đỉnh cao thì khiếm khuyết này sẽ nảy sinh.

Trường hợp Công Phượng có thể tiêu biểu cho việc tư duy đang giết chết tài năng. Tiền đạo xứ Nghệ có kỹ thuật tốt, có khả năng dứt điểm, đá phạt cũng không tồi, khả năng chuyền bóng của cầu thủ này cũng không kém những Tuấn Anh, Xuân Trường là bao. Thế nhưng cách thi đấu của Phượng thì ngay cả những người mới xem cũng bắt bài được chứ chưa nói đến các đối thủ. Khi có bóng là lập tức cầu thủ sinh năm 1995 này rê bóng, phong cách của Phượng là nhiều chạm. Trong bóng đá hiện đại ngày nay thì việc đột phá là cực kỳ hãn hữu. Không thể có cầu thủ nào lừa hết hậu vệ này đến hậu vệ khác của đối phương. Mất bóng là điều sớm muộn. Còn về thói quen đá nhiều chạm thì chỉ làm giảm nhịp độ trận đấu, giúp đội bạn có thời gian lùi về phòng ngự mà thôi.

Tư duy chơi bóng được hình thành theo 2 cách, một là cầu thủ đó có ý thức cao, chịu khó học hỏi, cập nhật lối bóng đá hiện đại. Xuân Trường, Tuấn Anh và đáng khen nhất là Văn Toàn, Văn Thanh có được nhờ tự hoàn thiện bản thân. Cách thứ hai là do HLV có kinh nghiệm chỉ bảo. Và có lẽ Công Phượng, Đông Triều, Hồng Duy, Văn Sơn đã không may vì HAGL không có một HLV giỏi để điều chỉnh tư duy chơi bóng cho cầu thủ để thích nghi với bóng đá hiện đại. Nhìn quanh những ông thầy làm việc tại Hàm Rồng thì điều này không sai. Giám đốc Graechen quá nhiều việc liên quan đến đào tạo các lứa. Còn những HLV nội của HAGL như Duy Quang, Văn Đàn, Quốc Tuấn đều bị đánh giá rất thấp về tư duy khi còn là cầu thủ. Bản thân họ cũng chỉ biết làm theo giáo án đào tạo mà hệ thống JMG đưa ra.

Vấn đề của HAGL JMG là họ tập trung vào luyện kỹ năng nhưng lại bỏ qua tư duy thi đấu, nhất là cập nhật tư duy bóng đá hiện đại. Và điều này thì cũng không thể cải thiện nếu họ không bổ sung thêm những HLV vốn là cầu thủ giỏi. Còn những trường hợp tự ý thức thay đổi như Xuân Trường, Văn Toàn, Văn Thanh chỉ là nhỏ lẻ mà thôi. Hãy nhìn mô hình của Viettel và PVF, thậm chí là Hà Nội T&T, Bình Dương, không phải ngẫu nhiên mà những lò đào tạo này hội tụ rất nhiều cựu cầu thủ của thế hệ vàng. Bởi họ hiểu rằng, trong bóng đá hiện đại thì phải có tư duy chơi bóng trước đã rồi mới nghĩ đến rèn luyện kỹ, chiến thuật hay thể lực.

Doãn Công (Theo Thể Thao Việt Nam)