Thua đau trước Brighton, Arsenal bắt đầu thấy nhớ William Saliba

Arsenal vừa nhận thất bại đầu tiên tại Premier League 2026/2027, qua đó để Manchester City tạm thời vượt mặt với khoảng cách 3 điểm trên BXH. Mùa giải phía trước vẫn còn rất dài và cơ hội để Pháo thủ đòi lại ngôi vị đầu bảng vẫn rất sáng sủa. Tuy vậy, trận thua “tâm phục khẩu phục” trên SVĐ Amex là một hồi chuông báo động dành cho đoàn quân của Mikel Arteta. 

Trong một ngày mà David Raya không thể trở thành vị cứu tinh như thường lệ, hàng phòng ngự bộc lộ nhiều lỗ hổng, còn hàng công lại phung phí rất nhiều cơ hội ngon ăn, nhà đương kim vô địch đã nhận thất bại muối mặt với tỷ số 0-3. Đội chủ nhà Brighton không cần chơi một trận đấu để đời để giành chiến thắng chung cuộc. Theo lời HLV Fabian Hurzeler mô tả, các học trò của ông đã hạ gục Arsenal bằng những “chiến thắng nhỏ”. Mọi thứ bắt nguồn từ sự cơ động của đội hình, với những tình huống pressing không ngừng nghỉ, cho đến khả năng kiểm soát thế trận nhờ lợi thế trong các pha tranh chấp.

Ở cuộc tiếp đón Arsenal, Brighton không cần “đi đường vòng” để giành chiến thắng. Họ đánh thẳng vào điểm mạnh nhất mà chúng ta vẫn thường được chứng kiến ở Arsenal. Mikel Arteta đã xây dựng Arsenal bước lên ngai vàng Premier League bằng lối chơi kỹ thuật kết hợp với sức mạnh thể chất, đồng thời cực kỳ lợi hại trong các phương án tấn công bằng tình huống cố định. Thế nhưng, thứ bóng đá tưởng chừng hoàn hảo ấy gần như thất thế hoàn toàn trước sự tự tin của Pascal Gross và các đồng đội.

Họ áp đảo Arsenal ngay từ hiệp 1 với tổng cộng 8 pha dứt điểm và ghi được 2 bàn thắng từ những cú sút ngoài vòng cấm của Pascal Gross và Charalampos Kostoulas, với tổng xG chỉ là 0,11. Nói theo ngôn ngữ thống kê toán học, Arsenal phải vào lưới nhặt bóng 2 lần từ những tình huống dứt điểm chỉ có trung bình 5,5% cơ hội thành công. Còn tính theo xác suất, cơ hội ghi được cả 2 bàn thắng từ những pha dứt điểm ấy chỉ là 0,3%. Đó là những con số đủ để cho thấy Brighton đã tận dụng những khoảnh khắc của mình tốt đến mức nào, nhưng đồng thời cũng cho thấy Arsenal đã thất bại trong việc kiểm soát được những tình huống tưởng như không quá nguy hiểm.

Đã có một vài thời điểm, Arsenal không phải nhận bất cứ một pha dứt điểm trúng đích nào xuyên suốt cả trận, chứ chưa nói là bị thủng lưới. Tuy vậy, hàng phòng ngự chắc chắn bậc nhất giải đấu đã trải qua 90 phút “hành xác” cực độ trên SVĐ Amex, sau cùng rời đi với 3 bàn thua tan nát. Với nhiều người, đây là một ngày cực kỳ đen đủi với Arsenal. Họ bị thủng lưới từ những pha dứt điểm “hack xG” của Brighton. Trong khi ở chiều ngược lại, lần lượt Bukayo Saka, Ezri Konsa rồi đến Kai Havertz bất lực trong việc ghi bàn từ những tình huống đối mặt với khung thành.

Thế nhưng, sự thật thì Brighton hoàn toàn xứng đáng với chiến thắng thuyết phục. Các chân sút của đội chủ nhà sẵn sàng vung chân khi nhận thấy khoảng trống và đã được hưởng thành quả từ chính sự tự tin ấy. Họ không cần tạo ra quá nhiều cơ hội rõ ràng, nhưng luôn sẵn sàng tận dụng những khoảng trống nhỏ nhất mà Arsenal để lộ. Chính sự quyết đoán ấy đã tạo nên khác biệt trên bảng tỷ số.

Cũng là tự tin, nhưng bộ đôi trung vệ Gabriel Magalhaes – Ezri Konsa lại nhận trái đắng từ quyết định lùi xuống phòng ngự trước những cú dứt điểm của Pascal Gross và Kostoulas, thay vì lao lên để làm hẹp góc sút của đối phương. Đó chính là cái giá phải trả khi quá tự tin vào khả năng cản phá xuất sắc của David Raya. Trong một ngày mà đối thủ đá như lên đồng, chủ nhân của danh hiệu Găng tay vàng Premier League 3 mùa giải liên tiếp cũng đành phải vào lưới nhặt bóng.

Bất giác trong khoảnh khắc đó, rất nhiều Gooners nhớ đến William Saliba.

Konsa là một bản hợp đồng chất lượng để vá hàng thủ khi trung vệ người Pháp vắng mặt. Sự xuất hiện của tuyển thủ Anh giúp Arsenal có thêm một lựa chọn đủ sức đá chính ngay lập tức ở hàng phòng ngự. Tuy vậy, người ta vẫn tin rằng Saliba có thể làm được nhiều thứ hơn trước Brighton nếu cầu thủ này có mặt trên sân.

Đây không phải là câu chuyện về việc Konsa chơi không tốt hay Arsenal thiếu phương án thay thế. Vấn đề nằm ở chỗ Saliba sở hữu những phẩm chất rất khó tìm kiếm ở một trung vệ khác. Tốc độ, khả năng tranh chấp, sức mạnh, sự bình tĩnh khi cầm bóng và đặc biệt là khả năng phòng ngự trong không gian rộng giúp trung vệ người Pháp trở thành một mắt xích đặc biệt quan trọng trong hệ thống của Arteta.

Arsenal là đội bóng thường xuyên đẩy hàng phòng ngự lên cao, kiểm soát bóng ở phần sân đối phương và duy trì áp lực liên tục. Khi ấy, các trung vệ không chỉ có nhiệm vụ ngăn cản tiền đạo đối phương mà còn phải sẵn sàng đối đầu với những khoảng trống rất lớn phía sau lưng. Saliba đặc biệt phù hợp với cách chơi ấy. Sự hiện diện của anh cho phép Arsenal chủ động hơn, mạnh dạn hơn và ít phải lựa chọn phương án lùi sâu để bảo vệ khung thành.

Trận đấu tại Amex càng khiến khoảng trống ấy trở nên rõ ràng. Brighton liên tục tìm cách tạo ra khoảng trống trước hàng phòng ngự Arsenal, sẵn sàng dứt điểm ngay khi có cơ hội. Trong những tình huống như vậy, sự quyết đoán của trung vệ và khả năng chủ động thu hẹp khoảng cách với cầu thủ cầm bóng có ý nghĩa rất lớn. Arsenal đã không làm tốt điều đó, và họ phải trả giá bằng 3 bàn thua.

Chấn thương của trung vệ 25 tuổi vẫn chưa có dấu hiệu tiến triển rõ ràng sau hơn 2 tháng ngồi ngoài điều trị. Và thực tế cũng cho thấy, những vấn đề về lưng chưa bao giờ dễ xác định chính xác thời gian trở lại. Saliba được đội ngũ y tế thông báo không cần lên bàn phẫu thuật, thay vào đó chỉ cần tích cực sử dụng các biện pháp vật lý trị liệu. Thoạt nhìn, đó có vẻ là một thông tin tích cực dành cho Arsenal. Nhưng việc không phải phẫu thuật chẳng đồng nghĩa với chuyện cầu thủ sẽ nhanh chóng trở lại sân cỏ.

Đừng quên rằng Matthijs de Ligt cũng từng nhận chẩn đoán tương tự, để rồi cuối cùng vẫn phải lên bàn mổ nhằm điều trị dứt điểm chấn thương. Kể từ đó đến nay, trung vệ người Hà Lan đã ngồi ngoài hơn 10 tháng và vẫn chưa xác định được thời điểm chính thức tái xuất. Trường hợp của De Ligt đương nhiên không thể được sử dụng để khẳng định Saliba sẽ phải nghỉ thi đấu trong khoảng thời gian tương tự, bởi mỗi chấn thương và cơ địa cầu thủ là một câu chuyện khác nhau. Tuy vậy, nó đủ để cho thấy những vấn đề liên quan đến lưng phức tạp đến mức nào và vì sao Arsenal không thể chủ quan với tình trạng của Saliba.

Điều đáng lo là mùa giải mới chỉ vừa bắt đầu. Nếu Saliba chỉ vắng mặt thêm một vài tuần, Arsenal hoàn toàn có đủ thời gian và nhân sự để xoay xở. Gabriel Magalhaes vẫn ở đó, Konsa đã được đưa về để tăng chiều sâu và Arteta cũng có những phương án dự phòng khác như Piero Hincapie và Cristhian Mosquera. Một đội bóng muốn vô địch Premier League chắc chắn phải chuẩn bị cho những thời điểm không có cầu thủ quan trọng nhất. Nhưng nếu chấn thương khiến Saliba phải vắng mặt trong phần lớn mùa giải, đó sẽ là câu chuyện hoàn toàn khác.

Ngoài mục tiêu bảo vệ chức vô địch Premier League, Arsenal còn đặt tham vọng rất lớn ở Champions League. Một mùa giải kéo dài với mật độ thi đấu dày đặc đòi hỏi HLV Arteta phải có một hàng phòng ngự đủ ổn định để duy trì cường độ cao trong thời gian dài. Trong bối cảnh ấy, mất một mắt xích quan trọng như Saliba là một mất mát lớn. Đó có thể là sự xáo trộn đối với cả hệ thống phòng ngự mà chiến lược gia người Tây Ban Nha đã mất nhiều năm để xây dựng. Bởi với Arsenal, Saliba không chỉ là một trung vệ giỏi. Anh là người giúp hệ thống phòng ngự của Arteta vận hành theo cách mà HLV người Tây Ban Nha mong muốn.