Thomas Tuchel và cơn đau đầu ở vị trí hậu vệ cánh phải

Vị trí hậu vệ cánh phải là bài toán đau đầu đối với ĐT Anh tại chiến dịch World Cup 2026. Có lẽ ngay cả trong giấc mơ, HLV trưởng Thomas Tuchel cũng bị ám ảnh về việc ông nên bố trí ai đảm nhận vị trí này trong mỗi trận đấu.

Bài toán hậu vệ cánh phải của ĐT Anh là ngọn lửa đã âm ỉ từ khi trái bóng Trionda còn chưa lăn trên đất Bắc Mỹ. Việc HLV Thomas Tuchel gạch tên Trent Alexander-Arnold khỏi bản danh sách 26 cầu thủ ĐT Anh tham dự World Cup 2026 từng gây ra làn sóng tranh cãi lớn. Nhiều chuyên gia và người hâm mộ không thể hiểu nổi quyết định đó, đặc biệt khi "Tam sư" thiếu đi các phương án chất lượng ở vị trí hậu vệ cánh phải. Thậm chí, ngay cả khi Valentino Livramento phải rút lui vì chấn thương, chiến lược gia người Đức cũng chẳng thèm đoái hoài đến Arnold. Thay vào đó, ông lựa chọn một trung vệ cũng vừa trải qua một mùa giải khó khăn là Trevoh Chalobah làm phương án thay thế. Ngoài ra, việc điền tên Djed Spence cũng được xem là quyết định khó hiểu của Tuchel và các cộng sự.

Đứng trên cương vị HLV trưởng, Tuchel nhanh chóng trấn an dư luận và bảo vệ quyết định lựa chọn nhân sự của mình. Ông nêu rõ quan điểm đề cao sức mạnh tập thể, ưu tiên sử dụng những cá nhân phù hợp với hệ thống chiến thuật, kỷ luật phòng ngự và sẵn sàng pressing cường độ cao. Lý thuyết là vậy. Thế nhưng khi chiến dịch World Cup 2026 bắt đầu, chúng ta dễ dàng nhận ra vị chiến lược gia 52 tuổi này đã thực sự loay hoay với khu vực bị xem là “tử huyệt” của ĐT Anh.

Reece James – lựa chọn tốt nhất trong tay Tuchel – tái phát chấn thương gân kheo sau khi thi đấu trọn vẹn 2 trận mở màn trước Croatia và Ghana, được chẩn đoán phải ngồi ngoài trong khoảng 3-4 trận. Với một cầu thủ có tiền sử chấn thương dày đặc như đội trưởng của Chelsea, điều này vốn dĩ không hề bất ngờ.

Thế nhưng, vận đen vẫn chưa buông tha Tam Sư. Người đóng thế James ở trận đấu hạ màn vòng bảng với Panama, Jarell Quansah chỉ trụ lại trân sân 63 phút, trước khi bị thay ra vì chấn thương mắt cá chân cùng với một tấm thẻ vàng. Spence từ phương án dự phòng cuối cùng, bất ngờ được tung vào sân trong phần còn lại của trận đấu, trước khi được trao cơ hội đá chính khi Anh đối đầu Congo ở vòng 1/32. 

Những tưởng đây là cơ hội lớn để hậu vệ thuộc biên chế Tottenham chiếm được cảm tình của ông thầy Tuchel, nhưng rốt cuộc màn “chào hàng” ấy lại thất bại thảm hại. Spence mắc lỗi vị trí nghiêm trọng trong bàn thua ngay phút thứ 7 của ĐT Anh, khi để Brian Cipenga có khoảng trống quá lớn và cực kỳ thoải mái trong tình huống dứt điểm trong vòng cấm. Chưa dừng lại ở đó, cầu thủ sinh năm 2000 tiếp tục đánh dấu ngày thi đấu đáng quên với 17 lần mất bóng, nhiều hơn bất cứ cái tên nào có mặt trên sân, trước khi bị thay ra ở phút 70 với những cái lắc đầu ngao ngán của CĐV Anh có mặt trên khán đài SVĐ Mercedes-Benz. 

Tuchel đã nhận ra vấn đề và sửa sai kịp thời bằng cách lần lượt đưa Anthony Gordon, Bukayo Saka và Eberechi Eze để tăng cường sức tấn công, đồng thời kéo Declan Rice ở trung tâm hàng tiền vệ xuống đá hậu vệ cánh phải. Chính sự thay đổi mang tính chất bước ngoặt này giúp ĐT Anh ghi liền 2 bàn thắng chỉ trong vòng 15 phút cuối trận nhờ màn tỏa sáng của chân sút chủ lực Harry Kane, qua đó hoàn tất cú lộn ngược dòng đầy nhọc nhằn trước đại diện của Châu Phi. 

Dù giành quyền đi tiếp, nhưng rõ ràng màn “chết hụt” trước Congo cũng khiến Tuchel hiểu rõ sự khắc nghiệt của vòng loại trực tiếp, nơi chỉ cần một sai lầm có thể đánh đổi bằng kết quả của cả chiến dịch.

Ở cuộc đối đầu được dự báo đặc biệt khó khăn với đội chủ nhà Mexico, Thomas Tuchel đã quyết định tin dùng cầu thủ trẻ Quansah đá chính ở vị trí hậu vệ phải, trong bối cảnh Reece James vẫn chưa hồi phục hoàn toàn. Thực chất, vị trí sở trường của Quansah là ở trung tâm hàng phòng ngự, nơi chàng trai 23 tuổi từng chứng minh được năng lực tại Liverpool trong quá khứ và giờ là Bayer Leverkusen. Trong màu áo đội bóng nước Đức, Quansah từng một vài lần được thử sức ở hành lang cánh phải, nhưng vốn dĩ đó chỉ là giải pháp tình thế. 

Điều tương tự cũng đang lặp lại với Tuchel vào lúc này. Quansah, người chỉ có trải nghiệm 63 phút ít ỏi trong vai trò hậu vệ phải ở trận đấu hạ màn vòng bảng gặp Panama, được trao niềm tin ở trận cầu sinh tử tại vòng 1/16 trước Mexico. 

Ý tưởng của Tuchel khi lựa chọn Quansah đá chính rất rõ ràng. Chiến lược gia người Đức cần đến sức trẻ và nguồn năng lượng dồi dào của cậu học trò 23 tuổi, thứ mà lão tướng John Stones không còn đáp ứng được ở cấp độ cao nhất. Hậu vệ đa năng Spence sau màn thể hiện thảm họa trước Congo trước đó 5 ngày cũng ngay lập tức bị đẩy lên băng ghế dự bị. Trước lối chơi tấn công rực lửa với sự hậu thuẫn tuyệt đối của lợi thế sân nhà của Mexico, Tuchel hiểu rằng đội bóng của ông cần chơi thứ bóng đá chắc chắn, trước khi nghĩ đến việc xuyên thủng mảnh lưới đối thủ.

Và trong lần thứ hai được đá chính tại World Cup, trước áp lực phải thi đấu với đội chủ nhà, Quansah đã mắc sai lầm nghiêm trọng với tấm thẻ đỏ trực tiếp ngay đầu hiệp hai. Pha vào bóng quyết liệt quá mức cần thiết của cầu thủ 23 tuổi đã khiến ĐT Anh phải thi đấu thiếu người trong hơn 40 phút. Ở tình huống phạm lỗi, dù chân của Quansah chạm trúng bóng trước, nhưng đà lao đi quá mạnh khiến gầm giày của anh đạp thẳng vào ống đồng của hậu vệ Jesus Gallardo. Rõ ràng Quansah không nhất thiết phải “phóng hết tốc lực” rồi xoạc bóng nguy hiểm như vậy. Điều này phản ánh sự non kinh nghiệm của cầu thủ trẻ trong giải đấu quốc tế đầu tiên của sự nghiệp.

Một lần nữa, Tuchel phải thực hiện các điều chỉnh bất đắc dĩ. Ông tung John Stones vào sân đá cặp trung vệ với Marc Guehi, đồng thời kéo Ezri Konsa ra khoảng trống bị Quansah bỏ lại ở hành lang cánh phải. 

Và sau khi Raul Jimenez đánh bại Jordan Pickford trên chấm 11m để rút ngắn tỉ số xuống còn 2-3, ĐT Anh chỉ còn biết kéo toàn bộ khối đội hình xuống để “dựng xe bus” trước khung thành Pickford. 

Đó là khoảng thời gian gần 30 phút nhọc nhằn với đội khách trước sức tấn công như vũ bão của Mexico. Thủ thành Pickford liên tục phải thực hiện các pha đấm bóng khi đối diện với những tình huống treo bóng vào phía bên trong vòng cấm. Dan Burn, trung vệ được mệnh danh là “Pháo đài bay” trên không với chiều cao 2,01m, cũng được đưa vào sân để bổ sung sự chắc chắn trong các pha không chiến. Thống kê cho thấy, các cầu thủ Mexico đã thực hiện tổng cộng 10 tình huống tạt bóng từ hai cánh, tung ta tới 9 pha dứt điểm trong quãng thời gian này, nhưng không thể hạ gục “bức tường thép” mà Pickford và các đồng đội dựng lên. 

Chung cuộc, người Anh tiến bước vào vòng Tứ kết bằng sự quả cảm. Nhưng những nỗi lo lắng của họ không hề mất đi, ngược lại còn tăng thêm. Chiến thắng này không đồng nghĩa ĐT Anh thi đấu hay hơn đối thủ. Họ liên tục để Mexico dồn ép ngay từ hiệp 1. Nút thắt chỉ được gỡ bỏ ở thời điểm Jude Bellingham bất ngờ tỏa sáng bằng một cú đúp chỉ trong vòng 2 phút ngắn ngủi. Xét về mặt tổng thể, Mexico mới là đội làm chủ trận đấu, ngay cả trước thời điểm họ hưởng lợi thế hơn người. Nếu các chân sút của đội chủ nhà chính xác hơn trong các pha dứt điểm, rất có thể Anh mới là đội phải sớm rời World Cup 2026.  

Trước mắt ĐT Anh sẽ là cuộc đối đầu sinh tử với ĐT Na Uy. Đó là đội bóng đang tạo nên cơn địa chấn tại chiến dịch World Cup lần này với phong độ săn bàn hủy diệt của “con quái vật” trên hàng công mang tên Erling Haaland. Chỉ cần một thoáng mất tập trung trong việc theo kèm ngòi nổ bên phía Na Uy, bộ đôi trung vệ hàng đầu bên phía Brazil là Marquinhos - Gabriel Magalhaes đã phải ôm hận. Một bàn thắng ở phút 79 từ tình huống tì đè đánh đầu kiểu mẫu và một bàn thắng từ pha sút xa ngoài vòng cấm ở phút 90. Đó chính là thứ đã tiễn các vũ công Samba về nước. Nên nhớ rằng, cú đúp đó của Haaland được tạo ra với chỉ số bàn thắng kỳ vọng vỏn vẹn 0,12. Đó là thống kê đã cho thấy sự nguy hiểm của tiền đạo đẳng cấp nhất thời điểm hiện tại.

Rõ ràng, không một hàng phòng ngự nào muốn đối đầu với Haaland vào lúc này, đặc biệt với một hàng phòng ngự đang đối mặt với sự xáo trộn nhân sự như ĐT Anh. Nếu Tây Ban Nha chưa để thủng lưới bất cứ bàn thua nào, Pháp và Argentina lần lượt để lọt lưới 2 và 3 bàn, thì số bàn thua của ĐT Anh đã lên tới con số 5. Đứng trên cương vị HLV trưởng, Tuchel phải thực hiện các phương án điều chỉnh chiến thuật hợp lý hơn.