Trong vài mùa giải vừa qua, Ryan Gravenberch chính là “phong vũ biểu” đo lường sức mạnh của Liverpool. Khi ngôi sao người Hà Lan đạt phong độ cao, Liverpool cũng thể hiện đẳng cấp của một nhà vô địch. Ngược lại, khi Gravenberch tỏ ra mệt mỏi và chật vật trong việc tạo ra ảnh hưởng tích cực, màn trình diễn của Liverpool thường cũng trở nên rất rệu rã.
Đây là vấn đề có thể dẫn tới một cuộc tranh luận kiểu “con gà hay quả trứng có trước”, nhưng rõ ràng không thể phủ nhận rằng Gravenberch đã chơi tuyệt hay trong nửa đầu mùa giải 2024/25 khi bất ngờ được kéo xuống đá ở một vị trí lùi sâu hơn thường lệ. Nước cờ này đã góp công lớn giúp Liverpool gần như nắm chắc chức vô địch trong tay ngay từ thời điểm chuyển giao sang năm mới, sau đó họ chủ động chậm lại đôi chút và thong dong tiến đến ngôi vương.
Mùa giải trước, khi Arne Slot cố gắng tích hợp thêm những cầu thủ có thiên hướng dâng cao ở nhiều vị trí khác nhau - Jeremie Frimpong, Florian Wirtz, Alexander Isak - Liverpool đã đánh mất sự cân bằng, và bản năng tấn công bẩm sinh của Gravenberch vì thế nhiều lúc trở nên lạc lõng.
Vì thế, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Andoni Iraola trên cương vị tân HLV trưởng Liverpool chính là giải quyết bài toán tìm kiếm sự cân bằng cho tuyến giữa - và qua đó, đưa Gravenberch trở lại với phong độ đỉnh cao như cách đây 2 mùa.
Gravenberch sở hữu một phẩm chất đặc biệt xuất chúng: Anh là tiền vệ nhận bóng hay nhất tại Premier League. Động tác thương hiệu của ngôi sao người Hà Lan, thứ mà các đối thủ phải mất gần trọn một mùa giải mới có thể bắt bài, chính là khả năng mở rộng tư thế cơ thể khi đón bóng và - thay vì chỉ đơn thuần khống chế và che chắn bóng - thực hiện một nhịp chạm gọn gàng để lách qua đối thủ rồi băng lên phát động tấn công.
Dưới đây là một ví dụ xuất hiện trong một trận đấu với Manchester United ở mùa giải 2024/25 chói sáng của anh. Một tình huống kiểm soát bóng ở khu trung tuyến tưởng chừng chẳng có gì nguy hiểm bỗng biến thành một cơ hội dứt điểm ngon ăn chỉ nhờ một động tác nhỏ của Gravenberch khi đón bóng.
Khi Liverpool lâm vào bế tắc ở mùa giải trước, nguyên nhân thường là do họ không thể luân chuyển bóng đến chân Gravenberch. Trong thất bại tệ hại nhất của The Reds tại Premier League 2025/26 - trận thua 0-3 trên sân nhà trước Nottingham Forest - HLV Sean Dyche đã chỉ đạo cả hai tiền đạo trung tâm của ông phải triệt tiêu mọi tuyến đường chuyền bóng hướng tới cầu thủ người Hà Lan.
Trong trận đấu mở màn của Iraola, trận hòa 2-2 với Newcastle, đối thủ đã không duy trì được sự kỷ luật tương tự ở khu trung tuyến. Thế nhưng Liverpool vẫn vấp phải những vấn đề lớn, minh chứng rõ ràng nhất chính là hai bàn thua của họ.
Có rất nhiều điểm thú vị trong cách Liverpool triển khai bóng dẫn đến bàn mở tỷ số của… Newcastle, do Anthony Elanga ghi. Đầu tiên, khi tân binh Jeremy Jacquet đang giữ bóng, Dominik Szoboszlai đã vung tay ra hiệu yêu cầu anh dốc bóng lên trên, cứ tiếp tục dâng cao cho đến khi bị đối thủ áp sát. Có nhiều lý do khiến việc này hữu ích: Đơn giản là để đưa quả bóng tiến lên phía trước, đồng thời lôi kéo đối thủ ập tới pressing và duy trì một cự ly đội hình chặt chẽ. Lý do cuối cùng có lẽ không nằm trong chủ đích ban đầu của Szoboszlai, nhưng đó lại có thể là yếu tố quan trọng nhất.
Vài giây sau, Frimpong có bóng ở vị trí hậu vệ phải. Lúc này, không chỉ Szoboszlai có một pha động tác giả ra vẻ mình sẽ đâm xuống khoảng trống ở hành lang trong, mà Gravenberch cũng bất ngờ di chuyển vào khoảng không gian giữa 2 tuyến tiền/hậu vệ của đối thủ. Kết quả là cả hai tiền vệ lùi sâu trong đội hình 4-2-3-1 của The Reds lúc này đều đã dâng tít lên những vị trí nằm giữa 2 tuyến tiền/hậu vệ của Newcastle. Quả bóng sau đó được chuyền trả về cho Jacquet.
Ngay sau đó, khi Jacquet một lần nữa chuyền bóng ra biên cho Frimpong, 3 tiền vệ của Liverpool - Gravenberch, Wirtz và Szoboszlai – lại đứng thành một hàng dọc. Đây chỉ là một khoảnh khắc tức thời. Thông thường, họ phân bổ vị trí cân bằng, đồng đều hơn. Nhưng quả thực Liverpool đã thường xuyên tự đưa mình vào những tình thế mà nếu để mất bóng, tuyến giữa của họ có thể bị đối thủ vượt qua một cách rất dễ dàng.
Và rồi, pha xử lý mang thương hiệu của Gravenberch xuất hiện, giúp anh vượt qua Lewis Miley một cách nhẹ nhàng. Một lần nữa, kỹ năng này là một món vũ khí cực kỳ quý giá. Nhưng đường chuyền cuối cùng của anh lại bị chệch hướng, và lúc này, điểm mạnh ấy dường như lại hóa thành một điểm yếu nghiêm trọng.
Cú chuồi người phá bóng của hậu vệ phải Newcastle, Amar Dedic, đã bất ngờ biến thành một đường chuyền xuyên tuyến hoàn hảo dành cho William Osula. Cầu thủ này chờ Elanga bứt tốc rồi chọc khe tinh tế, và Newcastle vươn lên dẫn 1-0 sau một đợt phản công đơn giản đến mức đáng báo động.
Nhìn từ một góc máy khác, thật khó tin khi thấy Osula - cùng với Yoane Wissa, người cũng đã chơi cực kỳ xuất sắc - có được nhiều khoảng trống đến vậy lúc Liverpool để mất bóng. Nguyên nhân chính đến từ vị trí của các trung vệ The Reds, họ vẫn đứng quá thấp và không hề tạo chút áp lực nào lên Osula.
Quả đúng như vậy, trong đợt tổ chức tấn công tiếp theo của Liverpool, Iraola đã làm một động tác giống Szoboszlai. Ông cũng vung tay ra hiệu cho các trung vệ - có lẽ đặc biệt nhắm đến Virgil van Dijk - dâng cao lên và giữ cự ly đội hình thật chặt chẽ.
Cuối cùng, họ đã chiếm lĩnh những vị trí nằm gần giữa phần sân đối thủ, sẵn sàng lập tức ập vào và tranh chấp với Osula nếu cầu thủ này lại nhận được bóng. Lẽ ra Liverpool vẫn có thể ép chặt cự ly đội hình hơn nữa, nhưng rõ ràng Iraola đã nhận ra lỗ hổng cần được xử lý sau bàn thua chóng vánh.
Vấn đề là bàn thua thứ hai của Liverpool cũng đến trong một hoàn cảnh tương tự. Thật ra thì trong tình huống này The Reds đã hơi xui xẻo - Gravenberch bị cuốn lên phía trước để dứt điểm khi một pha bóng bật ra rơi đúng vào tầm chân anh, cú sút của anh đập trúng hai cầu thủ đối phương và tiếp tục dội ngược lại vị trí ngôi sao người Hà Lan. Nhận bóng lần hai, anh cố gắng thực hiện một pha đánh gót cho Isak. Đường chuyền này lại va trúng một hậu vệ và văng đến chân Wissa, lúc này đang ở một vị trí rất thuận lợi để bứt tốc. Kịch bản cũ sẽ lặp lại chăng?
Vừa đúng lại vừa không. Điều trớ trêu ở đây là dù các hậu vệ vẫn đứng khá thấp, Szoboszlai lại đang ở một vị trí hoàn toàn có thể bọc lót cho Gravenberch. Anh chủ động di chuyển chắn đường giữa Wissa và khung thành, tạm thời kiềm chân được tiền đạo này. Wirtz cũng ập vào từ phía bên kia. Nhưng cuối cùng Wissa vẫn lách qua được cả hai, và tình huống đó đã kết thúc bằng một pha cứa lòng thành bàn đẹp mắt từ rìa vòng cấm của cầu thủ vào sân thay người Joe Willock - một lần nữa, lại là một đợt phản công trực diện xuyên phá trung lộ.
Vì thế, trong bàn thua này, vấn đề không nằm nhiều ở chiến thuật hay cách chọn vị trí, mà nằm ở việc các cá nhân đã không hoàn thành được nhiệm vụ của mình. Đúng là Wissa đã chơi cực kỳ xuất sắc và có một ngày thi đấu chói sáng. Nhưng Szoboszlai rõ ràng đã có được một vị trí rất thuận lợi để ngăn chặn đối thủ, vậy mà anh lại để bị vượt qua quá dễ dàng.
Điều thú vị là sau đó, Iraola đã tung Alexis Mac Allister vào sân đảm nhận vai trò tiền vệ lùi sâu, đồng thời đẩy Gravenberch lên chơi cao hơn ở vị trí tiền vệ số 8 quen thuộc. Đây là một nước cờ hoàn toàn trái ngược với những gì Slot thường làm ở mùa giải trước - đôi lúc ông rút một trung vệ ra và kéo Gravenberch xuống hàng thủ để anh được chạm bóng nhiều hơn khi khâu triển khai bóng của Liverpool gặp bế tắc.
Trận đấu tiếp theo của Liverpool sẽ là cuộc tiếp đón Nottingham Forest trên sân nhà vào thứ Bảy, đây chính là đối thủ từng khiến họ phải thảm bại 0-3 ở mùa giải trước. Forest hiện tại đã là một đội bóng khá khác biệt sau khi trải qua hai đời HLV kể từ chiến thắng vang dội tại Anfield mùa trước. Nhưng The Reds nhiều khả năng sẽ tiếp tục phải đối mặt với những bài toán quen thuộc, và Iraola buộc phải đảm bảo rằng đội bóng của ông sẽ bớt mong manh hơn trước những pha phản công xuyên phá trung tuyến.
(theo The Athletic)