Không phải huấn luyện viên nào cũng yêu thích việc tập tành, tổ chức các tình huống cố định. Tuy nhiên, không thể phủ nhận tầm quan trọng của chúng đã ngày càng gia tăng trong vài năm qua, đặc biệt là tại Premier League.
| Ảnh: Mike Hewitt/Getty Images |
“Tôi cho rằng mùa giải này sẽ tiếp tục là một mùa giải khó đoán, với tính cạnh tranh cực kỳ cao, và các tình huống cố định vẫn sẽ giữ vai trò rất quan trọng, dù thật lòng mà nói thì tôi hy vọng chuyện này sẽ giảm bớt một chút,” HLV trưởng Fabian Hürzeler của Brighton & Hove Albion chia sẻ với tờ The Athletic trước khi mùa giải 2026/27 khởi tranh vào tháng Tám.
“Với tư cách là một HLV, tôi sẽ bị đánh giá dựa trên kết quả thu được trên sân đấu. Vì thế, tôi hiểu những tình huống cố định quan trọng đến mức nào trong việc giúp đội bóng giành chiến thắng. Nhưng mặt khác, chúng tôi cũng muốn phát triển các cầu thủ trẻ và xây dựng một lối chơi mang bản sắc rõ ràng, và bóng ch.ết sẽ không phải là yếu tố cốt lõi trong bản sắc của chúng tôi.”
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là Brighton hoàn toàn bỏ bê mảng tìm kiếm cơ hội từ những tình huống cố định. Ngược lại, đoàn quân của Hürzeler hiện đang là đội bóng ghi được nhiều bàn thắng từ bóng ch.ết nhất (8 bàn) tại Premier League mùa này.
“Chiêu thức” bóng ch.ết lợi hại nhất của Brighton chính là những quả phạt góc có quỹ đạo “inswinging” (tức là xoáy về phía khung thành) hướng tới cột xa. Với miếng đánh này, họ đã ghi bàn vào lưới Leeds United, Arsenal và Crystal Palace.
Sau 8 trận đã chơi ở giải đấu hạng cao nhất bóng đá Anh, dữ liệu cho thấy khu vực cột xa là điểm đến mà Brighton đã kiên định nhắm tới trong mùa giải này.
Các bài phối hợp phạt góc cực thông minh của họ còn được bổ trợ một cách hoàn hảo bởi những đường chuyền chuẩn xác từ Pascal Groß và Maxim De Cuyper, trong khi sự xuất hiện của các tân binh như Luka Vušković và Chema Andrés cũng gia tăng mạnh mẽ độ nguy hiểm của đội bóng này trong các tình huống không chiến.
Trong trận hòa 1-1 với Leeds hồi tháng 9, Vušković đã đón đường chuyền hướng tới cột xa của De Cuyper để ghi bàn gỡ hòa, qua đó ngăn Brighton phải nhận thất bại thứ hai liên tiếp.
Đấu pháp chống phạt góc của Leeds thiên nặng về hướng phòng ngự khu vực, chỉ có Ethan Ampadu và Gabriel Gudmundsson là được chỉ đạo chơi phòng ngự kèm người với Lewis Dunk và Vušković.
Trong tình huống phạt góc dẫn đến bàn thắng, Brighton đã bố trí sáu cầu thủ bên trong vòng cấm: Yasin Ayari và Olivier Boscagli xuất phát phía trước thủ môn James Trafford, Charalampos Kostoulas và Dunk án ngữ ở mép xa của khu vực 5m50, còn Vušković và Diego Gómez đứng đằng sau họ.
Khi De Cuyper bắt đầu đà chạy để thực hiện quả phạt góc, Vušković di chuyển về phía cột gần, Boscagli tiến vài bước về phía Trafford, còn Dunk di chuyển về phía Tarik Muharemovic, riêng Kostoulas vẫn giữ nguyên vị trí.
Ngay khi bóng bay lên không trung, Boscagli đã gây cản trở cho Trafford, Dunk chặn đường di chuyển của Muharemovic, còn Kostoulas tiếp tục đứng yên tại chỗ để thu hút sự chú ý của Anton Stach.
Bằng cách này, Brighton đã “thao túng” hai hậu vệ đảm nhận nhiệm vụ phòng ngự khu vực ở cột xa của đối thủ, mở ra khoảng trống cho Vušković băng vào tấn công, đồng thời ngăn thủ môn can thiệp vào quả tạt của De Cuyper.
Động tác di chuyển ban đầu của trung vệ người Croatia về phía cột gần chỉ là một pha nghi binh. Đến đúng thời điểm, anh đột ngột đổi hưởng để thoát khỏi đối thủ theo kèm mình và lao về phía cột xa.
Sau đó, Vušković đánh đầu đưa bóng vào lưới từ chính khoảng trống mà các đồng đội đã tạo ra giữa Muharemovic và Stach.
Trong chiến thắng 3-0 trước Arsenal cùng tháng, đội bóng của Mikel Arteta đã kèm sát Vušković và Pascal Struijk bằng Martin Ødegaard và Declan Rice.
Trong khi đó, Bukayo Saka và Christos Tzolis (được khoanh vòng trắng trong ảnh dưới) phụ trách nhiệm vụ đề phòng đối thủ sử dụng phương án phối hợp bóng ngắn và khu vực gần chấm penalty, Jurrien Timber theo kèm Gómez, còn những đồng đội còn lại thực hiện đấu pháp phòng ngự khu vực.
Trong hai tình huống phạt góc đầu tiên của Brighton, Ayari xuất phát phía trước David Raya, còn các đường bóng lần lượt nhắm tới Gómez và Vušković.
Tuy nhiên, Brighton đã điều chỉnh trận pháp sau giờ nghỉ giữa hai hiệp bằng cách đưa Ayari di chuyển về phía cột xa.
Ở tình huống phạt góc thứ ba của The Seagulls trong trận đấu, Arsenal vẫn giữ nguyên hệ thống phòng ngự kể trên, nhưng lần này, Timber đã tỏ ra lúng túng không biết mình nên kèm Chema, Ayari hay Gómez.
Cách chọn vị trí của Ayari, Gómez và Chema đã tạo ra thế áp đảo quân số quanh Timber, người ban đầu lựa chọn theo kèm tiền vệ người Tây Ban Nha…
… nhưng sau đó lại bỏ dở việc này để chuyển sự chú ý sang Ayari.
Khi Groß bắt đầu chạy đà, Gómez lập tức lao nhanh vào khu vực trung tâm, còn Kostoulas giữ nguyên vị trí ở cột xa, khiến Riccardo Calafiori - hậu vệ Arsenal đảm nhận vai trò phòng ngự khu vực đó - bị trói chân.
Nhờ vậy, một khoảng trống đã mở ra cho Chema (được khoanh vòng vàng trong ảnh dưới) ở cột xa…
… và anh đã đánh bại Gabriel trong pha tranh chấp bóng bổng để nâng tỷ số lên 3-0.
Ví dụ gần đây nhất là bàn thắng của Jack Hinshelwood trong chiến thắng 5-0 trước Crystal Palace.
Trong tình huống này, Palace đã bố trí Dwight McNeil phụ trách phòng ngừa trường hợp Brighton phối hợp phạt góc bằng bóng ngắn, Eddie Nketiah để mắt đến những đối thủ có khả năng xâm nhập vòng cấm muộn, ngoài ra còn có 3 cầu thủ được giao nhiệm vụ kèm người và 5 cầu thủ thực hiện đấu pháp phòng ngự khu vực trải đều trong khu vực 5m50.
Will Hughes, Adam Wharton và Jean-Philippe Mateta (được khoanh tròn bằng màu đỏ) lần lượt kèm sát Vušković, Dunk và Chema, trong khi Anan Khalaili là hậu vệ thực thi nhiệm vụ phòng ngự khu vực ở cột xa.
Về phía Brighton, Hinshelwood đứng sẵn ở cột xa, trong khi Georginio Rutter xuất phát ngay cạnh thủ môn Walter Benitez của Palace.
Khi De Cuyper thực hiện quả tạt, Vušković xoay người và di chuyển về phía cột xa để thoát khỏi sự đeo bám của hậu vệ đối phương, và động thái này của anh đã nhận được sự hỗ trợ từ pha chắn người của Dunk đối với Hughes.
Ở khu vực cột xa, Hinshelwood áp sát Khalaili, khiến cầu thủ này không thể phòng ngự khu vực được giao phó.
Quả tạt hướng tới cột xa của De Cuyper còn có được sự hỗ trợ đắc lực từ Rutter, người đã ngăn Benitez bật nhảy phá bóng.
Ngay phía sau Rutter, Hinshelwood đang cản trở Khalaili để tạo ra khoảng trống cho Vušković, người đang lao đến tấn công khu vực mục tiêu.
Cú đánh đầu của Vušković đã bị Benitez cản phá, nhưng vai trò ban đầu của Rutter và Hinshelwood đã đặt họ vào đúng vị trí để đón lấy nhịp bóng bật ra.
Quả bóng rơi đúng tầm chân của Hinshelwood, và anh đã dễ dàng đưa nó vào lưới trống với một cơ hội được chấm điểm “bàn thắng kỳ vọng” (xG) lên tới 0,95.
Càng ghi nhiều bàn thắng từ những pha đá phạt góc hướng tới cột xa, Brighton sẽ khiến các đối thủ càng phải nỗ lực tìm kiếm phương án đối phó.
Tuy nhiên, đoàn quân của Hürzeler sở hữu đầy đủ những nhân tố phù hợp - từ khả năng chuyền chọc, di chuyển thông minh cho tới năng lực không chiến - để có thể đa dạng hóa các phương án phạt góc của mình mà vẫn duy trì độ nguy hiểm vốn có.
Những tình huống bóng ch.ết có thể không phải là yếu tố chủ đạo trong bản sắc của Brighton dưới thời Hürzeler, nhưng đoàn quân này đang cho thấy họ hiểu rất rõ tầm quan trọng của chúng.
Theo Ahmed Walid, The Athletic