Manchester United chính là nghịch lý lớn nhất trong thế giới bóng đá, khi một CLB luôn duy trì được nguồn doanh thu ổn định hàng đầu Châu Âu nhưng đồng thời cũng là CLB có số nợ khủng khiếp nhất.
Cắt giảm nhân sự, Man Utd giảm tải áp lực quỹ lương
Manchester United đã cắt giảm 322 việc làm, như một phần trong các biện pháp nhằm tiết kiệm chi phí quyết liệt của chủ tịch Sir Jim Ratcliffe. Báo cáo tài chính chi tiết của United cho giai đoạn 2025/2026 cho thấy số lượng nhân viên đã giảm từ 1.127 xuống còn 805 người (giảm 28,6%) trong vòng 2 năm tính đến ngày 30/06/2026.
Những đợt cắt giảm mạnh nhất diễn ra ở bộ phận truyền thông và thương mại nội bộ, với số lượng nhân sự giảm lần lượt là 45% và 44%. Khối hành chính và các bộ phận liên quan (bao gồm cả mảng bán vé) đã cắt giảm 161 vị trí, trong khi 60 việc làm bị mất ở khối nhân sự chuyên môn bóng đá, bao gồm cả bộ phận tuyển trạch và huấn luyện tại học viện.
| Sir Jim Ratcliffe vẫn đang làm nhiều cách để vực dậy Man Utd cả trong lẫn ngoài sân cỏ. |
BLĐ mới đã chủ trương cắt giảm mạnh chi phí sau khi tiếp quản công tác điều hành mảng thể thao của Man Utd vào tháng 2/2024, thời điểm Ratcliffe và INEOS mua lại một phần cổ phần đáng kể từ gia đình Glazer. Thay vì sử dụng dàn nhân sự cố định, Ratcliffe chủ trương giảm tải chi phí lương bằng cách thuê 2.614 nhân viên thời vụ trong giai đoạn 2025/2026, chủ yếu để hỗ trợ công tác tổ chức vào các ngày diễn ra trận đấu.
Động thái cắt giảm nhân sự của vị tỉ phú 73 tuổi, điều mà ông nhấn mạnh mục đích nhằm giải phóng ngân sách để tái đầu tư vào đội hình. Tổng quỹ lương đã giảm xuống còn 302 triệu bảng ở mùa giải trước. Mặc dù con số này sẽ tăng lên đáng kể trong mùa giải năm nay sau khi CLB trở lại Champions League và đa phần các cầu thủ không còn bị ràng buộc bởi điều khoản cắt giảm lương nữa. Tuy nhiên, Man Utd vẫn ghi nhận khoản lỗ trước thuế là 47 triệu bảng trong mùa giải 2025/2026. Điều này đồng nghĩa với việc CLB đã thua lỗ trong 7 năm liên tiếp khi vẫn phải gánh chịu chi phí tài chính cho một mô hình hoạt động dựa nhiều vào vốn vay. Biến động tỷ giá hối đoái đối với các khoản vay bằng đồng đô la (USD) của Quỷ đỏ đã khiến chi phí tài chính ròng tăng vọt lên 69,6 triệu bảng Anh, trong đó 38,9 triệu bảng là tiền lãi vay.
Tổng số nợ khiến nhiều người choáng váng
Tổng nợ và các nghĩa vụ thanh toán phí chuyển nhượng chưa hoàn tất của CLB đã chạm ngưỡng 1,15 tỷ bảng sau khi có thông tin giới chủ yêu cầu vay thêm 90 triệu bảng để trang trải chi phí chuyển nhượng phát sinh trong mùa hè 2026.
Thống kê cho thấy, Man Utd đã chi ra tổng cộng 191,7 triệu bảng Anh cho các tân binh trong mùa hè này, bao gồm những cái tên nổi bật như Andrey Santos, Youri Tielemans và Carlos Baleba. Khoản tiền thực tế này chênh lệch khá nhiều so với con số mà chuyên trang Transfermarkt đưa ra (150 triệu bảng), nguyên nhân là do phát sinh các khoản hoa hồng môi giới cho các bên, tiền lót tay trực tiếp cho cầu thủ và người đại diện.
CLB đã thực hiện 3 đợt giải ngân từ hạn mức tín dụng tuần hoàn trong khoảng thời gian từ ngày 29/07/2026 trước khi hoàn trả một phần vào ngày 21/09/2026. Tính ra, 200 triệu bảng trong tổng hạn mức tín dụng 400 triệu bảng đã được sử dụng.
Khoản vay bổ sung 90 triệu bảng mới nhất đã được xác nhận trong hồ sơ chi tiết gửi lên Sở Giao dịch Chứng khoán New York vào thứ Năm tuần trước, ngay sau khi bản báo cáo tài chính mùa giải 2025/2026 được công bố vào thứ Tư.
Đáng chú ý nhất là việc Man Utd hiện đang gánh khoản nợ 1,15 tỷ bảng, bao gồm: khoản nợ cũ 578 triệu bảng (từ đợt tái cấp vốn mùa hè cho các trái phiếu liên quan đến thương vụ thâu tóm CLB của gia đình Glazer vào năm 2005), 200 triệu bảng dư nợ từ hạn mức tín dụng tuần hoàn và 375 triệu bảng phí chuyển nhượng chưa thanh toán. Con số này vượt xa khoản nợ của các CLB khác trong nhóm Big Six.
| Truyền thông Anh phát sốt khi Man Utd công bố khoản nợ kỷ lục 1,15 tỷ bảng Anh. |
Sự khác biệt trong tư duy của giới chủ Man Utd với Big Six
Xếp sau Man Utd chính là Tottenham với khoản nợ được dự báo lên đến 850 triệu bảng. Nguyên nhân chủ yếu khiến Spurs nợ nhiều như vậy liên quan đến dự án xây dựng SVĐ mới có chi phí phát sinh lên đến 1 tỷ bảng, với những khoản vay dài hạn ngân hàng.
Khoản nợ của Arsenal đang được kiểm soát trong ngưỡng 300-400 triệu bảng. Điều đáng chú ý là việc giới chủ nhà Kroenke đã chủ động thanh toán toàn bộ khoản vay ngân hàng, đồng thời chuyển nó sang khoản vay nội bộ với mức lãi suất “tương đối mềm”, như một cách giảm tải áp lực chi phí vận hành lên CLB. Nhờ thành tích liên tục lọt vào sâu tại Champions League và đua vô địch Premier League những mùa gần đây, Arsenal hiện sở hữu nền tảng tài chính cực tốt, giúp họ kiểm soát nợ ở mức độ an toàn.
Tương tự, tập đoàn FSG (chủ sở hữu Liverpool) nổi tiếng với phong cách quản trị tài chính thực dụng và bền vững "tiền kiếm được đến đâu, tiêu đến đó". Liverpool có một khoản nợ ngân hàng tương đối nhỏ để tài trợ cho việc nâng cấp khán đài trục đường Anfield (Anfield Road Stand) và khu tập luyện AXA. Giống như Arsenal, FSG thường ứng trước tiền cho CLB vay (nợ chủ sở hữu) để sửa sân, sau đó CLB sẽ trả dần lại cho tập đoàn khi có doanh thu. Mức nợ của The Kop luôn nằm trong tầm kiểm soát và thuộc nhóm thấp nhất trong Big Six
Chelsea lại là một hình mẫu khác. Nửa xanh thành London từng nợ chủ cũ Roman Abramovich khoản tiền lên đến 1,5 tỷ bảng. Tuy vậy, với một ông chủ vừa có tâm vừa có tầm như Abramovich, ông đã chủ động xóa bỏ hoàn toàn khoản nợ này khi chuyển giao CLB cho tập đoàn Clearlake Capital vào năm 2022, giúp Chelsea bước vào triều đại mới với một bảng cân đối kế toán "sạch bóng" nợ nần. Kể từ thời điểm đó đến nay, dù hoạt động kinh doanh của CLB không được cải thiện, thậm chí đối mặt với việc thua lỗ nặng nề, Chelsea cũng không phát sinh những khoản nợ dài hạn. Áp lực chủ yếu đổ dồn lên The Blues đến từ các khoản nợ từ công tác chuyển nhượng, với chính sách mua sắm ồ ạt trước sự quản lý của chủ tịch Todd Boehly.
| Roman Abramovich là hình mẫu ông chủ trong mơ với bất cứ CLB nào. |
Còn với Man City, “chủ nhân” của những scandal tài chính trong thời gian gần đây, thực chất họ hoạt động bằng mô hình “nói không với việc vay vốn ngân hàng”. Với sự hậu thuẫn vô hạn từ tập đoàn Abu Dhabi cùng người đứng đầu Sheikh Mansour, Man City được “bơm tiền” trực tiếp thông qua các bản hợp đồng tài trợ khổng lồ hoặc tăng vốn. Họ dính líu đến những hợp đồng tài trợ thiếu minh bạch, nhưng chính điều đó lại giúp cho The Citizens có nền tảng tài chính vượt trội, tất nhiên là cho đến trước khi toàn bộ vụ việc bị lôi ra ánh sáng.
Từ những ví dụ nêu trên, chúng ta đã thấy rõ được cách thức vận hành và mức độ quan tâm của giới chủ dành cho CLB, trong bối cảnh việc tuân thủ Luật công bằng tài chính và PSR mang đến áp lực lớn. Cũng từ bức tranh toàn cảnh đó, cách thức quản lý tệ hại của giới chủ Man Utd, với tiêu điểm hướng về gia đình nhà Glazer mới được bóc tách trần trụi. Đó là sự khác biệt rõ ràng của 2 tư duy quản lý hoàn toàn đối lập là “ký sinh hút máu” và “đầu tư tái sinh”.
Glazer – Những con quỷ “hút máu” Man Utd
Ở những CLB còn lại, nếu có nợ thì đó là khoản nợ phục vụ cho sự phát triển của chính CLB, như việc nâng cấp SVĐ, khu tập luyện hay chi tiền để mua sắm các ngôi sao. Ngược lại, khoản nợ của Man Utd là "nợ từ trên trời rơi xuống". Nhà Glazer không hề bỏ một đồng vốn tự có nào để nâng cấp Old Trafford hay Carrington. Họ dùng chính Man Utd làm tài sản thế chấp để vay ngân hàng mua lại CLB, rồi chuyển khoản nợ đó bắt CLB gánh. Man Utd vô tình trở thành một “con tin" phải tự cày cuốc để trả tiền chuộc cho chính mình, trong khi chủ sở hữu không tốn một xu mà vẫn đút túi hàng trăm triệu bảng tiền cổ tức.
| Ngược lại, gia đình nhà Glazer là những ông chủ tệ hại bậc nhất trong thế giới bóng đá. |
Tính đến nay, khoản nợ gốc có từ thời thâu tóm đòn bẩy vẫn nằm nguyên trên sổ sách với giá trị 578 triệu bảng và ban lãnh đạo CLB vừa tái cơ cấu để lùi hạn thanh toán sang giai đoạn 2030–2036. Đó chính xác là một chiến lược "đảo nợ" thay vì trả nợ gốc. Chính việc trì hoãn không thanh toán nợ gốc khiến số tiền lãi mà Man Utd phải trả trong suốt 20 năm qua đã lên đến 1 tỷ bảng, trở thành nguyên nhân chính để giải thích vì sao một CLB luôn duy trì mức doanh thu ổn định như Man Utd nhưng lại thường xuyên thua lỗ.
Giải thích về lý do này, đằng sau quyết định tàn nhẫn của nhà Glazer lại đến từ lợi ích của chính họ. Với nhà Glazer, miễn là CLB kiếm đủ tiền trả lãi cho ngân hàng và vẫn đều đặn chia cổ tức (hơn 166 triệu bảng đã chảy vào túi), họ vẫn xem khoản nợ gốc kia là "an toàn" và không ảnh hưởng đến tình hình hoạt động của CLB. Đó là lý do để giải thích vì sao làn sóng tẩy chay nhà Glazer đã tồn tại suốt nhiều năm, khi NHM Man Utd cực kỳ phẫn nỗ trước quyết định coi CLB là “bò sữa thương mại” của giới chủ người Mỹ. Đúng thật là cùng là chủ Mỹ nhưng đúng là có chủ này, chủ kia!