Sau trận mở màn Premier League trên sân Newcastle, nơi Liverpool có phần may mắn giành kết quả hòa 2-2 một vấn đề bắt đầu được nhắc đến nhiều: “rest defence”.
Khi một đội tấn công, một số cầu thủ sẽ dâng cao để tìm kiếm bàn thắng. Rest defence nói đến cách bố trí của những cầu thủ còn lại, những người không trực tiếp tham gia pha tấn công.
Khi đội bóng đang tấn công, những cầu thủ phía sau phải đứng ở đâu để có thể xử lý tốt nhất nếu bất ngờ mất bóng? Đó chính là vấn đề Liverpool gặp phải trước Newcastle.
Cả hai bàn thua của Liverpool đều bắt đầu khi họ đang kiểm soát bóng ở những vị trí khá thuận lợi trên phần sân Newcastle.Nếu chỉ nhìn vào thời điểm Newcastle phản công, có thể cho rằng Liverpool đơn giản phòng ngự không tốt. Nhưng những sai lầm ấy thực tế bắt nguồn từ cách họ bố trí đội hình và đưa ra quyết định khi vẫn còn bóng.
Ở bàn thua đầu tiên, Ryan Gravenberch nhận bóng, xoay người rồi dẫn bóng vào khoảng trống. Điều đáng chú ý là Gravenberch khi đó chính là tiền vệ đứng thấp nhất của Liverpool.
Dominik Szoboszlai đã dâng rất cao và chuẩn bị chạy ra phía sau hàng phòng ngự Newcastle. Florian Wirtz đứng bên trái Gravenberch nhưng cũng có xu hướng di chuyển về phía trước. Điều đó tạo ra một khoảng trống lớn ngay trước hàng phòng ngự Liverpool. Trong một hệ thống rest defence tốt, các cầu thủ cần đứng đủ gần những đối thủ có khả năng trở thành mối đe dọa ngay khi đội nhà mất bóng. Liverpool không làm được điều đó.
Will Osula có rất nhiều khoảng trống nhưng không cầu thủ Liverpool nào ở vị trí thuận lợi để lập tức áp sát anh. Virgil van Dijk đứng khá thấp, điều mà chính anh sau đó cũng thừa nhận. Trong khi đó, Wirtz có thể đã dâng quá cao đặc biệt khi Szoboszlai cũng xuất hiện ở vị trí rất cao.
Khi Liverpool mất bóng, Osula vì thế có thể nhận bóng mà gần như không phải chịu áp lực nào. Tiền đạo Newcastle lập tức tăng tốc và buộc hàng thủ Liverpool phải lùi về phía khung thành.
Tuy nhiên, vấn đề của Liverpool không chỉ nằm ở cách bố trí đội hình. Quyết định của các cầu thủ khi có bóng cũng rất quan trọng.
Trong tình huống dẫn đến bàn thua đầu tiên, Gravenberch cố chuyền bóng cho Alexander Isak dù anh còn những phương án khác. Tiền vệ Liverpool có thể đưa bóng sang phải cho Szoboszlai, dù đây là đường chuyền tương đối khó. Anh cũng có thể lựa chọn tự mình dứt điểm.
Nếu chọn một trong hai phương án đó, khả năng Newcastle khai thác khoảng trống phía sau sẽ giảm đi. Bóng có thể ra ngoài sân hoặc được đưa đến khu vực ít nguy hiểm hơn đối với Liverpool. Nhưng Gravenberch thực hiện một đường chuyền mạo hiểm. Bóng lập bập gần rìa vòng cấm Newcastle trước khi Amar Dedic chọc bóng cho Osula, mở ra pha phản công.
Milos Kerkez đứng quá xa Anthony Elanga nên không thể cắt được đường bóng của Dedic. Nếu hậu vệ Liverpool giữ khoảng cách gần hơn với Elanga, anh có thể đã can thiệp trước khi tình huống trở nên nguy hiểm.
Từ thời điểm đó, câu chuyện chuyển sang khả năng phòng ngự.
Van Dijk không thể ép Osula đưa bóng sang phía trái sân. Tiền đạo Newcastle vì thế chuyền được cho Elanga. Kerkez sau đó tiếp tục theo kèm quá thụ động, tạo điều kiện để một trong những cầu thủ nhanh nhất Premier League vượt qua từ vị trí thuận lợi và hướng thẳng về phía khung thành.
Elanga cuối cùng dứt điểm thông minh, giúp Newcastle mở tỷ số chỉ sau khoảng năm phút.
BÀN THUA THỨ HAI LẶP LẠI VẤN ĐỀ
Tình huống dẫn đến bàn thắng thứ hai của Newcastle cũng có nhiều điểm tương tự. Lần này, cấu trúc đội hình Liverpool tốt hơn.
Szoboszlai ở vị trí thuận lợi để tiếp cận Yoane Wissa trong khoảng trống được tạo ra khi Gravenberch dâng lên. Wirtz cũng chủ động lùi xuống hỗ trợ. Đây có thể là kết quả của những điều chỉnh trong giờ nghỉ giữa hai hiệp.
Dù vậy, các trung vệ Liverpool vẫn đứng hơi thấp. Họ hoàn toàn có thể đẩy một người lên cao hơn, trong khi trung vệ còn lại bọc lót khoảng trống phía sau. Quan trọng hơn, vấn đề trong việc ra quyết định tiếp tục xuất hiện. Gravenberch một lần nữa lựa chọn giải pháp có độ rủi ro cao. Lần này là một cú đánh gót đầy tham vọng.
Lợi ích mà pha bóng có thể mang lại dường như không tương xứng với nguy cơ Liverpool phải đối mặt nếu mất quyền kiểm soát. Sau khi Newcastle đoạt bóng, Wirtz và Szoboszlai lập tức chạy về che chắn khoảng trống.
Nhưng Wissa vẫn vượt qua được cả hai. Điều đó đặt ra một câu hỏi khác: tại sao không ai trong hai cầu thủ Liverpool nghĩ đến việc kéo Wissa lại, thực hiện một pha phạm lỗi chiến thuật và chấp nhận thẻ vàng?
Có thể họ tin rằng Liverpool vẫn còn đủ người phía sau. Trên thực tế, đội khách đúng là có lợi thế quân số so với các cầu thủ Newcastle đang tham gia phản công. Nhưng Liverpool vẫn không thể ngăn Joe Willock tung cú dứt điểm sắc bén từ rìa vòng cấm.
Một lần nữa, Liverpool cho thấy họ còn nhiều điều phải cải thiện trong cách phòng ngự, từ việc tranh chấp cho đến khả năng gây áp lực và ngăn cầu thủ đối phương thoát xuống.
Tuy nhiên, vấn đề sâu hơn vẫn nằm ở “rest defence”. Liverpool cần đưa ra những quyết định tốt hơn khi đang có bóng để tránh việc ngay lập tức bị đặt vào tình thế nguy hiểm mỗi khi mất quyền kiểm soát.
VÌ SAO IRAOLA PHẢI GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ NÀY?
Những vấn đề kiểu này hầu như không được nhắc đến khi Iraola dẫn dắt Bournemouth. Một phần nguyên nhân là kỳ vọng dành cho hai đội hoàn toàn khác nhau.
Tại Liverpool, Iraola sẽ dẫn dắt một đội bóng được kỳ vọng kiểm soát bóng trong phần lớn thời gian ở hầu hết các trận đấu. Điều đó đồng nghĩa “rest defence” trở nên quan trọng hơn nhiều.
Dù vậy, khi Bournemouth phải tổ chức “rest defence” dưới thời Iraola, họ cũng không thường xuyên để lộ những vấn đề đáng lo như Liverpool trước Newcastle. Vì vậy, người hâm mộ Liverpool có lý do để tin HLV mới có thể tìm ra cách khắc phục.
Giải pháp đầu tiên chắc chắn nằm ở chiến thuật.
Hai bàn thua trước Newcastle đều xuất phát từ hàng loạt quyết định chưa tốt, cả khi Liverpool có bóng lẫn khi phải chuyển sang phòng ngự. Các cầu thủ cần chọn vị trí hợp lý hơn nhằm giảm nguy cơ bị phản công, đồng thời phải cân nhắc kỹ hơn trước những pha xử lý có mức độ rủi ro cao.
Nếu làm được điều đó, Liverpool có thể hạn chế số lần hệ thống “rest defence” bị đặt vào những bài kiểm tra nguy hiểm. Quan trọng là những điều chỉnh này không nhất thiết phải làm thay đổi triết lý bóng đá của Iraola.
Các tiền vệ chỉ cần nhận thức tốt hơn về vị trí của đồng đội. Trong một số tình huống, Liverpool cũng có thể đẩy một trung vệ lên cao hơn nhằm bảo đảm luôn có người đủ gần để tiếp cận cầu thủ đối phương có khả năng phát động phản công.
Những thay đổi như vậy không ảnh hưởng quá nhiều đến cách Iraola muốn Liverpool triển khai bóng. Bên cạnh chiến thuật, Liverpool cũng có thể tìm lời giải bằng nhân sự.
Một trong những nguyên nhân khiến đội bóng gặp khó với rest defence trước Newcastle nằm ở bản năng thi đấu của Gravenberch.
Khi có bóng, tiền vệ này thường muốn dẫn bóng tiến lên phía trước. Mỗi khi Gravenberch rời khỏi vị trí thấp nhất và mang bóng lên, khoảng trống trước hàng phòng ngự Liverpool dễ xuất hiện.
Điều này không có nghĩa mọi vấn đề đều thuộc về Gravenberch. Các đồng đội cần hiểu xu hướng của anh và chủ động thay đổi vị trí để bù đắp mỗi khi Gravenberch tiến lên.
Tuy nhiên, sử dụng một mẫu cầu thủ khác ở vị trí thấp hơn trong hàng tiền vệ cũng có thể giúp Liverpool giảm bớt nguy cơ. Điều đó không nhất thiết đồng nghĩa Liverpool phải lập tức bước vào thị trường chuyển nhượng.
Trong đội hình hiện tại, họ vẫn có những lựa chọn. Ở giai đoạn tiền mùa giải, Trey Nyoni cho thấy mình có thể phù hợp với vai trò thấp hơn trong cặp tiền vệ. Nếu thể lực cho phép, Alexis Mac Allister cũng từng để lại những tín hiệu tích cực khi đảm nhiệm vị trí này.
Trước khi mùa giải bắt đầu, nhiều người dự đoán Liverpool của Iraola có thể để lộ khoảng trống khi pressing hoặc gặp khó trong việc vận hành lối chơi kiểm soát bóng. Nhưng trận gặp Newcastle lại cho thấy một vấn đề khác.
Liverpool kiểm soát bóng vượt trội và tạo ra đủ cơ hội để cạnh tranh sòng phẳng, nhưng lại bị trừng phạt hai lần trong những khoảnh khắc chuyển trạng thái. Cách bố trí những cầu thủ còn lại khi tấn công, lựa chọn đường chuyền, khả năng nhận biết rủi ro và phản ứng ngay sau khi mất bóng đều cần được cải thiện.
Dù vậy, những vấn đề ấy không phải không thể sửa chữa. Và xét trên tổng thể màn trình diễn tại St James’ Park, đây vẫn là một điểm xuất phát khá hứa hẹn cho Liverpool dưới thời Iraola.
(Theo The Athletic)