Ryan Shawcross lau tay vào áo trước khi bước lên những bậc thang nổi tiếng ở Wembley, khuôn mặt nở nụ cười rạng rỡ. Đội trưởng Stoke City chuẩn bị nâng danh hiệu lớn thứ hai trong lịch sử CLB. Trên khán đài, các CĐV hát trong lúc các cầu thủ lần lượt xếp hàng chờ lễ trao cúp.
Đó cũng có thể là khởi đầu cho một thời kỳ thống trị các giải đấu cúp của Stoke. Được tiếp thêm động lực từ chức vô địch FA Cup và sức hút ngày càng lớn trên thị trường chuyển nhượng.
Lối chơi 4-4-2 của Tony Pulis, những quả ném biên dài và cách bố trí bốn trung vệ dần được sao chép khắp châu Âu. Tiki-taka của Pep Guardiola vì thế trở nên lỗi thời. Pulis sau đó chuyển tới Paris Saint-Germain và giành giải HLV hay nhất thế giới của FIFA năm 2014.
Một lịch sử bóng đá hoàn toàn khác.
Nhưng liệu mọi chuyện có thể diễn ra như vậy nếu Manchester City không bắt đầu thời kỳ săn danh hiệu bằng chiến thắng trước chính Stoke ở chung kết FA Cup mùa 2010/11?
Có lẽ là không. Dù vậy, việc Man City bị kết luận có tội ở gần như toàn bộ các cáo buộc liên quan đến vi phạm quy định tài chính của Premier League đã làm xuất hiện một câu hỏi rất lớn: nếu các án phạt được áp dụng ở mức nghiêm khắc nhất, liệu hơn 20 danh hiệu của họ có thể bị tước và trao lại cho những đội từng về nhì?
Cho tới khi hình phạt chính thức dành cho City được công bố, tất cả vẫn chỉ nằm trong phạm vi giả định. Những khả năng như phạt tiền, trừ điểm hay thậm chí xuống hạng đều đã được nhắc đến. Trong khi đó, việc buộc CLB trả lại các danh hiệu vẫn nghe xa vời hơn rất nhiều.
Ngay cả nếu kịch bản ấy xảy ra, một câu hỏi khác cũng xuất hiện: án phạt sẽ chỉ ảnh hưởng đến Premier League hay còn kéo theo những danh hiệu ở các giải đấu khác?
Bóng đá dù sao cũng từng có tiền lệ nổi tiếng. Trong scandal Calciopoli năm 2006 tại Italy, Juventus bị tước chức vô địch Serie A và một Scudetto sau đó được trao cho Inter.
Từ năm 2011 đến 2026, Man City giành tổng cộng 26 danh hiệu, bao gồm bốn Community Shield và một UEFA Super Cup. Nếu toàn bộ những danh hiệu ấy bị đặt lại dưới lăng kính pháp lý, một phần rất lớn lịch sử bóng đá Anh trong 15 năm qua sẽ phải viết lại.
Chỉ tính chức vô địch quốc gia, City hiện là CLB thành công thứ tư trong lịch sử bóng đá Anh với 10 lần đăng quang. Đáng chú ý, 8 trong số đó đến chỉ trong 15 mùa gần nhất.
Nếu giả sử tám chức vô địch ấy bị tước, vị trí lịch sử của Man City sẽ thay đổi gần như ngay lập tức. Họ sẽ rơi xuống nhóm đồng hạng 15 trong bảng thành tích mọi thời đại, đứng dưới Blackburn Rovers, Huddersfield Town và Wolverhampton Wanderers, những đội đều sở hữu ba chức vô địch. Khi ấy, City sẽ chỉ còn ngang bằng Portsmouth, Burnley và Tottenham Hotspur với hai lần đăng quang.
Còn nếu những danh hiệu bị tước được trao cho đội á quân, Premier League sẽ có một danh sách nhà vô địch rất khác.
| Lịch sử Premier League sẽ rất loạn nếu “nó” xảy ra |
Manchester United sẽ được tính thêm các chức vô địch vào năm 2012, 2018 và 2021. Liverpool có thêm các mùa 2014, 2019 và 2022. Arsenal trở thành nhà vô địch các năm 2023 và 2024.
Những thay đổi ấy cũng kéo theo hàng loạt câu chuyện kỳ lạ khác. Ole Gunnar Solskjaer và Brendan Rodgers sẽ trở thành những HLV từng vô địch Premier League. Mikel Arteta có ba chức vô địch. José Mourinho thậm chí có thể giơ bốn ngón tay trong những buổi họp báo căng thẳng để nhắc rằng ông từng bốn lần vô địch nước Anh.
Việc Manchester United, Liverpool hay Arsenal có thêm một vài chức vô địch có lẽ không tạo ra quá nhiều cảm giác mới mẻ với khán giả trung lập, bởi cả ba vốn đã nằm trong nhóm những CLB giàu thành tích nhất bóng đá Anh.
Nhưng FA Cup và League Cup lại mở ra những kịch bản thú vị hơn nhiều. Stoke có thể được trao FA Cup 2011. Watford có FA Cup 2019. Sunderland trở thành nhà vô địch League Cup 2014, Aston Villa nhận danh hiệu năm 2020, còn Tottenham được tính là nhà vô địch League Cup 2021.
Tất nhiên, chưa điều gì trong số này trở thành hiện thực. Nhưng khi khả năng những danh hiệu cũ bị xem xét lại được nhắc tới, ngày càng nhiều người từng khoác áo các đội á quân bắt đầu lên tiếng. Có người nói với giọng nửa đùa nửa thật, nhưng cũng có người hoàn toàn nghiêm túc.
Tony Pulis viết trong chuyên mục mới nhất trên BBC Sport rằng giờ đây ông có cảm giác mình đã bị tước mất một chức vô địch FA Cup.
Jermaine Pennant, người chơi trọn 90 phút cho Stoke trong trận chung kết năm ấy, cũng lên tiếng. Những cựu cầu thủ Manchester United như David de Gea hay Rio Ferdinand cũng tỏ ra thích thú trước khả năng được tính thêm một chức vô địch Premier League.
Tuy nhiên, lịch sử cho thấy việc được trao một danh hiệu sau nhiều năm không phải lúc nào cũng mang lại cảm giác chiến thắng trọn vẹn.
Khi Inter được trao Scudetto 2006 sau scandal Calciopoli, trong vụ việc Juventus còn bị đánh tụt xuống Serie B, đó là chức vô địch Italy đầu tiên của Inter kể từ năm 1989. Nhưng ngay cả trong niềm vui ấy, vẫn tồn tại cảm giác rằng đây là một danh hiệu rất khác với việc chiến thắng trên sân.
"Juventus đã giành Scudetto đó bởi họ có những cầu thủ rất giỏi", tiền đạo Alvaro Recoba sau này nói. "Khi có thông tin Scudetto được trao cho Inter, tôi nghĩ các cầu thủ không thực sự cảm thấy nó thuộc về mình."
Với Inter khi đó, cảm giác về công lý có lẽ còn lớn hơn niềm vui của một nhà vô địch.
Chủ tịch Giacinto Facchetti nói: "Đây là Scudetto của sự công bằng và tôn trọng luật lệ. Nó đến vào thời điểm bóng đá Italy quyết định đặt đạo đức vào vị trí trung tâm. Chính vì vậy, đây là một Scudetto mang ý nghĩa gấp đôi."
HLV Roberto Mancini cũng thừa nhận: "Tất cả chúng tôi đều biết ăn mừng trên sân là một chuyện khác, nhưng Scudetto này phải trở thành động lực lớn hơn cho mùa giải tới."
Và đúng là như vậy. Inter sau đó vô địch Serie A 2007 với khoảng cách 22 điểm trước Roma, tạo nên một trong những mùa giải áp đảo nhất lịch sử hiện đại của giải đấu.
Bóng đá không phải môn thể thao duy nhất từng phải giải quyết câu hỏi nên làm gì với một danh hiệu bị tước.
| Lance Armstrong từng bị yêu cầu hoàn trả toàn bộ tiền thưởng từ các chức vô địch Tour de France. (Ảnh: Getty) |
Trong môn đua xe đạp, bảy chức vô địch Tour de France của Lance Armstrong sau này bị xóa khỏi hồ sơ nhưng không được trao lại cho bất kỳ người về nhì nào. Tuy nhiên, trường hợp Floyd Landis lại khác. Khi tay đua người Mỹ bị phát hiện dương tính với chất cấm, danh hiệu Tour de France 2006 được chuyển cho Oscar Pereiro của Tây Ban Nha.
"Thật tiếc vì chúng tôi không biết kết quả dương tính sớm hơn, bởi ngày đứng trên bục trao giải có thể đã là ngày tuyệt vời nhất đời tôi", Pereiro nói. "Đó không phải cách tốt nhất để vô địch Tour de France, nhưng nếu danh hiệu được trao cho tôi, tôi vẫn sẽ tự hào về những gì mình đạt được."
Điền kinh cũng chứng kiến nhiều trường hợp tương tự, khi huy chương được trao lại nhiều năm sau vì những VĐV từng đứng trên bục nhận giải bị phát hiện sử dụng doping.
Năm ngoái, đội tiếp sức 4x400m nam của Anh tại giải vô địch thế giới 1997 cuối cùng cũng nhận được huy chương vàng, tới 28 năm sau cuộc đua. Một thành viên đội Mỹ, Antonio Pettigrew, đã thú nhận từ năm 2008 rằng ông từng sử dụng doping trong sự nghiệp, nhưng đội Anh vẫn phải chờ thêm 17 năm nữa mới chính thức nhận huy chương.
Trong suốt quá trình pháp lý kéo dài ấy, chính các VĐV Anh cũng có những cảm xúc rất lẫn lộn về ý nghĩa của một tấm HCV được trao lại sau quá nhiều năm.
Mark Richardson từng nói vào năm 2011: "Nó thực sự thay đổi được điều gì? Điều đó có giúp chúng tôi được bước lên bục trao giải và tận hưởng khoảnh khắc ấy không? Không. Cuộc đua có được tổ chức lại để chúng tôi chiến thắng không? Không."
Đó cũng chính là câu hỏi nếu những danh hiệu của Manchester City thực sự bị tước. Việc Arsenal được trao chức vô địch Premier League 2023 sau nhiều năm sẽ có ý nghĩa đến mức nào? Sunderland sẽ cảm thấy ra sao nếu được công nhận là nhà vô địch League Cup 2014 vào năm 2026, tức 12 năm sau trận chung kết?
Những chiếc cúp có thể được chuyển giao. Hồ sơ lịch sử có thể được sửa lại. Tên của nhà vô địch có thể thay đổi trong sách thống kê.
Nhưng không ai có thể trả lại khoảnh khắc trên sân. Không có tiếng còi mãn cuộc. Không có cuộc chạy ăn mừng trước khán đài. Không có lễ nâng cúp. Không có cuộc diễu hành vào ngày hôm sau.
Vì thế, một danh hiệu được trao lại sau 10 hay 15 năm có thể chẳng mang nhiều ý nghĩa về mặt cảm xúc. Nhưng ở một góc độ khác, nó cũng có thể mang ý nghĩa rất lớn.
Bởi với 26 đội từng đứng ở vị trí á quân trong những giải đấu mà Man City vô địch suốt 15 năm qua, điều quan trọng là việc lịch sử ghi nhận rằng họ đáng lẽ đã chiến thắng.
Đó có thể là công lý. Chỉ là một thứ công lý đến quá muộn và vì thế cũng trống rỗng hơn rất nhiều.
(Theo Tim Spiers/The Athletic)