Có một quy luật khá thú vị trong sự nghiệp của Jose Mourinho. Ở bất cứ đâu ông xuất hiện để đảm nhận vị trí HLV trưởng, ở đó luôn có một trung phong đủ đẳng cấp để làm trung tâm của hệ thống tấn công.
Mourinho luôn cần những trung phong đẳng cấp trong đội hình.
Ngay năm đầu tiên ở nhiệm kỳ đầu nắm quyền tại Chelsea, “Người đặc biệt” đã yêu cầu chủ tịch Roman Abramovich đưa Didier Drogba về Stamford Bridge. Chính “Voi rừng” là nhân tố quan trọng giúp Chelsea khi ấy giành 2 chức vô địch Premier League liên tiếp.
Tại Inter Milan, Mourinho thừa hưởng “báu vật” Zlatan Ibrahimovic từ người tiền nhiệm Roberto Mancini. Sau khi cậu học trò cưng chuyển đến Barcelona, ông lập tức đưa Diego Milito và Samuel Eto'o về để giải quyết triệt để bài toán “không Zlatan”. Quyết định ấy đã mở ra cú ăn ba lịch sử cho nửa xanh thành Milan ở mùa giải 2009/2010.
| Trong quá khứ, Mourinho luôn thích sử dụng mẫu trung phong giàu sức mạnh như Ibrahimovic. |
Nhận chức tại Real Madrid trong nhiệm kỳ đầu kéo dài 3 năm (giai đoạn 2010-2013), ông chẳng cần mất công tìm kiếm một số 9 mới. Bộ ba Cristiano Ronaldo, Karim Benzema và Gonzalo Higuain đủ đẳng cấp để đảm nhiệm mọi nhiệm vụ trên hàng công.
Trở lại Chelsea lần thứ hai, Mourinho cần đến một Diego Costa đầy sức vóc và năng lượng để chinh phục chức vô địch Premier League 2014/2015.
Đến Manchester United, ông tái hợp học trò cũ Ibrahimovic, đồng thời yêu cầu thượng tầng Quỷ đỏ “phá két” chiêu mộ Romelu Lukaku với mức giá 75 triệu bảng.
Xuyên suốt sự nghiệp, Mourinho luôn cần một tiền đạo cắm đẳng cấp để làm điểm tựa cho hệ thống chiến thuật của mình. Thế nhưng, lần trở lại Real Madrid này lại khác.
Khi “Người đặc biệt” chịu thay đổi
Los Blancos đã chi khoảng 225 triệu euro cho 6 tân binh trong mùa hè, trong đó có những cái tên chất lượng trải dài các tuyến như Marc Cucurella, Denzel Dumfries, Ibrahima Konate, Bernardo Silva, Carlos Espi và đặc biệt là bản hợp đồng bom tấn mang tên Yan Diomande. Thế nhưng, không có một trung phong đẳng cấp nào xuất hiện trong bản danh sách này.
| Mourinho đã chiêu mộ 6 tân binh trong mùa hè này, nhưng không mang về một số 9 đẳng cấp nào. |
Và điều đáng nói hơn cả, Gonzalo Garcia - chân sút từng được xem là phương án dự phòng cho Kylian Mbappe, cuối cùng bị bán sang Fulham với mức giá 40 triệu euro.
Nếu nhìn vào yếu tố lịch sử, đây là một quyết định khá bất thường của Mourinho. Thậm chí với nhiều người, quyết định ấy mâu thuẫn với triết lý mà “Người đặc biệt” từng xây dựng trong quá khứ. Trước đây, ông luôn thích xây dựng hệ thống chiến thuật xung quanh những trung phong sở hữu thể hình ấn tượng. Đó phải là nhân tố có thể giữ bóng, làm tường, tranh chấp và kéo cả hàng phòng ngự về phía mình. Drogba là ví dụ hoàn hảo. Ibrahimovic và sau này là Diego Costa cũng vậy. Thế nhưng, Mourinho của năm 2026 không còn là Mourinho của nhiều năm về trước. Bóng đá đã thay đổi và chính bản thân “Người đặc biệt” cũng thay đổi.
Trong hệ thống 4-2-3-1 mà ông đang hướng tới tại Real, nhiều khả năng Mbappe sẽ là người được lựa chọn đá cao nhất trên hàng công. Thi đấu phía sau chân sút người Pháp giữ vai trò hộ công là Jude Bellingham, trong khi Vinicius Junior và Yan Diomande hoạt động ở hai hành lang cánh. Đây là một cấu trúc hoàn toàn khác so với thời Mourinho sử dụng một trung phong cao lớn làm điểm đến cho hầu hết các pha lên bóng trực diện.
Mbappe có bộ kỹ năng khác biệt hoàn toàn so với những trung phong mà Mourinho từng sở hữu trước đây. Anh không phải mẫu tiền đạo thích làm tường, liên tục tranh chấp tay đôi hoặc có xu hướng di chuyển vào khu vực bên trong vòng cấm đối phương để nhận đường chuyền của đồng đội.
Dù vậy, Mbappe vẫn có khả năng ghi bàn hết sức đặc biệt. Thay vì kéo hàng thủ về phía mình bằng sức mạnh, Mbappe kéo họ về phía sau bằng tốc độ của một chiếc xe đua F1. Thay vì làm tường, anh tấn công trực diện khoảng trống. Và thay vì chờ bóng đến chân, anh muốn đồng đội đưa bóng hướng lên phía trước để chuẩn bị cho một màn bứt tốc ngoạn mục.
| Gần như chắc chắn Mbappe sẽ trở thành sự lựa chọn số một ở vị trí trung phong của Real mùa này. |
Với một chiến lược gia luôn ưa chuộng triết lý bóng đá thực dụng như Mourinho, đây có thể là một sự thay đổi đáng chú ý. Ông không nhất thiết phải bắt Mbappe phải chơi như Drogba hay Ibrahimovich. Ngược lại, ông chủ động xây dựng một hệ thống phù hợp để nâng tầm chân sút được xem là “quốc bảo của nước Pháp”. Và có lẽ đó mới là phiên bản Mourinho của năm 2026.
Mourinho vẫn thực dụng, vẫn đề cao tính kỷ luật, vẫn muốn đội bóng có những cầu thủ biết cách giải quyết trận đấu, nhưng bản thân chiến lược gia người Bồ Đào Nha không còn nhất thiết phải mua những ngôi sao chỉ vì họ phù hợp với hình mẫu mà mình từng áp dụng rất thành công trong quá khứ.
Real Madrid hiện tại đã có Mbappe, Vinicius, Bellingham, Yan Diomande, Arda Guler và hàng loạt những ngôi sao khác trên hàng công đủ sức tạo ra sự khác biệt. Nhiệm vụ của Mourinho không phải là tìm thêm nhân tố mới, mà khiến tất cả những ngôi sao hiện tại của Real phải cùng hoạt động tốt trong một hệ thống được lập trình sẵn.
Nhưng tại sao lại bán Gonzalo Garcia?
Đây là quyết định dễ gây tranh cãi nhất của Mourinho. Gonzalo Garcia từng được xem là phương án dự phòng đáng chú ý nhất cho Mbappe. Đầu mùa hè, chính Mourinho đã yêu cầu BLĐ Real dừng mọi cuộc đàm phán về tương lai của tiền đạo trẻ người Tây Ban Nha để ông có thời gian đánh giá trực tiếp cậu học trò tài năng này trong giai đoạn tiền mùa giải. Điều đó cho thấy Mourinho rất coi trọng chàng trai trưởng thành từ chính lò đào tạo Castilla. Thậm chí, một số nguồn tin cho rằng Mourinho có những nghi ngờ nhất định về khả năng Mbappe và Endrick đảm nhiệm vai trò trung phong theo cách ông mong muốn, qua đó sẵn sàng tính đến phương án trao cơ hội cho Garcia. Nhưng cuối cùng, Garcia vẫn được phép rời đi.
| Chẳng những không mua số 9 mới, Real Madrid bán cả Gonzalo Garcia! |
Điều đó có thể được giải thích bằng một thực tế đơn giản, rằng Mourinho muốn một phương án dự phòng có thể ngay lập tức đáp ứng yêu cầu, chứ không nhất thiết phải nuôi dưỡng một tài năng trẻ trong mùa giải mà áp lực danh hiệu là cực lớn. Real sau đó ký hợp đồng với sao mai Carlos Espi từ Levante với điều khoản giải phóng hợp đồng trị giá 25 triệu euro. Espi là mẫu trung phong thuần túy, mạnh về thể chất và có khả năng hoạt động trong vòng cấm. Mùa giải trước chứng kiến tiền đạo sinh năm 2005 này ghi được 11 bàn thắng sau 25 lần ra sân tại La Liga. Như vậy, Mourinho thực tế không bỏ qua vị trí số 9. Ông chỉ tìm kiếm một cái tên ít đình đám, không thuộc hàng Glasticos.
Điều này mở ra viễn cảnh dễ nhận thấy trên hàng công của Real ở mùa giải 2026/2027. Mbappe là trung phong chủ lực, Espi là phương án dự phòng, còn những vệ tinh chất lượng xung quanh sẽ cùng chia sẻ trách nhiệm ghi bàn. Sau tất cả, Mourinho không cần một người có nhiệm vụ ghi 30 bàn thay Mbappe. Ông cần xây dựng một hệ thống giúp Mbappe có đủ không gian để ghi 30 bàn.