Manchester United và căn bệnh phụ thuộc Bruno Fernandes

Trong cuộc tranh luận muôn thuở về việc liệu một HLV có nên sử dụng cầu thủ số 10, Manchester United và Arsenal hiện tại - xét trong bối cảnh các CLB “Big 6” của Premier League - đang ở hai đầu đối lập.

 

4 HLV khác của các CLB “Big 6” thì nằm đâu đó ở giữa. Jurgen Klopp ngụ ý rằng gegenpressing chính là một cầu thủ số 10 và ông thường sử dụng sơ đồ 4-3-3. Song, có những lúc Liverpool chơi với sơ đồ 4-2-3-1 với Roberto Firmino đá phía sau tiền đạo cắm.

 

Với Manchester City, Pep Guardiola thích sơ đồ 4-2-3-1 hơn. Mùa giải này ông đang dùng Kevin De Bruyne trong vai trò số 10 phía sau tiền đạo nhiều hơn. Hệ quả là The Citizens ngày càng phụ thuộc và phong độ chói sáng của tiền vệ người Bỉ.

 

Trong khi đó, HLV Frank Lampard đôi khi sử dụng một cầu thủ đá ở vị tró đó tại Chelsea và có lẽ sẽ luân chuyển liên tục giữa 4-2-3-1 và 4-3-3 trong mùa giải này. HLV Jose Mourinho cũng đang làm điều tương tự ở Tottenham Hotspur. Những đội bóng này không có hệ thống cố định

 

Manchester United và Arsenal cũng làm như thế nhưng theo một cách khác. Dù vậy cả hai đội bóng này vẫn luôn có những mấu chốt mang tính bất biến. “Quỷ đỏ” hoàn toàn tin tưởng vào việc sử dụng một số 10, HLV Ole Gunnar Solskjaer tin tưởng để lối chơi đội bóng của ông xoay quanh Bruno Fernandes. Trong khi đó, Arsenal hoàn toàn quay lưng với việc sử dụng số 10 khi HLV Mikel Arteta loại Mesut Ozil khỏi đội hình tham dự Premier League cũng như Europa League.

 

Hiểu đơn giản thì như thế này: Man United đang cố gắng sáng tạo bằng sự xuất sắc của cá nhân còn Arsenal sáng tạo thông qua cấu trúc. Cuộc chạm trán vừa qua giữa hai đội trên sân Old Trafford đã cho thấy hai mặt của từng chiến lược.

 

Arsenal vượt trội, dâng cao gây áp lực, triển khai tấn công từ tuyến dưới ấn tượng và nhìn chung là chiếm ưu thế. Vấn đề của họ, như thường lệ, là biến sự áp đảo, vượt trội đó thành cơ hội ghi bàn. Bukayo Saka nổi bật nhờ khả năng rê dắt hơn là chuyền, Willian thường chuyền bóng quá mạnh, Alexandre Lacazette đá số 9 ảo khá hiệu quả nhưng chủ yếu xét trên phương diện đóng góp cho mặt trận phòng ngự. Trong khi đó, Thomas Partey chơi tốt nhưng lại hoạt động quá thấp để sáng tạo.

 

Vì thế Arsenal bước vào giờ nghỉ với tỷ số 0-0, sự hiệu quả chiến thuật của họ lớn hơn đối thủ. Bước sang hiệp 2, có cảm giác dường như họ sẽ không ghi bàn trước khi tình huống phạt đền xuất hiện.

 

Trong khi đó, Manchester United thì luôn cam kết với một số 10 là Fernandes. Nhưng vấn đề ở đây là hệ thống của họ hoàn toàn dựa vào cầu thủ số 10, nếu tiền vệ người Bồ Đào Nha không lên tiếng hay có trận đấu bình thường thì mọi thứ sẽ sụp đổ. Cầu thủ số 10 có nhiệm vụ liên kết hàng tiền vệ với tiền đạo. Nếu anh bị chia cắt, đội bóng sẽ bị gãy vụn và thiếu gắn kết.

 

Sau khi sử dụng sơ đồ 4-2-3-1 trong phần lớn trận đấu từ đầu mùa, HLV Solskjaer đã chuyển qua sơ đồ kim cương trong cuộc chạm trán RB Leipzig ở Champions League 4 ngày trước. Và chúng đã phát huy hiệu quả. Nhưng trong trận đấu với Arsenal, nó đã sụp đổ ngay từ đầu. Fernandes không thể nhận bóng ở những khu vực nguy hiểm vì Arsenal biết điều gì có thể xảy ra. Hơn nữa, kế hoạch gây áp lực của Arteta hoàn toàn dựa vào việc ngăn chặn Man United triển khai ở trung lộ.

 

Các tiền đạo của Arsenal đá gần nhau, thu hẹp khoảng cách và nguồn cung cấp bóng cho Fernandes đã bị cắt. Do đó có thể nói không phải Fernandes chơi tệ - rõ ràng anh không chuyền sai, chuyền hỏng, chạm bóng lỗi hay dứt điểm vụng về. Đơn giản là anh không thể tham gia vào quá trình triển khai.

 

Khi điều đó xảy ra, Man United bắt đầu bị bí ý tưởng. Ở hai bên của viên kim cương, Scott McTominay tỏ ra không thoải mái khi chơi bên phải còn tầm ảnh hưởng của Paul Pogba trở nên hạn chế tối thiểu khi Solskjaer trở lại với sơ đồ 4-2-3-1 và xếp tiền vệ người Pháp đá cánh trái.

 

Fred, cầu thủ chơi thấp nhất trong hàng tiền vệ, có lựa chọn dễ dàng là lùi xuống ngang hai trung vệ và nhận những đường chuyền ngắn. Song, Arteta đã nắm bắt được điều này và sử dụng Lacazette để ngăn chặn. Nếu Fred dũng cảm và dâng lên cao hơn, kéo Lacazette vào những khu vực nguy hiểm mà tiền đạo người Pháp không thoải mái, đồng thời tin tưởng Harry Maguire cũng như Victor Lindelof triển khai lên phía trên, có thể tuyến giữa Man United sẽ chơi tốt hơn.

 

Man United chơi chắc chắn nhất khi Fernandes được sử dụng phía trước một bộ đôi tiền vệ phòng ngự vững chãi - lựa chọn ra 2 người trong số Fred, McTominay hoặc Nemanja Matic. Nhưng cuối cùng, việc sử dụng những cầu thủ lực điền sẽ khiến “Quỷ đỏ” thiếu đi những vị trí có thể triển khai bóng từ hàng tiền vệ ngoại trừ Fernandes.

 

Trong khi đó, việc tiền vệ người Bồ Đào Nha được ưu tiên đá số 10 trong sơ đồ 4-2-3-1 buộc Pogba phải lùi sâu, vị trí chưa bao giờ phù hợp với anh. Có thể, vị trí thoải mái nhất với Pogba vẫn là vị trí số 8 trong sơ đồ 4-3-3. Hệ thống kim cương là cách duy nhất để hài hòa việc sử dụng Fernandes đá số 10 và Pogba chơi số 8. Do đó, sự thất bại của hệ thống này khiến ta cảm thấy thực sự đáng tiếc.

Trong đội hình Manchester United bây giờ có một cầu thủ khác đá được số 10 là Donny van de Beek. Tuy nhiên tiền vệ người Hà Lan mới chỉ đá chính 3 trận kể từ khi gia nhập hồi đầu tháng 9, tất cả đều ở các đấu trường cúp và khi Fernandes vắng mặt trong đội hình xuất phát. Trong quá khứ, chúng ta từng có câu chuyện hai cầu thủ số 10 là Gianni Rivera và Sandro Mazzola ở đội tuyển Italy được sử dụng luân phiên vì không thể cùng phối hợp trên sân. Theo nghĩa đó, Van de Beek tương tự Gianni Rivera còn Fernandes chính là Sandro Mazzola.

 

Những điều này phần nào chứng minh tại sao các HLV khác lại không dựa quá nhiều vào số 10. Họ tin tưởng vào hệ thống và sự gắn kết hơn là giao hết nhiệm vụ và dựa vào một người. Tất nhiên, thật không công bằng khi cho rằng Solskjaer đã sai khi để đội bóng của ông chơi xoay quanh Fernandes bởi tuyển thủ Bồ Đào Nha đã chứng minh sự xuất sắc của mình. Anh đã hoàn toàn thay đổi một Man United yếu ớt và nhạt nhòa ngay khi vừa gia nhập.

 

Song, liệu Man United có thể chơi hay khi Fernandes bị khóa chặt hoặc không ra sân? Mùa giải này, “Quỷ đỏ” mới chỉ giành 2 chiến thắng ở Premier League là các chuyến làm khách đến sân Brighton & Hove Albion và Newcastle United. Cả hai trận đấu này, Fernandes đã ghi bàn và kiến tạo. Khi anh có mặt, Man United là một đội bóng hay. Khi anh không thể tạo tầm ảnh hưởng lên trận đấu, Man United cũng nhạt nhòa.

 

Càng ngày, các HLV hàng đầu càng không sẵn sàng chấp nhận rủi ro đó.