Đó là một màn khiêu khích đối thủ đầy đặc trưng của các cổ động viên Manchester United, khi họ quyết định mang trở lại tấm biểu ngữ đếm năm mang tên “Ticker”, qua đó xóa sạch khỏi bảng thành tích tất cả những danh hiệu mà Manchester City giành được trong thời kỳ thuộc quyền sở hữu của giới chủ Abu Dhabi.
| Ảnh: AFP |
Nhắc lại một chút, tấm biểu ngữ nguyên bản từng được treo cố định trên khán đài Old Trafford, với những con số có thể thay đổi để cập nhật số năm trôi qua kể từ lần gần nhất đội bóng láng giềng của Man United giành được một danh hiệu. Và tất nhiên, mỗi lần con số ấy tăng lên đều mang đến cho các cổ động viên Quỷ đỏ một niềm hả hê đầy ác ý.
Tấm biểu ngữ ấy đã bị gỡ xuống khi con số chạm mốc “35 năm”, sau khi Man City chấm dứt cơn khát danh hiệu kéo dài từ chức vô địch League Cup năm 1976 bằng chiến thắng tại FA Cup 2011.
Giờ đây, tấm biểu ngữ mới đã bắt đầu với con số “51 năm”, xóa sạch toàn bộ 26 danh hiệu mà đội bóng cùng thành phố giành được trong khoảng thời gian ấy. Và nếu hiểu văn hóa của những người hâm mộ bóng đá, bạn hẳn phải thừa nhận sự hả hê trên nỗi đau của đối thủ này cũng có nét thú vị riêng. Sau tất cả những gì được phơi bày về Man City trong những tuần gần đây, liệu có thể trách các cổ động viên Man United khi họ muốn viết lại lịch sử?
Tuy nhiên, câu chuyện ấy cũng phản ánh rất nhiều điều về tình cảnh hiện tại của chính Man United. Bản sắc của CLB đang bị chà đạp, đội bóng ngày càng chìm sâu vào khủng hoảng, thêm một HLV nữa đứng trước nguy cơ bị sa thải, trong khi toàn bộ hoạt động điều hành lại được chỉ đạo từ xa, thông qua những người nắm quyền tại Mỹ và Monaco. Mọi thứ đang diễn ra theo cách khiến người ta khó có thể hình dung khi nào tình hình mới thực sự chuyển biến theo hướng tích cực.
“Ít nhất chúng ta không gian lận”, có lẽ sẽ là lời đáp trả tự nhiên nhất từ những người hâm mộ Man United. Thế nhưng, lập luận ấy cũng chỉ có thể giúp họ chống chế đến một mức độ nhất định, khi cả nền bóng đá Anh đang ngoái nhìn về phía Old Trafford. Và giờ đây, việc đặt câu hỏi liệu cơn khát chức vô địch quốc gia hiện tại của Man United có kéo dài hơn cả giai đoạn từ năm 1967 đến 1993 hay không đã chẳng còn là một nhận định quá lời.
Có lẽ đó vẫn là một dự đoán táo bạo. Trong quá khứ, phải cần đến Alex Ferguson, khi ấy đã bước sang mùa giải thứ bảy dẫn dắt Man United, mới có thể chấm dứt 26 năm chờ đợi bằng chức vô địch ở mùa giải đầu tiên của Premier League. Đó cũng là danh hiệu vô địch quốc gia đầu tiên trong tổng số 13 lần đăng quang của Ferguson. Man United khi ấy giành chức vô địch thường xuyên đến mức MUTV, kênh truyền hình riêng của CLB, từng đăng một quảng cáo trên chương trình phát hành vào ngày thi đấu. Hình ảnh trong quảng cáo là một chiếc thùng rác kim loại đặt bên ngoài sân vận động, chất đầy những hộp xi đánh bóng đồ bạc đã dùng hết.
Nhưng giờ đây, mọi thứ đã thay đổi quá nhiều.
Đến tháng 5 năm sau, nếu không có phép màu nào xảy ra, Man United sẽ trải qua tròn 14 năm kể từ lần gần nhất vô địch Premier League. Đó từng là chiếc cúp mà trong những năm tháng huy hoàng, người ta có cảm giác cứ đến cuối mùa giải là nó lại tự tìm đường trở về Old Trafford, chẳng khác nào một chú chim bồ câu luôn biết lối về tổ.
| Ảnh: Getty Images |
Trong suốt quãng thời gian ấy, có lẽ điều đáng kinh ngạc nhất là đội bóng từng 20 lần vô địch nước Anh chưa một lần thực sự góp mặt trong cuộc đua đến ngôi vương đúng nghĩa.
Ngay cả ở hai mùa giải Man United giành vị trí á quân, dưới sự dẫn dắt của Ole Gunnar Solskjaer mùa 2020/21 và Jose Mourinho mùa 2017/18, họ vẫn lần lượt kém đội vô địch tới 12 và 19 điểm. Tính trung bình, trong mỗi mùa giải kể từ khi Ferguson giải nghệ năm 2013, Man United kết thúc với khoảng cách khó tin lên tới 27,7 điểm so với nhà vô địch. Chưa một lần nào trong 13 năm qua, khoảng cách ấy được thu hẹp xuống dưới 10 điểm. Chỉ hai mùa giải trước, con số đó thậm chí lên tới 42 điểm.
Giờ hãy nhìn vào những người đang nắm quyền điều hành CLB, cùng tất cả những gì chúng ta đã chứng kiến sau hai thập kỷ dưới chế độ sở hữu của nhà Glazer và gần đây hơn là tình trạng trì trệ, những bất ổn khó chịu trong cách Sir Jim Ratcliffe, cổ đông thiểu số của Man United, quản lý hoạt động thường nhật của đội bóng.
Liệu có ai thực sự đủ tự tin để khẳng định rằng mọi thứ rồi sẽ đi vào quỹ đạo khi những con người ấy vẫn tiếp tục nắm quyền? Rằng sẽ là sai lầm nếu cho rằng 13 năm chờ đợi hoàn toàn có thể kéo dài thành 26 năm? Hay thậm chí còn lâu hơn thế?
Trong quá khứ chưa xa, việc đặt ra những câu hỏi như vậy có thể khiến người ta bị chỉ trích là quá bi quan, hoặc rơi vào lối suy diễn và phóng đại vội vàng vốn thường xuất hiện mỗi khi Man United gặp khó khăn.
Nhưng giờ thì không còn như vậy nữa. Bầu không khí trên các khán đài Old Trafford đang tiến gần đến ngưỡng nổi loạn, trong khi những vấn đề tồn tại bên trong CLB dường như xuất hiện ở mọi cấp độ, từ sân tập cho đến phòng họp ban lãnh đạo.
Có lẽ cũng có thể đưa ra một lập luận phản biện rằng triển vọng của Man United trong những năm tới sẽ được cải thiện đáng kể nếu Man City, đội bóng đã bị kết luận có hành vi gian lận tài chính kéo dài, không thể đảo ngược phán quyết trong quá trình kháng cáo và bị trục xuất khỏi Premier League như một hình thức trừng phạt.
Thế nhưng, thật khó tìm ra bất kỳ lý do thực sự nào để lạc quan khi bộ máy điều hành hiện tại dường như đang vận hành theo một thứ lý thuyết hỗn loạn.
Liệu họ tiếp tục giữ Michael Carrick trên cương vị HLV trưởng vì thực sự tin rằng ông có đủ năng lực để tái thiết Man United thành một đội bóng lớn, một lần nữa đủ sức cạnh tranh những danh hiệu cao quý? Hay như phần đông vẫn nghi ngờ, đơn giản là bởi họ không tìm thấy bất kỳ ứng viên nào khác sở hữu năng lực và hồ sơ đủ thuyết phục để thay thế ông? Dù câu trả lời là gì, nhiệm kỳ của Carrick dường như cũng đã phải hứng chịu những tổn hại không thể cứu vãn.
Liệu sự sa sút trong những tháng đầu mùa giải này chỉ là một giai đoạn chệch choạc nhất thời? Hay tình cảnh ảm đạm hiện tại, khi Man United chỉ hơn nhóm xuống hạng đúng một điểm sau khi giành vỏn vẹn một chiến thắng trong tám trận đầu tiên, thực chất chỉ là chương mới nhất của một cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ tận thượng tầng CLB? Một cuộc khủng hoảng được tạo nên bởi giới chủ yếu kém, năng lực lãnh đạo yếu kém, văn hóa thiếu lành mạnh, kế hoạch sai lầm, những quyết định bổ nhiệm thiếu chính xác, công tác tuyển dụng và chuyển nhượng thất bại, khả năng quản lý kém cỏi và cả thứ bóng đá thường xuyên gây thất vọng trên sân cỏ?
Thật không may cho Man United, khả năng thứ hai có lẽ mới là lời giải thích sát với thực tế hơn. Và lịch sử từng cho thấy, bất kể nguyên nhân dẫn đến những yếu kém chồng chất ấy là sự tự mãn, bất tài hay bất cứ điều gì khác, chúng đều có thể để lại những hậu quả kéo dài trong nhiều năm.
Ai là người khẳng định điều đó? Không ai khác ngoài chính Ferguson.
Tháng 12 năm ngoái, ông đã trả lời phỏng vấn Press Box và có lẽ đó là lần hiếm hoi kể từ khi giải nghệ, Ferguson tiến gần đến việc công khai bày tỏ cảm giác của mình khi chứng kiến Man United ngày nay. Với ông, theo cách hình dung của tác giả, việc dõi theo đội bóng lúc này chẳng khác nào nhìn một bức tranh tuyệt đẹp bị xé nát từng mảnh.
“Có thể mất 10 năm, cũng có thể là 11 năm”, Ferguson nói khi được hỏi Man United sẽ cần bao lâu để trở lại đỉnh cao bóng đá Anh.
“Tôi nhớ khi nhìn lại quãng thời gian của chính mình, bắt đầu từ tháng 11/1986, thời điểm Liverpool là đội bóng xuất sắc nhất. Họ là một CLB tuyệt vời, từng bốn lần vô địch Cúp C1 châu Âu, nhưng rồi phải mất tới 30 năm mới có thể giành lại chức vô địch quốc gia. Giờ đây, chúng ta đang rơi vào hoàn cảnh tương tự Liverpool trong những năm 1990 và đầu những năm 2000.”
Những cổ động viên Man United thuộc thế hệ trước hẳn không cần ai nhắc lại về quãng thời gian 26 năm đội bóng không thể giành chức vô địch nước Anh. Giai đoạn ấy bao gồm cả một mùa giải phải thi đấu ở giải hạng Nhì cũ (nay là Championship) và bốn lần kết thúc mùa giải ở vị trí á quân.
Một trong bốn lần về nhì ấy diễn ra dưới thời Matt Busby, một lần khác dưới sự dẫn dắt của Dave Sexton. Lần thứ ba đến trong mùa giải trọn vẹn đầu tiên của Ferguson. Và rồi là thời khắc đau đớn nhất, khi Man United đánh rơi chức vô địch mùa 1991/92 sau ba thất bại trong bốn trận cuối cùng, lần lượt trước Nottingham Forest, West Ham United và cay đắng nhất là Liverpool.
Chức vô địch năm ấy thuộc về Leeds United. Trước trận đấu đầu tiên của mùa giải tiếp theo, Ferguson đã treo trong phòng thay đồ một bức ảnh mang tên “Dante’s Inferno” (Địa ngục của Dante). Bức ảnh ghi lại những gương mặt thất thần trên băng ghế dự bị khi Steve Bruce bỏ lỡ một pha đánh đầu ở những phút cuối trong thất bại 1-2 trên sân nhà trước Nottingham Forest. Chiến lược gia người Scotland giải thích rằng ông treo bức ảnh ấy lên để “đảm bảo chuyện đó sẽ không bao giờ xảy ra thêm lần nào nữa”.
Còn bây giờ thì sao? Có lẽ lời bào chữa thuyết phục nhất dành cho Carrick là ông đang phải đối mặt với một thử thách hoàn toàn khác.
| Ảnh: Getty |
Có bao nhiêu cầu thủ Man United hiện tại sở hữu bản lĩnh cạnh tranh, chưa nói đến năng lực chuyên môn, đủ để chen chân vào những đội hình từng giành chức vô địch dưới thời Ferguson? Có lẽ chỉ một người, nếu chúng ta thực sự rộng lượng với Bruno Fernandes và tạm quên rằng để có được vị trí trong những đội hình ấy, anh sẽ phải cạnh tranh với những cái tên như Eric Cantona, Paul Scholes hay Wayne Rooney, cùng nhiều ngôi sao khác.
Nói ngắn gọn, Man United giờ đây đã là một CLB hoàn toàn khác.
Sự trở lại của tấm biểu ngữ đếm năm “Ticker” là cách để những người hâm mộ gợi nhớ về một thời kỳ tươi đẹp hơn, khi Ferguson vẫn thường gọi sân vận động của Man City là “Ngôi đền diệt vong”, còn những gian hàng trên con đường Sir Matt Busby Way bên ngoài Old Trafford bày bán cờ, áo phông và đủ loại đồ lưu niệm mang dòng khẩu hiệu: “Không kiêu ngạo, chỉ đơn giản là giỏi hơn”.
Quả thực, đó là những thời kỳ rất khác.
Nhưng bài học từ lịch sử cho thấy, con đường để Man United trở lại đỉnh cao sẽ còn rất dài.